Amaç: Çalışmada tip 2 diyabet hastalarının COVID-19 algısına ve aşıya yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlandı. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel desende yapılmış olup örneklemi bir üniversite hastanesinin endokrinoloji polikliniğine başvuran 171 Tip 2 Diyabet hastası oluşturdu. Veriler, “Tanıtıcı Bilgiler Formu”, “COVID-19 Algısı Ölçeği” ve “COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği” ile toplandı. Verilerin analizinde, t testi, ANOVA, Welch, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 55.61±10.17 yıl, %54.4’ü kadın, %53.8’i ilköğretim mezunu idi. Hastaların %53.8’i COVID-19 hastalığını geçirmiş olup, %67.8’inin ailesinde de COVID-19 öyküsü olduğu belirlendi. Hastaların %81.3’ü aşıların hastalık önlemede etkili ve %50.9’u COVID-19 salgını öncesinde aşı olduğunu, %68.4’ü ise COVID-19 aşısıyla salgının azalacağına inandığını ifade etti. Hastaların COVID-19 Algısı Ölçeği tehlikelilik alt boyutu puan ortalaması 4.16±0.87 ve bulaştırıcılık alt boyutu puan ortalaması ise 4.10±0.70 idi. Hastaların COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği olumlu tutum alt boyut puan ortalaması 4.20±1.00 ve olumsuz tutum alt boyut puan ortalaması ise 3.92±0.83 idi. Çalışmada COVID-19 Algısı Ölçeği, COVID-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği ve alt boyutları arasında yapılan korelasyon analizinde tüm alt boyutlar arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.01). Sonuçlar ve Öneriler: Çalışmada, hastaların COVID-19’a yönelik olarak tehlikelilik ve virüs bulaştırıcılığı algısının yüksek olduğu ve COVID-19 aşısına karşı olumlu tutum sergilediği ve olumsuz tutumun düşük yani yüksek aşı kabulü olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, olası pandemi durumlarında diyabetli bireylerin yüksek morbidite ve mortalite oranları göz önüne alındığında, sağlık profesyonelleri tarafından entegre bir yaklaşımla, bu hassas grubun izlem, takip ve tedavi süreçlerinin kapsamlı bir şekilde planlanmalıdır.
Araştırmanın yürütülmesi amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’ndan, çalışmanın yapıldığı ilgili hastaneden ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı’ndan etik onay izni (Tarih/Karar No:15.09.2021/665) alındı. Araştırmada Helsinki Deklarasyonu doğrultusunda yürütüldü. Araştırmaya katılımı gönüllü olarak kabul eden bireyler, çevrim içi olarak hazırlanan veri toplama formunu doldurmadan önce çalışmaya katılım onayı vererek soruları yanıtladı. Ayrıca araştırmada yer alan ölçeklerin yazarlarından e-posta yoluyla izin alındı.
Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.
-
Bu çalışmaya gönüllü olarak katılım sağlayan Tip 2 Diyabetli hastalara teşekkür ederiz.
Aim: This study aimed to determine the relationship between type 2 diabetes patients’ perceptions of COVID-19 and their attitudes towards the vaccine. Method: The study was conducted using a descriptive and cross-sectional design, and the sample consisted of 171 type 2 diabetes patients who applied to the endocrinology outpatient clinic of a university hospital. Data were collected using the “Introductory Information Form”, “COVID-19 Perception Scale” and “Attitudes Towards COVID-19 Vaccine Scale”. In the analysis of data, the t-test, ANOVA, Welch, Mann Whitney U, and Kruskal Wallis H test and Spearman correlation analysis were used. Results: The mean age of the patients was 55.61±10.17 years, 54.4% were female, and 53.8% were primary school graduates. It was determined that 53.8% of the patients had contracted COVID-19, and 67.8% of these had a family history of COVID-19. 81.3% of the patients stated that vaccines are effective in preventing disease, 50.9% were vaccinated before the COVID-19 outbreak, and 68.4% believed that the outbreak would decrease with the COVID-19 vaccine. The mean score of the patients’ COVID-19 Perception Scale on the dangerousness sub-dimension was 4.16±0.87, and the mean score of the contagiousness sub-dimension was 4.10±0.70. The mean score of the patients’ Attitudes Towards COVID-19 Vaccine Scale for the positive attitude sub-dimension was 4.20±1.00 and the mean score of the negative attitude sub-dimension was 3.92±0.83. In the study, a correlation analysis conducted between the COVID-19 Perception Scale, Attitudes Towards the COVID-19 Vaccine Scale, and their sub-dimension revealed a positive and statistically significant relationship between all sub-dimension (p<0.01). Conclusion and Recommendations: In the study, it was determined that the patients’ perception of the dangerousness and contagiousness of COVID-19 was high and they had a positive attitude towards the COVID-19 vaccine and a less negative attitude. In this context, considering the high morbidity and mortality rates of individuals with diabetes in possible pandemic situations, it is emphasized that the monitoring, follow-up, and treatment processes of this vulnerable group should be planned comprehensively with an integrated approach by health professionals.
-
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Bulaşıcı Hastalıklar, İç Hastalıkları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | - |
| Gönderilme Tarihi | 25 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 18 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.47115/jshs.1830059 |
| IZ | https://izlik.org/JA97WN88RK |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1 |
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisinin yayımlanma amacı, sağlık alanında yapılan çalışmalardan üretilen sonuçların araştırmacılar, uzmanlar, politika yapıcılar ve diğer paydaşlarla paylaşılmasıyla yerel, ulusal ve uluslararası boyutta bilimsel bilgi üretim sürecine katkı sağlamaktır. Bu çerçevede Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, sağlık alanındaki yenilikçi ve etki sahibi çalışmaları yayımlayarak, ilgili bütün paydaşların bilgi birikimini genişletmeyi ve bilimsel gelişmeye katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Bu doğrultuda Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, sağlık bilimlerinin tüm disiplinlerini kapsayan çok yönlü bir yayın politikası izlemektedir. Hemşirelik, ebelik, sosyal hizmet, sağlık yönetimi, beslenme ve diyetetik, fizyoterapi ve rehabilitasyon, ortez ve protez, çocuk gelişimi, dil ve konuşma terapisi, odyoloji, gerontoloji, ergoterapi, acil yardım ve afet yönetimi, perfüzyon ve optimetri başta olmak üzere farklı sağlık bilimleri disiplinlerinden özgün araştırmalarını kabul eder. Multidisipliner yaklaşımıyla, koruyucu sağlık hizmetlerinden tanı, tedavi ve rehabilitasyon yaklaşımlarına kadar pek çok alanda yapılan araştırmaları yayımlayarak bilimsel bilginin paylaşımını ve dolaşımını artırmayı hedefler. Yayınlanan çalışmaların kanıt düzeyini ve bilimsel niteliğini önceleyen bir yayın politikası benimser; sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için somut veriler sunar.
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi uluslararası ve multidisipliner bir dergi olup, Sağlık Bilimleri’nin tüm alanlarında yapılan bilimsel çalışmaları yayınlamaktadır. Dergide yayınlanacak makalelerin basım dili Türkçe veya İngilizce’dir.
Dergi klinik araştırma makalelerine öncelik tanımakla birlikte derleme yazıları, olgu sunumları, çalışma protokolü, editöre mektuplar, teknik notlar ve toplantı raporlarını da yayımlamaktadır. Bilimsel ve teorik yazılar da yayın için incelemeye kabul edilmektedir.
Derleme yazıları genellikle davet şeklinde olmakla birlikte öncelik bu davet derleme yazılarına verilmektedir.
Makale Gönderimi
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi daha önceden başka bir yerde yayınlanmamış veya yayın için gönderilmemiş yazıları kabul etmektedir. Yazarlar yazılarını etik ilkelere ve derginin yayın politikalarına uygun yazmaları gerekmektedir. İnceleme aşaması için gönderilen çok yazarlı yazıların son şekilleri makaleyi gönderen tüm yazarlar tarafından onaylanmalıdır. Makale dergide yayına kabul edildikten sonra başka bir dergide yayınlanmak üzere gönderilmemelidir.
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, Dergipark sistemi üzerinden gönderilen makaleleri en az iki hakeme göndererek körleme yaparak değerlendirmeye almaktadır. Dergi park sistemine gönderilen makaleler hızla incelenip değerlendirilmekte ve sonuç yazarlara en kısa sürede bildirilmektedir. Makalelerde hakem önerilerine yönelik yapılan revizyonların, ayrı bir tablo olarak, her revizyonu içerecek şekilde, bir hakeme cevap dosyası oluşturularak sisteme ayrıca yüklenmesi gerekmektedir (Hakeme cevap dosyası şablonu için tıklayınız Hakeme Cevap Dosyası). Yazarlar Dergipark sisteminden makaleleri ile ilgili gelişmeleri takip edebilirler.
Yazım kurallarına uygun olmayan makaleler bilimsel değerlendirmeye alınmamaktadır.
Makale gönderimi için;
1. Başlık sayfası için tıklayınız. (Word formatında yükleyiniz)Başlık Sayfası
2. Körlenmiş makale için tıklayınız. (Word formatında yükleyiniz)Körlenmiş Makale Şablonu
3.Yayın Lisansı Devir Formu için tıklayınız.Yayın Lisans Devir Formu
d) Çıkar Çatışması Beyan Formu için tıklayınız.Çıkar Çatışması Beyan Formu
e) Etik Kurul Onam Belgesi
f) Benzerlik Raporu (Turnitin, İthenticate, İntihal.net alınmış %15’i geçmemelidir)
g) Yazar Kontrol listesi için tıklayınız için tıklayınız.Yazar Kontrol Listesi
Not: Yazım dili Türkçe olan makalelerin gönderim sürecinde Türkçe şablon ve formların, yazım dili İngilizce olan makalelerin gönderim sürecinde İngilizce şablon ve formların kullanılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler:
İngilizce anahtar kelimeler "Medical Subject Headings (MESH)"e uygun olarak verilmelidir (http://www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html).
Türkçe anahtar kelimeler Türkiye Bilim Terimleri (TBT)'ne uygun olarak verilmelidir (http://www.bilimterimleri.com).
Olgu Sunumları için Bilgilendirilmiş Onam Formu için tıklayınız
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi
Editör Ofisi,
Ondokuz Mayıs Üniversitesi,
Samsun Sağlık Bilimleri Fakültesi, Kurupelit, 55139, Samsun, Türkiye
Fax: +90 362 457 69 26
E-posta: jshs@omu.edu.tr
Samsun Sağlık Bilimleri Dergi'si, makalelerin gönderim, değerlendirme ve yayınlanma olmak üzere hiçbir aşamasında ücret talep etmez. Yazarlar dergiye gönderdikleri çalışmalar için makale işlem ücreti veya gönderim ücreti ödemezler.
2001 yılında Hacettepe İngilizce Tıp Fakültesi'nden mezun olan Prof.Dr.Esra Pancar Yüksel , uzmanlık eğitimini 2002-2008 yılları arasında OMÜ Tıp Fakültesi Dermatoloji AD'nda tamamlamıştır. 2011 yılında uzman olarak başladığı Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji AD'nda 2012 yılında yardımcı doçent, 2015 yılında doçent, 2022 yılında profesör unvanını almıştır.
2001 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’ndan lisans derecesiyle mezun olmuş. 2001-2003 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikolojik Danışma ve Rehberlik Programı’nda yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. 2003-2007 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’nda doktora derecesini almıştır. 2012 yılında Üniversitelerarası Kuruldan doçent ünvanını almıştır. 2020-2021 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı’nda da Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Programında tezsiz yüksek lisans yapmıştır. 2020 yılında profesör kadrosuna atanmış olup halen Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü’nde Prof. Dr. olarak çalışmalarına devam etmektedir.
Koç Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu/Başarı Bursu, Hemşirelik Bölümünden mezun olan Doç. Dr.Şükran Başgöl, Yüksek Lisans ve Doktora eğitimini İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı Ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı'nda tamamlamıştır.
Akademik ilgi alanlarım: Dezavantajlı Gruplar, Halk Sağlığı Hemşireliği Eğitimi, Sağlıkta Eşitsizlikler
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun Sağlık Yüksekokulu Ebelik Bölümünden 2002 yılında mezun olmuştur. 2004 yılında Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliğinden bilim uzmanı, 2013 yılında Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliğinde doktora derecesini almıştır. Halen Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü Ebelik Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.
2009 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hemşirelik Bölümünden lisans derecesiyle mezun olmuştur. 2015 yılında İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı programından yüksek lisans derecesini almıştır. 2022 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı doktora programını tamamlamıştır. 2018 yılından itibaren Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde Hemşirelik Esasları Anabilim Dalında öğretim elemanı olarak görev yapmaktadır.
2013 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hemşirelik Bölümünden lisans derecesiyle mezun olmuştur. 2013-2016 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı''nda yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. 2022 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı doktora programını tamamlamıştır. 2016 yılından itibaren Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı'nda öğretim elemanı olarak görev yapmaktadır.
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.