Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Cilt: 11 Sayı: 2 6 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin klinik akıl yürütme becerilerini belirlemek ve bu düzeyi etkileyen bireysel özellikleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı-kesitsel tasarımda planlanarak, Türkiye’nin batısındaki bir devlet üniversitesinde hemşirelik bölümüne kayıtlı 403 öğrenci ile Kasım–Aralık 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler “Tanıtıcı Özellik Formu” ve “Klinik Muhakeme Ölçeği” kullanılarak elde edilmiş; analizlerde sayı, yüzde, ortalama, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tercih edilmiştir. Bulgular: Klinik Muhakeme Ölçeği’nden alınan ortalama toplam puan 66.26±7.61 olarak saptanmış olup, bu değer öğrencilerin klinik akıl yürütme becerilerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır. Cinsiyet, sınıf ve ikamet edilen yer değişkenleriyle klinik muhakeme puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bununla birlikte kendini girişken olarak ifade eden ve problem çözme ile eleştirel düşünme becerilerini yüksek olarak değerlendiren öğrencilerin, toplam ve alt ölçek puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05) Sonuç ve Öneriler: Araştırmada elde edilen bulgular, hemşirelik öğrencilerinin klinik akıl yürütme becerilerinin genel olarak ortalamanın üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bireysel özelliklerin önemli bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin girişkenlik, iletişim ve problem çözme becerilerini geliştirecek etkinliklerin planlanması, klinik akıl yürütme becerilerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi ve öğrencilere yapılandırılmış geri bildirim sağlanması önerilmektedir. Bu tür yaklaşımların öğrencilerin mesleki yeterliliklerini güçlendireceği ve klinik uygulamalarda bakım kalitesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırmaya başlamadan önce ilgili fakülteden kurum izni, Üniversitenin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Etik Kurulundan (2400301133 karar sayılı,14.11.2024 tarih ve 16/01 no’lu) etik onay alınmıştır. Form üzerinde katılımcılara çalışmanın amacı açıklanmış ve “Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu” eklenmiştir. “Kabul ediyorum” seçeneğini işaretleyen gönüllüler soru formunu yanıtlamıştır. Ayrıca kullanılan ölçeğin yazarından e-mail yolu ile yazılı izin alınmıştır. Araştırma, insan katılımcılar üzerinde yürütülen araştırmalara ilişkin etik ilkelere uygun olarak ve Helsinki Deklarasyonu doğrultusunda gerçekleştirilmiştir

Teşekkür

Bu çalışma sürecine katkı sağlayan tüm öğrencilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Al-Hawaiti, M. R., et al. (2025). Assertiveness in nursing: A systematic review of its role and associated factors. Nursing Reports, 15(3), 78. https://doi.org/10.3390/nursrep15030078
  2. Alfaro-LeFevre, R. (2019). Critical Thinking, Clinical Reasoning, and Clinical Judgment: A Practical Approach (6th ed.). St. Louis, MO: Elsevier.
  3. Bal B, Köroğlu Kaba N, Öztürk H. (2024). Hemşirelik öğrencileri için Klinik Muhakeme Ölçeğinin Türkçe geçerliği ve güvenirliği: Bir metodolojik çalışma. Journal of Nursology, 27(2), 129-135 . Benner P. (2015). Curricular and pedagogical implications for the Carnegie study, educating nurses: a call for radical transformation. Asian Nursing Research (Korean Society of Nursing Science), 9(1), 1-6.
  4. Billings DM, Halstead JA, eds. (2016). Teaching in Nursing: A Guide for Faculty (5th ed.). Elsevier.
  5. Bril, I., Boer, H. J., Degens, N., & Fleer, J. (2022). Nursing students' experiences with clinical placement as a learning environment for assertiveness: A qualitative interview study. Teaching and Learning in Nursing, 17(4), 383–391. https://doi.org/10.1016/j.teln.2022.04.006
  6. Cabe C, Timmins F. (2003). Teaching assertiveness to undergraduate nursing students. Nurse Education in Practice, 3(1), 30-42.
  7. Carvalho DP, Azevedo IC, Cruz GK, Mafra GA, Rego AL, et al. (2017). Strategies used for the promotion of critical thinking in nursing undergraduate education: a systematic review. Nurse Education Today, 57, 103-107.
  8. da Silva Bastos Cerullo JA, de Almeida Lopes Monteiro da Cruz D. (2010). Clinical reasoning and critical thinking. Revista Latino-Americana de Enfermagem, 18(1), 124-129.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik Esasları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2026

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çimen Işık, M., & Atay, S. (2026). Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2). https://doi.org/10.47115/jshs.1860061
AMA
1.Çimen Işık M, Atay S. Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. JSHS. 2026;11(2). doi:10.47115/jshs.1860061
Chicago
Çimen Işık, Meltem, ve Selma Atay. 2026. “Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11 (2). https://doi.org/10.47115/jshs.1860061.
EndNote
Çimen Işık M, Atay S (01 Ekim 2026) Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11 2
IEEE
[1]M. Çimen Işık ve S. Atay, “Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”, JSHS, c. 11, sy 2, Eki. 2026, doi: 10.47115/jshs.1860061.
ISNAD
Çimen Işık, Meltem - Atay, Selma. “Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11/2 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.47115/jshs.1860061.
JAMA
1.Çimen Işık M, Atay S. Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. JSHS. 2026;11. doi:10.47115/jshs.1860061.
MLA
Çimen Işık, Meltem, ve Selma Atay. “Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 2, Ekim 2026, doi:10.47115/jshs.1860061.
Vancouver
1.Meltem Çimen Işık, Selma Atay. Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Akıl Yürütme Becerileri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. JSHS. 01 Ekim 2026;11(2). doi:10.47115/jshs.1860061

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.