Derleme

ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER

Cilt: 7 Sayı: 1 29 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER

Öz

Dünyanın bir kısmı açlık, gıda güvencesizliği sorunu yaşarken diğer bir kısmı ise aşırı beslenmeye bağlı sağlık sorunlarıyla savaşmaktadır. Küresel olarak dünyayı etkileyen diğer bir sorun ise insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının atmosferde artmasıyla meydana gelen iklim krizidir. Bu sorunların en önemli nedenlerinden biri sürdürülemez gıda sistemlerinin varlığıdır. Gıda sistemleri; iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik, toksik etki, asitleşme, ötrofikasyon, arazi kullanımı ve su kullanımı açısından çevre üzerinde bir baskı oluşturmaktadır. Mevcut gıda sistemleri, kaynak kıtlığı ve çevresel bozulmanın getirdiği kısıtlamalar ve gıda kayıpları, israf ve dengesiz dağıtım aynı zamanda sürdürülemez üretim ve tüketim kalıpları nedeniyle güvenli, yeterli, çeşitlendirilmiş ve zengin besin içeriğine sahip gıda sağlama konusunda giderek daha fazla zorlanmaktadır. Sürdürülebilir gıda sistemleri ekonomik, sosyal ve çevresel temellerden ödün vermeden herkes için gıda güvenliğini ve beslenmeyi sağlayan sistemlerdir. Sürdürülebilir beslenme ve gıda sistemleri ile küresel sera gazı emisyon miktarları azaltılacak ve gelecek nesillerin kaynaklarından ödün vermeden günümüz kaynakları en verimli şekilde değerlendirilecektir. Toplumların çeversel ayak izi düşük diyetleri tercih etmesi ve gıda israfına dur demesiyle dünya sürdürülebilirlik yolunda daha hızlı ilerleyecektir. Bu makalenin amacı sürdürülebilirlik genelinde sağlıklı beslenmeyi çok yönlü irdelemektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aleksandrowicz, L., Green, R., Joy, E. J. M., Smith, P. ve Haines, A. (2016). The impacts of dietary change on greenhouse gas emissions, land use, water use, and health: A systematic review. PLOS ONE, 11(11), e0165797. doi:10.1371/journal.pone.0165797
  2. Allès, B., Baudry, J., Méjean, C., Touvier, M., Péneau, S., Hercberg, S. ve Kesse-Guyot, E. (2017). Comparison of sociodemographic and nutritional characteristics between self-reported vegetarians, vegans, and meat-eaters from the nutrinet-santé study. Nutrients, 9(9), 1023. doi:10.3390/nu9091023
  3. Appleby, P. N. ve Key, T. J. (2016). The long-term health of vegetarians and vegans. Proceedings of the Nutrition Society içinde (C. 75, ss. 287–293). Cambridge University Press. doi:10.1017/S0029665115004334
  4. Bach-Faig, A., Berry, E. M., Lairon, D., Reguant, J., Trichopoulou, A., Dernini, S., … Padulosi, S. (2011). Mediterranean diet pyramid today. Science and cultural updates. Public Health Nutrition, 14(12A), 2274–2284. doi:10.1017/S1368980011002515
  5. Barbaros, B. ve Kabaran, S. (2014). Akdeniz diyeti ve sağlığı koruyucu eakdeniz diyetitkileri. Beslenme ve Diyet Dergisi, 42(2), 140–147.
  6. Barilla Center for Food & Nutrition. (2011). Double Pyramid: Healthy food for people, sustainable food the planet. Parma. http://www.barillacfn.com/uploads/file/72/1277731651_Posi-tionPaper-BarillaCFN_Doppia-Piramide.pdf adresinden erişildi.
  7. Baudry, J., Pointereau, P., Seconda, L., Vidal, R., Taupier-Letage, B., Langevin, B., … Kesse-Guyot, E. (2019). Improvement of diet sustainability with increased level of organic food in the diet: findings from the BioNutriNet cohort. The American Journal of Clinical Nutrition, 109(4), 1173–1188. doi:10.1093/ajcn/nqy361
  8. Béné, C., Oosterveer, P., Lamotte, L., Brouwer, I. D., de Haan, S., Prager, S. D., … Khoury, C. K. (2019, 1 Ocak). When food systems meet sustainability – Current narratives and implications for actions. World Development. Elsevier Ltd. doi:10.1016/j.worlddev.2018.08.011

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2021

Kabul Tarihi

15 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kadıoğlu, S., & Sökülmez Kaya, P. (2022). ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 29-46. https://doi.org/10.47115/jshs.948593
AMA
1.Kadıoğlu S, Sökülmez Kaya P. ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER. JSHS. 2022;7(1):29-46. doi:10.47115/jshs.948593
Chicago
Kadıoğlu, Semiha, ve Pınar Sökülmez Kaya. 2022. “ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (1): 29-46. https://doi.org/10.47115/jshs.948593.
EndNote
Kadıoğlu S, Sökülmez Kaya P (01 Nisan 2022) ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 1 29–46.
IEEE
[1]S. Kadıoğlu ve P. Sökülmez Kaya, “ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER”, JSHS, c. 7, sy 1, ss. 29–46, Nis. 2022, doi: 10.47115/jshs.948593.
ISNAD
Kadıoğlu, Semiha - Sökülmez Kaya, Pınar. “ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Nisan 2022): 29-46. https://doi.org/10.47115/jshs.948593.
JAMA
1.Kadıoğlu S, Sökülmez Kaya P. ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER. JSHS. 2022;7:29–46.
MLA
Kadıoğlu, Semiha, ve Pınar Sökülmez Kaya. “ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2022, ss. 29-46, doi:10.47115/jshs.948593.
Vancouver
1.Semiha Kadıoğlu, Pınar Sökülmez Kaya. ÇEVRESEL VE SAĞLIKLI BESLENME: SÜRDÜRÜLEBİLİR DİYETLER. JSHS. 01 Nisan 2022;7(1):29-46. doi:10.47115/jshs.948593

Cited By

Sustainable Dietary Patterns and Alternative Food Sources

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1537888

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.