EBELİK ÖĞRENCİLERİNİN KADINA UYGULANAN ŞİDDETE VE TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNE İLİŞKİN TUTUMLARININ BELİRLENMESİ

Öz

Amaç: Bu araştırma ebelik öğrencilerinin kadına uygulanan şiddete ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma 13-17 Kasım 2017 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ebelik bölümü birinci ve dördüncü sınıf öğrencileri (N:166) oluşturmaktadır. Örneklem seçimine gidilmemiş olup, araştırmaya katılmaya gönüllü 119 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmada veriler, araştırmacıların literatür doğrultusunda geliştirmiş olduğu, öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerini sorgulayan Kişisel Bilgi Formu, Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Tutum Ölçeği ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 20 programı ile değerlendirilmiştir ve istatistiksel analizinde; Bağımsız İki Örnek t testi, One-Way Anova, Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %42’si birinci sınıf, %58’i ise dördüncü sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin yaş ortalaması 20.46±1.89, %71.4’ü yurtta kalıyor, %54.6’sı ilde yaşıyor, %69.3’ünün ailesinin geliri orta düzeyde, %79.8’i çekirdek aile tipine sahip, %26.1’i aile içinde şiddete tanık olmuş, %50.4’ü yaşamı süresince herhangi bir şiddete maruz kalmış, %80.7’si şiddet ile karşılaşma durumunda bildirim yapacağını belirtmiştir. Öğrencilerin Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 34.96±13, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 157.68±18.81 olarak bulunmuştur. Ebelik birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin kadına uygulanan şiddete ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Ebelik öğrencilerinin kadına uygulanan şiddete ilişkin çağdaş bir görüşe ve toplumsal cinsiyet rollerine yönelik ise eşitlikçi bir tutuma sahip olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ebelik
• Öğrenci
• Toplumsal cinsiyet
• Kadına yönelik şiddet

Determination of Attitudes of Midwifery Students Towards Violence Against Women and Gender

Öz

Aim: This study was conducted to determine midwifery students' attitudes towards violence against women and gender roles.
Methodology: The research was conducted between 13-17 November 2017. The universe of the study consists of Ondokuz Mayıs University Midwifery Department first and fourth year students (N:166). Sampling selection was not made, and 119 students who volunteered to participate in the study were reached. The data in the study were collected using Personal Information Form, which inquired about the socio-demographic characteristics of the students, developed by the researchers in line with the literature, the Domestic Violence Against Women Attitude Scale and the Gender Roles Attitude Scale. The data were evaluated with SPSS 20 program and in statistical analysis; Two Independent Sample t test, One-Way Anova, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test and correlation analysis were used.
Results: 42% of the students participating in the research are first year students and 58% are fourth year students. The average age of the students is 20.46±1.89, 71.4% live in dormitories, 54.6% live in the city, 69.3% have a medium income, 79.8% have nuclear family type, 26.1% have witnessed violence in the family, % 50.4% of them have been subjected to any violence during their lifetime, 80.7% of them stated that they will make a notification in case of experiencing violence. The total score average of the Students' Domestic Violence Against Women Attitude Scale was 34.96±13 and the Gender Roles Attitude Scale was 157.68 ± 18.81. No significant difference was found between the attitudes of first and fourth year midwifery students towards violence against women and gender roles (p>0.05).
Conclusion: It has been determined that midwifery students have a contemporary view of violence against women and an egalitarian attitude towards gender roles.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• Student
• Midwife
• Violence against women

Kaynakça

1. KAYNAKLAR Akın, A, Özvarış, Ş.B. (2012). Toplumsal Cinsiyet Kavramı ve Sağlığa Etkileri. Ç. Güler, L. Akın (Ed). Halk Sağlığı Temel Bilgiler (s.116-126). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
2. Akpınar, R.B., Küçükoğlu, S, Apay, S.E., Karaca, N, Balcı, A. (2019). Üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı örselenme yaşantıları, toplumsal cinsiyet algıları, şiddet eğilimleri ve şiddetle karşılaşma durumları. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 62, 409-430.
3. Başar, F, Demirci, N. (2015).Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve şiddet. KASHED, 2, 41-52.
4. Çelik, A, Aydın, A. (2019). The effect of a course on violence against women on theattitudes of student midwives and nurses towards domesticviolence against women, their occupational roles inaddressing violence, and their abilities to recognize the signs of violence. Perspect Psychiatr Care, 55, 210-217.
5. Creedy, D, Baird, K, Gillespie K. (2020). A cross-sectional survey of pregnant women’s perceptions of routine domestic and family violence screening and responses by midwives: Testing of three new tools. Women Birth, 33(4), 393-400.
6. Dağlar, G, Bilgiç, D, Demirel, G. (2017). Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ilişkin tutumları. DEUHFED, 10(4), 220-228.
7. Declaration on the Elimination of Violence Against Women, 1993. https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/violenceagainstwomen.aspx. Erişim Tarihi: 12.04.2020.
8. Doran, F, Hutchinson, M, Brown, J, East, L, Irwin, P, Mainey, L, Mather, C, Miller, A, Mortel T.V., Sweet, L, Yates, K. (2019). Australian nursing and midwifery student beliefs and attitudes about domestic violence: A multi-site, cross-sectional study, 40, 102613. doi: 10.1016/j.nepr.2019.08.007.

9. Elmalı, F, Erten, Z.K., Zincir, H, Özen, B, Balcı, E. (2011). Hemşire ve ebelerin aile içi fiziksel şiddete bakış açıları. Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(1), 39-47.
10. Giacomo, P.D., Cavallo, A, Bagnasco, A, Sartini, M, Sasso, L. (2017). Violence against women: knowledge, attitudes and beliefs of nurses and midwieves. Journal of Clinical Nursing, 26, 2307-2316.
11. Violence against women: knowledge, attitudes and beliefs of nurses and midwives
12. Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Bildirgesi, 1993. https://www.un.org/en/genocideprevention/documents/atrocitycrimes/Doc.21_declaration%20elimination%20vaw.pdf. Erişim Tarihi: 12.04.2020.
13. Kümbetoğlu, B. (2010). Değersizleştirme: Kadınları Maruz Kaldıkları Şiddette Toplumsal Cinsiyet Rolleri ve Beklentilerinin Önemi. Yasemin İnceoğlu ve Altan Kar (Ed). Dişilik, Güzellik ve Şiddet Sarmalında Kadın ve Bedeni. (s.39-65). İstanbul:Ayrıntı Yayınları.
14. Masoumi, S.Z., Babahyidarian, F, Sangestani, G, Roshanaei, G. (2019). assessment of different types of domestic violence against pregnant mothers exposed to violence in sahneh city. Pajouhan Scientific Journal, 17(2), 24-30.
15. Rocha, B.D., Landerdahl, M.C., Cortes, L.F., Vieira, L.T., Padoin, S.M.M. (2015). Violence against women: perceptions of nursing students’ about the focus on the formation. Invest Educ. Enferm, 33(22), 260-268.
16. Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması, 2015. http://www.hips.hacettepe.edu.tr/KKSA-TRAnaRaporKitap26Mart.pdf. Erişim Tarihi: 12.04.2020.
17. Pınar, S, Sabancıoğulları, S. (2019). Nursing and midwifery students’ attitudes towards violence against women and recognizing signs of violence against women. International Journal of Caring Sciences, 12(3), 1520-1529.
18. Reyes, H.L.M., Foshee, V.A., Niolon, P.H., Reidy, D.E., Hall, J.E. (2016). Gender role attitudes and male adolescent dating violence perpetration: normative beliefs as moderators. J Youth Adolesc, 45, 350-360.
19. Sabancıoğulları, S, Yılmaz, F.T., Ar, E, Çakmaktepe, G. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ve şiddette mesleki role ilişkin tutumları, benlik saygıları ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 13(1), 35-43.
20. Selçuk, K.T., Avcı, D, Mercan, Y. (2018). Üniversite öğrencilerinde flört şiddetine maruziyet: flört şiddetine yönelik tutumların ve toplumsal cinsiyet algısının şiddete maruziyet ile ilişkisi. ACU Sağlık Bil Derg, 9(3), 302-308.
21. Şimşek, H, Ardahan, M. (2020). The level of recognition of the symptoms of violence against women by senior year nursing and midwifery students. Contemporary Nurse, ,https://doi.org/10.1080/10376178.2020.1737554.
22. Uçtu, A, Karahan, N. (2016). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin cinsiyet rolleri, toplumsal cinsiyet algısı ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2882-2905.
23. United Nations, 2020. Violence against women. https://www.un.org/womenwatch/daw/vaw/v-overview.htm. Erişim Tarihi: 12.04.2020.
24. WHO, 2017. Violence against women. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/violence-against-women. Erişim Tarihi: 11.04.2020.
25. WHO, 2013. Global and regional estimates of violence against women: prevalence and health effects of intimate partner violence and non-partner sexual violence. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/85239/9789241564625_eng.pdf?sequence=1. Erişim Tarihi: 11.04.2020.
26. Wild, K, Gomes, L, Fernandes, A, Araujo, G, Madeira, I, Matos, L, McDonald, S, Taft, A. (2019). Responding to violence against women: A qualitative study with midwives in Timor-Leste. Women and Birth, 32(4), 459-466.