DOĞAL VE SENTETİK OKSİTOSİNİN DOĞUM SONU EMZİRME BAŞARISI VE BAĞLANMAYA ETKİSİ

Öz

Amaç: Bu araştırma doğal ve sentetik oksitosinin doğum sonu emzirme başarısı ve bağlanmaya etkisi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı karşılaştırmalı tipte olup, Mayıs – Haziran 2023 tarihleri arasında Türkiye’nin doğusunda bulunan bir ilin devlet hastanesinde doğum yapan 398 kadın ile gerçekleştirildi. Veriler, Kişisel Tanıtım Formu, LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı ve Maternal Bağlanma Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Çalışmada kadınların LATCH toplam puan ortalaması doğal ve sentetik oksitosin ile doğum yapan kadınlarda sırasıyla 8.29±1.45 ve 8.16±1.55 olduğu, Maternal Bağlanma Ölçeği toplam puan ortalamalarının doğal ve sentetik oksitosin ile doğum yapan kadınlarda sırasıyla 98.20±5.52 ve 97.94 ±6.18 olduğu belirlendi. Doğal ve sentetik oksitosin ile doğum yapan kadınların Maternal Bağlanma Ölçeği ve LATCH puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Gestasyonel yaş 41 hafta ve üzerinde doğum yapan kadınlarda sentetik oksitosinin daha fazla uygulandığı ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuçlar ve Öneriler: Bu araştırmada doğal ve sentetik oksitosin ile doğum yapan kadınların doğum sonu dönemde maternal bağlanma ve emzirme başarılarının benzer olduğu belirlendi. Sağlık profesyonellerinin doğum sonu bağlanma ve emzirme başarısını bakımın önemli bir parçası olarak ele almaları ve ilerde yapılacak çalışmalarda doğum sonu bağlanma ve emzirme başarısını etkileyen diğer faktörlerin incelenmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Doğal oksitosin
• Sentetik oksitosin
• Vajinal doğum
• Emzirme
• Bağlanma

The Effect of Natural and Synthetic Oxytocin on Postpartum Breastfeeding Success and Attachment

Öz

Aim: This research was conducted to determine the effect of natural and synthetic oxytocin on postpartum breastfeeding and attachment. Method: The research is of descriptive comparative type and was conducted with 398 women who gave birth in the public hospital of a province in the east of Turkey between 01 May and 30 June 2023. Data were collected with the Personal Information Form, LATCH Breastfeeding Diagnostic Measurement Tool and Maternal Attachment Scale. Results: In the study, it was determined that the women's LATCH total mean score was 8.29±1.45 and 8.16±1.55, respectively, in women who gave birth with natural and synthetic oxytocin, and the Maternal Attachment Scale total score mean was 98.20±5.52 and 97.94 ±6.18, respectively, in women who gave birth with natural and synthetic oxytocin. There was no statistically significant difference between the Maternal Attachment Scale and LATCH scores of women who gave birth with natural and synthetic oxytocin (p>0.05). It was determined that synthetic oxytocin was administered more frequently in women who gave birth at a gestational age of 41 weeks and above, and there was a statistically significant difference between the groups (p<0.05). Conclusions and Suggestions: In this study, it was determined that the maternal attachment and breastfeeding successes of women who gave birth with natural and synthetic oxytocin were similar in the postpartum period. It may be recommended that health professionals consider postpartum attachment and breastfeeding success as an important part of care, and that other factors affecting postpartum attachment and breastfeeding success should be examined in future studies.

Anahtar Kelimeler

• Natural oxytocin
• Synthetic oxytocin
• Vaginal delivery
• Breastfeeding
• Attachment

Kaynakça

1. Adams, D., & Hewell, S. (1997). Maternal and professional assessment of breastfeeding. Journal of human lactation. Official Journal of International Lactation Consultant Association, 13(4), 279–283. https://doi.org/10.1177/089033449701300412
2. Andersson, C. B., Petersen, J. P., Johnsen, S. P., Jensen, M., & Kesmodel, U. S. (2022). Risk of complications in the late vs early days of the 42nd week of pregnancy: A nationwide cohort study. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 101(2), 200-211. http://doi.org/10.1111/aogs.14299
3. Balıkçı, K., Aydın, O., Sönmez, İ., & Esen Danacı, A. (2018). Şizofreni hastalarının annelerinde bağlanma biçimi ile kan oksitosin düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19(6), 531-536. http://doi.org/10.5455/apd.302642690
4. Bay, F., & Bulut, Ö. Ü. (2020). Doğum indüksiyonu: Maternal, fetal-neonatal etkileri, ebenin rolü. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 4-14.
5. Bilgin, Z., & Ecevit Alpar, Ş. (2018). Kadınların Maternal Bağlanma Algısı ve Anneliğe İlişkin Görüşleri / The Relationship between Maternal Attachment Perception of Women’s Maternal Role. Sağlık Bilimleri Ve Meslekleri Dergisi, 5(1), 6-15. https://doi.org/10.17681/hsp.296664
6. Cong, X., Ludington Hoe, S. M., Hussain, N., Cusson, R. M., Walsh, S., Vazquez, V., & et al. (2015). Parental oxytocin responses during skin-to-skin contact in pre-term infants. Early Human Development, 91(7), 401–406. https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2015.04.012
7. Çimen, K., & Varol, H. (2021). Maternal bağlanma düzeyi ve etkileyen faktörler. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi, 4(3), 126-135.
8. Duggan, C., Watking, J. B., & Allan Walker, W. (2008). Nutrition in pediatrics. 4th edition. Lima, Peru: BC Decker, 355-80.

9. Gholampour, F., Riem, M. M., & Heuvel, M. I. (2020). Maternal brain in the process of maternal-ınfant bonding: Review of the literature. Soc Neurosci, 15, 380–4. doi: 10.1080/17470919.2020.1764093
10. Hollander, E., Novotny, S., Hanratty, M., Yaffe, R., De Caria, C. M., Aronowitz, B. R., & Mosovich, S. (2003). Oxytocin infusion reduces repetitive behaviors in adults with autistic and Asperger's disorders. Neuropsychopharmacology: official publication of the American College of Neuropsychopharmacology, 28(1), 193–198. https://doi.org/10.1038/sj.npp.1300021
11. Jensen, D., Wallace, S., & Kelsay, P. (1994). LATCH: Breastfeeding charting system and documentation tool. JOGNN, 23(1), 27-32. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.1994.tb01847.x
12. Jordan, S., Emery, S., Watkins, A., Evans, J. D., Storey, M., & Morgan, G. (2009). Associations of drugs routinely given in labour with breastfeeding at 48 hours: Analysis of the cardiff births survey. İnternational Journal of Obstetrics and Gynaecology, 116(12), 1622–1632. https://doi.org/10.1111/j.1471-0528.2009.02256.x
13. Karaçam, Z. D., & Dinç Kaya, H. (2023). Post-term gebelikler ve ebelerin sorumlulukları. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 92-100. https://doi.org/10.56061/fbujohs.1159550
14. Kavlak, O., & Sirin, A. (2009). Maternal bağlanma ölçeğinin Türk toplumuna uyarlanması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 89-202. Erişim: http://www.insanbilimleri.com
15. Kohlhoff, J., Eapen, V., Dadds, M., Khan, F., Silove, D., & Barnett, B. (2017). Oxytocin in the postnatal period: Associations with attachment and maternal caregiving. Comprehensive Psychiatry, 76, 56–68. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2017.03.010
16. Kokanalı, D., Ayhan, S., Devran, A., Kokanalı, M. K., & Taşçı, Y. (2018). Sezaryen doğumun postpartum depresyona ve maternal bağlanmaya etkisi. Çağdaş Tıp Dergisi, 8(2), 148-152. https://doi.org/10.16899/gopctd.366181
17. Memi, G., Özdemir, Z., Azizoğlu, İ., Darıcı, F., Kaya, T., Özdil, T., Ercan, F., & Yeğen, B. (2014). Sıçanlarda yanıkla indüklenen anksiyete artışına ve ağrı algısına santral ve periferik uygulanan oksitosinin etkisi. Marmara Pharmaceutical Journal, 15(2), 84-88. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marupj/issue/17914/188051
18. Mete, S. (2013). Stres, hormonlar ve doğum arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 93-98. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfed/issue/46814/587062
19. Middleton, P., Shepherd, E., Morris, J., Crowther, C. A., & Gomersall, J. C. (2020). Induction of labour at or beyond 37 weeks' gestation. The Cochrane database of systematic reviews, 7(7), CD004945. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004945.pub5
20. Müller M. E. (1996). Prenatal and postnatal attachment: A modest correlation. Journal of obstetric, gynecologic, and neonatal nursing, 25(2), 161–166. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.1996.tb02420.x
21. Reyhan, F. A., & Özerdoğan, N. (2020). The effects of synthetic oxytocin given at birth on postpartum period: Traditional review. Archives of Health Science and Research, 7(1), 82-86. doi: 10.5152/archealthscires.2020.577543
22. Scatliffe, N., Casavant, S., Vittner, D., & Cong, X. (2019). Oxytocin and early parent-infant interactions: A systematic review. International journal of nursing sciences, 6(4), 445–453. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2019.09.009
23. Shorey, S., Asurlekar, A. R., Chua, J. S., & Lim, L. H. K. (2023). Influence of oxytocin on parenting behaviors and parent-child bonding: A systematic review. Developmental Psychobiology, 65(2), e22359. https://doi.org/10.1002/dev.22359
24. Szymanska, M., Schneider, M., Chateau Smith, C., Nezelof, S., & Vulliez Coady, L. (2017). Psychophysiological effects of oxytocin on parent-child interactions: A literature review on oxytocin and parent-child interactions. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 71(10), 690–705. https://doi.org/10.1111/pcn.12544
25. Şahin, M,. & Erbil, N. (2019). Doğum ve medikalizasyon. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2), 120-130. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ouhcd/issue/49155/572283
26. Uvnäs Moberg, K, & Prime, D. K. (2013). Oxytocin effects in mothers and infants during breastfeeding. Infant, 9(6), 201–6.
27. Uvnäs Moberg, K., Ekström Bergström, A., Buckley, S., Massarotti, C., Pajalic, Z., Luegmair, & et al. (2020). Maternal plasma levels of oxytocin during breastfeeding-A systematic review. PloS one, 15(8), e0235806. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0235806
28. Wallin, C. M., Bowen, S. E., & Brummelte, S. (2021). Opioid use during pregnancy can impair maternal behavior and the maternal brain network: A literature review. Neurotoxicology and Teratology, 106976. https://doi.org/10.1016/j.ntt.2021.106976
29. World Health Organization (2013). Report of the expert consultation on the optimal duration of exclusive breastfeeding. Geneva, Switzerland: WHO; 2013. http://www.who.int/featurres/factfi les/breast-feeding. pdf. (Erişim tarihi:16.06.2023).
30. World Health Organization (2018). WHO recommendations: Induction of labour at or beyond term. https://www.who.int/publications/i/item/9789241550413
31. Yavaş Çelik, M., & Öztürk Çopur, E. (2023). Pandemi döneminde doğum yapan annelerde maternal bağlanma ve COVID-19 korkusu arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 10(2), 102-112. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.1333824
32. Yenal, K., & Okumuş, H. (2003). LATCH Emzirme tanılama ölçeğinin güvenirliğini inceleyen bir çalışma. HEMAR-G Dergisi, 5(1), 38-44. http://hemarge.org.tr/ckfinder/userfiles/files/2003/2003-vol5-sayi1-76.pdf
33. Yeyğel Özcan, Ç., & Aluş Tokat, M. (2015).Vajinal doğumda verilen oksitosin indüksiyonun emzirmeye etkisi: Literatür incelemesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 12(3), 170-174. doi:10.5222/HEAD.2015.170