ANNELERİN ÇOCUKLARININ EV KAZALARI İLE İLİŞKİLİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ TANILAMASI

Öz

Amaç: Bu araştırma 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini tanılama düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma Mayıs- Haziran 2019 tarihleri arasında Türkiye’nin kuzeyinde bulunan bir üniversite hastanesinin çocuk kliniklerinde tedavi olan 334 çocuğun annesi ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Bilgi Formu ve “0-6 Yaş Grubu Çocuğu Olan Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ve ortanca, bağımsız iki örnek t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey testi kullanılmıştır.
Bulgular: Annelerin % 24.6’sı çocuğunun evde kaza geçirdiği ve evde geçirilen kaza şeklinin ise en sık (%64.6) düşme olduğu belirlenmiştir. Annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini tanılama ölçeği toplam puan ortalaması 162.00±22.22’dir. Anne yaşı, eğitim durumu ve çocuğunun daha önce kaza geçirme durumunun annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini tanılama düzeyini etkilediği bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini tanılama düzeyleri yüksek bulunmuştur. Annelerin yaş ve eğitim seviyeleri arttıkça, ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini tanılama düzeylerinin arttığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler

• anne
• ev kazaları
• güvenlik önlemleri
• tanılama

Mothers' Identification of Safety Measures Associated With Children's Home Accidents

Öz

Objective: This study was carried out to determine the level of identification of safety measures against home accidents and the factors affecting mothers with children in the 0-6 age group.
Methods: This descriptive study was conducted with 334 mothers of children aged 0-6 who were treated on pediatric wards of university hospital in the North of Turkey between May-June 2019. Data were collected using the Descriptive Information Form and the "0-6 Year Old Children's Mothers' Identification Scale Security Measures Towards Home Accidents". Data were analyzed by using frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation and median, t-test, one way variance analysis (ANOVA) and and the Tukey test.
Results: 24.6% of the mothers stated that their children had an accident at home and the most common type of accident at home was falling (64.6%). The scale points of the mothers were mean 162.00±22.22. It was found that the mother's age and educational status, her child's previous accident status affected the level of identification of safety measures for home accidents (p <0.05).
Conclusions: Mothers' level of identification of security measures for home accidents was found to be high. It was observed that as the age and education levels of the mothers increased, the level of identification of safety measures for home accidents increased.

Anahtar Kelimeler

• Home accidents
• Safety measures

Kaynakça

1. 1. ALRumhi A. ALAwaisi H. AL Buwaiqi M. AL Rabaani S. (2020). Home accidents among children: a retrospective study at a tertiary care center in Oman. Oman Medical Journal. Vol. 35, No. 1: e85
2. 2. Altundağ, S, Öztürk, MC. (2007). Ev Kazalarına Yönelik Eğitimin, Güvenlik Önlemleri Alınması ve Kaza Görülme Sıklığına Etkisi. Ulus Travma Acil Cerrahi Dergisi. 13(3), 180-5.
3. 3. Atak, N, Karaoğlu, L, Korkmaz, Y, Usubütün, S. (2010). A household survey: unintentional injury frequency and related factors among children under five years in Malatya. The Turkish Journal of Pediatrics. 52(3),285-93. 18.
4. 4. Balibey M, Polat S, Ertem İ, Beyazova U, Şahin F. Çocukluk çağında ev kazalarına yol açan etmenler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2011;20(3):89-97.
5. 5. Bayram T, Ilgin C, Kulbay H, Tozakoglu B, Karaduman I, Colak BC, et al. The Factors Associated with Mothers’ Preventive Measures Against Home Accidents: A Descriptive Study from Istanbul, Turkey. Clinical and Experimental Health Sciences. 2019;9(2):151-6.
6. 6. Büyük, ET, Çavuşoğlu, F, Teker, E.(2015). Sıfır Altı Yaş Arası Çocuğu Olan Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerinin Tanılanması. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 5(3), 17- 22.
7. 7. Çapık, C, Parlak Gürol, A.(2014). Eğitimin Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Tedbirlerini Tanılama Yetilerine Etkisi. Kafkas J Med Sci 4(3),87-94.
8. 8. Chow CB, Wong WH-S, Leung WC, Tang MH-Y, Chan KL, Or CK, et al. Effectiveness of a technology-based injury prevention program for enhancing mothers’ knowledge of child safety: Protocol for a randomized controlled trial. JMIR research protocols. 2016;5(4):e205.

9. 9. Çınar, N, Görak, G. (2003). 0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği”nin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çocuk Formu, 6 (1),22-7.
10. 10. Çiçekler CY, Er KR, Pirpir AD, Büyükbayraktar Ç. (2012). 0-6 yaş grubunda çocuğu olan annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 21(3),157-174.
11. 11. Dereli F, Turasay N, Özçelik H. (2010). Determinations of the first aid-related knowledge levels of the mothers having children at the age of 0-6 and who live in the Muğla number two health clinic district. TAF Prev Med Bull 9(3):217-24.
12. 12. Dolgun, Eda, Kalkım, Aslı, Ergün, Sibel (2017). The determination of home accident risks and measures to prevent accident of children: Quasi-experimental research. TJFMPC, S. 11 (2), 100-107.
13. 13. Erdem, SS, Bolu, F, Mayda, AS. (2017). Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerinin Tanımlanması. Konuralp Tıp Dergisi. 9(2),117-123.
14. 14. Erkal S. (2010). Identification of the Number Of Home Accidents Per Year involving Children in The 0-6 Age Group And The Measures Taken By Mothers To Prevent Home Accidents. TheTurkish Journal of Pediatrics.52(2),150-7.
15. 15. Evgin, D, Çalışkan, Z. (2018). Çocuklarda Görülen Ev Kazaları ve Annelerin Kazalardan Korunmaya Yönelik Uygulamaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 11(59), 671-678.
16. 16. Gündüz, G, Aytekin, A. (2015). Annelerin Çocuklarını Ev Kazalarından Korumaya Yönelik Tutumları ve Etkileyen Faktörler. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi.5(3),184-92.
17. 17. Kahraman I, Karadeniz H. Effects of a Safety-Awareness-Promoting Program Targeting Mothers of Children Aged 0-6 Years to Prevent Pediatric Injuries in the Home Environment: Implications for Nurses. J Trauma Nurs. 2018 Sep/Oct;25(5)::327-35.
18. 18. Karatepe, TU, Akış, N. (2013). 0-6 Yaş Çocuklarda Ev Kazası Geçirme Sıklığı ve İlişkili Faktörler Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 39: 165-8.
19. 19. Kurt, FY, Aytekin, A. (2015). 0-6 Yaş Grubu Çocuklarda Ev Kazaları. Journal of Health Science and Profession-HSP. 2:22-32.
20. 20. Malta DC, Mascarenhas MDM, Neves ACM, Silva MA, (2015), Treatment of childhood injuries and violence in public emergency services, Cad. Saúde Pública, Rio de Janeiro, 31(5):1095-1105.
21. 21. Özakar Akça S, Çankaya T, Aydın Z. 0-6 Yaş Grubu Çocuğu Olan Annelerin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Düzeyleri Ve Annelere Verilen Ev Kazalarına Yönelik Eğitimin Etkisi. J Contemp Med 2017; 7(1):50-57
22. 22. Özdemir U, Reşitoğlu R, Tolunay O, Çelik T, Celiloğlu C, Karakılıç A, Tanyeli Z, Sarıbaş E, Kazgan ŞT, Pehlivan D, Çelik Ü. Çocuk Acile Başvuran Ev Kazalarının Değerlendirilmesi. J Pediatr Emerg Intensive Care Med 2016;3(3):146-150
23. 23. Öztürk, C., Yıldırım Sarı, H., Bektaş, M., Elçigil, A. (2010). Home Accidents and Mothers Measurements in Preschool Children, Anatol J Clin Investig, 4 (1): 15-21.
24. 24. Ribeiro MGC, Paula ABR, Bezerra MAR, Rocha SS, Avelino FVSD, Gouveia MTO. (2019). Social determinants of health associated with childhood accidents at home: An integrative review. Rev Bras Enferm [Internet], 72(1):265-76. DOI: http://dx.doi.org/10.1590/0034-7167-2017-0641
25. 25. Selvi Çalışkan S, Balcı S.(2018).Resim Yöntemi ile Ev Kazaları Risklerinin ve Alınan Önlemlerin Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektornik Dergisi (2): 137-146.
26. 26. Silva ECS, de Fátima Fernandes MN, Sá MCN, de Souza LM, de Araújo Gordon AS, de Jesus Costa ACP, et al.(2016). The effect of educational intervention regarding the knowledge of mothers on prevention of accidents in childhood. The Open Nursing Journal. 2016;10:113-121.
27. 27. Sütoluk Z, Savaş N, Demirhindi H, Özdener N, Akbaba M. (2007). Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Büyük Acil Servisi’ne Ev Kazaları Nedeniyle Başvuranların Etiyolojik ve DemografikÖzellikleri. Toplum Hekimliği Bülteni. 26:29-33.
28. 28. Şekerci E., İnal S. (2016). Hastanede yatan 0-6 yaş grubu çocukların annelerinin ev kazaları konusundaki bilgi ve uygulamalarının incelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, S. 3(3): 160-172.
29. 29. Tsoumakas K, Dousis E, Mavridi F, Gremou A, Matziouet V. (2009). Parent’s adherence to children’s home-accident preventive measures. Int Nurs Rev 56:369–74.
30. 30. Turan T, Ceylan SS. (2007). 0-6 Yaş Grubu Çocukları Olan Annelerin Ev Kazalarını Önlemek İçin Aldıkları Güvenlik Önlemlerinin Aile Özelliklerine ve Son Bir Aydaki Ev Kazaları Sıklığına Göre Değerlendirilmesi. Sağlık ve Toplum Dergisi. 17: 52-8.
31. 31. Turan T, Dündar SA, Yorgancı M, Yıldırım Z. (2020). 0-6 yaş grubu çocuklarda ev kazalarının önlenmesi. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg.16:552-7.
32. 32. Ulukol B. (2004). Ev Kazaları. M. Karaböcüoğlu, N. Uzel, L. Yılmaz (Editör) Çocuk Acil Tıp Kitabı. Çapa Tıp Kitabevi,İstanbul,s.363
33. 33. Yalaki Z, Taşar MA, Kara N, Dallar Y. (2010). Sosyoekonomik Düzeyi Düşük Olan Ailelerin Ev Kazaları Hakkında Bilgi Düzeylerinin Ölçülmesi. Akademik Acil Tıp Dergisi JAEM. 9 (3): 129-33.