Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ

Cilt: 11 Sayı: 2 18 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1992–2024 yılları arasında hazırlanmış lisansüstü tezlerde aile işlevlerinin hangi konu ve temalar çerçevesinde ele alındığını incelemektir. Yöntem: Araştırma sistematik derleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan ve aile işlevleriyle ilişkili olduğu belirlenen lisansüstü tezler PRISMA protokolü doğrultusunda seçilmiş, elde edilen çalışmalar içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen tezlerde aile işlevlerinin dokuz tematik başlık altında ele alındığı belirlenmiştir. Bu temalar; ebeveyn tutumları, bağımlılık ve riskli davranışlar, ruh sağlığı, çocuk ve ergen psikolojisi, engellilik, akademik performans, sağlık durumu, toplumsal cinsiyet ve bireysel özelliklerdir. Bulgular, sağlıklı aile işlevlerinin bireylerin psikolojik dayanıklılığını, sosyal uyumunu ve akademik başarısını desteklediğini; aile işlevlerindeki bozulmaların ise riskli davranışlar ve psikososyal sorunlarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuç ve Öneriler: İncelenen tezler, aile işlevlerinin bireyin psikolojik, sosyal ve akademik gelişimi üzerinde belirleyici bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Aile içi iletişimin güçlü olması, rollerin dengeli paylaşılması, duygusal desteğin sağlanması ve sorunların birlikte çözülebilmesi bireylerin uyumunu desteklemektedir. Buna karşılık aile işlevlerindeki bozulmaların özellikle çocuklar, ergenler, engelli bireyler, kronik hastalığı olanlar ve bağımlılık riski taşıyan gruplar açısından önemli sorunlarla ilişkili olduğu görülmektedir. Bu nedenle aile danışmanlığı, sosyal hizmet, eğitim ve sağlık alanlarında aileyi merkeze alan destekleyici çalışmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma sistematik derleme olduğu için etik kurul belgesine ihtiyaç yoktur

Kaynakça

  1. Adem, S. (2019). Aile eğitim programının aile işlevleri üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  2. Akatlı, R., & Tunçay, G. Y. (2022). Ebeveynlerin bağlanma biçimlerinin çocuk yetiştirme tutumları üzerindeki yordayıcı rolü. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 6(1), 175–203.
  3. Akgül Gök, F. (2013). Evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili algılarının aile işlevlerine yansıması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Akın Altıncı, E. (2024). Alkol bağımlılığında aile işlevlerinin ve aile stresörleriyle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi: Bir karma model araştırması (Doktora tezi). Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  5. Akıncı, G. (2007). Engelli çocuğa sahip olan ve olmayan babaların aile işlevlerini algılamaları ile sosyal uyum düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  6. Ardıç, A. (2013). Otistik spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların ailelerine yönelik bir psiko-eğitsel grup programının ebeveynlerin bazı psikolojik değişkenleri üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  7. Arı, F. P. (2018). Somatik belirti ve ilişkili bozukluğu olan çocukların aleksitimi düzeyleri, güçlükleri, baş etme becerileri ve aile işlevselliği (Yayımlanmamış uzmanlık tezi). Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi.
  8. Aslan Aydın, M. (2017). Zihinsel engelli bireye sahip olan ebeveynlerin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Kaynakları Eğitimi

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yayımlanma Tarihi

18 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öngün, R. Z., & Duyan, V. (2026). TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2). https://doi.org/10.47115/jshs.1955573
AMA
1.Öngün RZ, Duyan V. TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ. JSHS. 2026;11(2). doi:10.47115/jshs.1955573
Chicago
Öngün, Reyyan Zeliha, ve Veli Duyan. 2026. “TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11 (2). https://doi.org/10.47115/jshs.1955573.
EndNote
Öngün RZ, Duyan V (01 Eylül 2026) TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11 2
IEEE
[1]R. Z. Öngün ve V. Duyan, “TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ”, JSHS, c. 11, sy 2, Eyl. 2026, doi: 10.47115/jshs.1955573.
ISNAD
Öngün, Reyyan Zeliha - Duyan, Veli. “TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 11/2 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.47115/jshs.1955573.
JAMA
1.Öngün RZ, Duyan V. TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ. JSHS. 2026;11. doi:10.47115/jshs.1955573.
MLA
Öngün, Reyyan Zeliha, ve Veli Duyan. “TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 2, Eylül 2026, doi:10.47115/jshs.1955573.
Vancouver
1.Reyyan Zeliha Öngün, Veli Duyan. TÜRKİYE’DE AİLE İŞLEVLERİ KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN SİSTEMATİK DERLEMESİ. JSHS. 01 Eylül 2026;11(2). doi:10.47115/jshs.1955573

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.