Araştırma Makalesi

Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Cilt: 10 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde Akdeniz diyetine uyum ile sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma Türkiye’de bir üniversitede 19–24 yaş aralığında 163 öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcılara demografik bilgiler, Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (MEDAS) ve Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları ölçeği uygulanmıştır. Çalışma verileri uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %55,8’inin sürdürülebilir beslenme hakkında bilgisinin olmadığı belirlenmiştir. Kadın öğrencilerin Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları toplam puanları erkeklere kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p < 0,05). Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin hem MEDAS hem de Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları puanları diğer fakülte öğrencilerinden anlamlı derecede yüksektir (p < 0,05). MEDAS ile Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış; ancak “mevsime özgü beslenme” alt boyutu ile MEDAS skoru arasında zayıf fakat anlamlı bir pozitif ilişki bulunmuştur (r = 0,177; p = 0,024). Sonuçlar ve Öneriler: Üniversite öğrencilerinde sürdürülebilir beslenme farkındalığı düşük düzeydedir. Kadınlar ve Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde sürdürülebilir beslenme davranışları ve Akdeniz diyetine uyum daha yüksektir. Sürdürülebilir beslenme bilincinin artırılması için üniversite müfredatlarına eğitim programları eklenmesi ve genç yetişkinlere yönelik farkındalık çalışmalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma herhangi bir kurumdan destek almamıştır

Etik Beyan

Bu araştırma, Ondokuz Mayıs Üniversitesinde eğitim gören öğrenciler ile yürütülmüş olup etik izin Ondokuz Mayıs Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır (onay tarihi: 12 Ocak 2022; karar numarası: 2021/641). Veriler Şubat-Haziran 2022 tarihleri arasında toplanmış olup katılımcılardan anketimize katılmaya gönüllü olduğunu bildiren onay izni alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya gönüllü olan katılımcılara teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Aksoy Canyolu, B., Martini, D., & Sen, N. (2024). Validity and reliability of the Sustainable Healthy Diet (SHED) index by comparison with EAT-Lancet diet, Mediterranean diet in Turkish adults. PeerJ, 12. doi:https://doi.org/10.7717/peerj.18120
  2. AlAufi, N. S., Chan, Y. M., Waly, M. I., Chin, Y. S., Mohd Yusof, B. N., & Ahmad, N. (2022). Application of Mediterranean Diet in Cardiovascular Diseases and Type 2 Diabetes Mellitus: Motivations and Challenges. Nutrients, 14(13). doi:https://doi.org/10.3390/nu14132777
  3. Aznar de la Riera, M. D. C., Ortola, R., Kales, S. N., Graciani, A., Diaz-Gutierrez, J., Banegas, J. R., . . . Sotos-Prieto, M. (2025). Health and environmental dietary impact: Planetary health diet vs. Mediterranean diet. A nationwide cohort in Spain. Sci Total Environ. doi:https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2025.178924
  4. Bach-Faig, A., Berry, E. M., Lairon, D., Reguant, J., Trichopoulou, A., Dernini, S., . . . Miranda, G. (2011). Mediterranean diet pyramid today. Science and cultural updates. Public health nutrition, 14(12A). doi: https://doi.org/10.1017/S1368980011002515
  5. Barrea, L., Verde, L., Suárez, R., Frias-Toral, E., Vásquez, C. A., Colao, A., ... & Muscogiuri, G. (2024). Sex-differences in Mediterranean diet: a key piece to explain sex-related cardiovascular risk in obesity? A cross-sectional study. Journal of Translational Medicine, 22(1), 44. doi: https://doi.org/10.1186/s12967-023-04814-z
  6. Boujelbane, M. A., Ammar, A., Salem, A., Kerkeni, M., Trabelsi, K., Bouaziz, B., . . . Schollhorn, W. I. (2025). Gender-specific insights into adherence to Mediterranean diet and lifestyle: analysis of 4,000 responses from the MEDIET4ALL project. Front Nutr, 12. doi: https://doi.org/10.3389/fnut.2025.1570904
  7. Chard, E., Bergstad, C. J., Steentjes, K., Poortinga, W., & Demski, C. (2024). Gender and cross-country differences in the determinants of sustainable diet intentions: a multigroup analysis of the UK, China, Sweden, and Brazil. Frontiers in Psychology, 15. doi: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1355969
  8. Collaborators, G. B. D. R. F., Forouzanfar, M. H., Alexander, L., Anderson, H. R., Bachman, V. F., Biryukov, S., . . . Murray, C. J. (2015). Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks in 188 countries, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. Lancet, 386(10010). doi: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)00128-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2025

Kabul Tarihi

8 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Asal Ulus, C., Samancı, M., Sökülmez Kaya, P., & Erçuval, T. (2025). Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 419-433. https://doi.org/10.47115/jshs.1776560
AMA
1.Asal Ulus C, Samancı M, Sökülmez Kaya P, Erçuval T. Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. JSHS. 2025;10(3):419-433. doi:10.47115/jshs.1776560
Chicago
Asal Ulus, Canan, Merve Samancı, Pınar Sökülmez Kaya, ve Tuğçe Erçuval. 2025. “Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10 (3): 419-33. https://doi.org/10.47115/jshs.1776560.
EndNote
Asal Ulus C, Samancı M, Sökülmez Kaya P, Erçuval T (01 Aralık 2025) Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10 3 419–433.
IEEE
[1]C. Asal Ulus, M. Samancı, P. Sökülmez Kaya, ve T. Erçuval, “Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, JSHS, c. 10, sy 3, ss. 419–433, Ara. 2025, doi: 10.47115/jshs.1776560.
ISNAD
Asal Ulus, Canan - Samancı, Merve - Sökülmez Kaya, Pınar - Erçuval, Tuğçe. “Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 10/3 (01 Aralık 2025): 419-433. https://doi.org/10.47115/jshs.1776560.
JAMA
1.Asal Ulus C, Samancı M, Sökülmez Kaya P, Erçuval T. Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. JSHS. 2025;10:419–433.
MLA
Asal Ulus, Canan, vd. “Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 3, Aralık 2025, ss. 419-33, doi:10.47115/jshs.1776560.
Vancouver
1.Canan Asal Ulus, Merve Samancı, Pınar Sökülmez Kaya, Tuğçe Erçuval. Üniversite Öğrencilerinde Sürdürülebilir Beslenme Davranışları ve Akdeniz Diyetine Uyum Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. JSHS. 01 Aralık 2025;10(3):419-33. doi:10.47115/jshs.1776560

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.