Türkiye’de İç ve Dış Borçlanmanın Ekonomik Büyümeye Etkisi

Öz

Kamu harcamalarının finansmanında vergilerin yanında borçlanma da etkin bir araç olarak kullanılmaktadır. Alınan borcun niteliğine bağlı olarak faiz seviyesi de değişmekte ve bu durum ülkelerin ekonomik büyümesinde bir takım etkiler meydana getirmektedir. Genellikle dış borçlanmada vade daha uzun olup ekonomik büyümenin motoru olan büyük çaplı yatırımların finansmanı amacıyla dış borç alınmaktadır. İç borçlanmaya ise genellikle kısa vadeli bütçe açıklarının finansmanı amacıyla gidilmektedir. Ayrıca iç borç faiz oranları dış borç faiz oranlarına nispeten daha küçüktür. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 1998-2020 yılları arasındaki borç faiz ödemelerinin ekonomik büyümeye olan etkisini araştırmaktır. Çalışmada ampirik analiz olarak VAR model kullanılmıştır. Test sonuçları neticesinde şu bulgulara erişilmiştir: Ekonomik büyüme ile iç borçlanma arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup iç borçlanmanın büyümeyi etkilediği saptanmıştır. Yine nedensellik analizinde büyüme dış borçlanmaya neden olurken iç borçlanma ise ekonomik büyümeyi tetiklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• kamu borcu
• faiz oranı
• ekonomik büyüme

The Effect of Domestic and External Borrowing on Economic Growth in Turkey

Öz

In addition to taxes, borrowing is also used as an effective tool in the financing of public expenditures. Depending on the nature of the borrowed debt, the interest level also changes and this situation creates some effects on the economic growth of the countries. Generally, foreign borrowing has a longer maturity and foreign borrowing is used to finance large-scale investments, which are the engine of economic growth. Domestic borrowing is generally used to finance short-term budget deficits. In addition, domestic debt interest rates are relatively smaller than foreign debt interest rates. The aim of this study is to investigate the effect of debt interest payments on economic growth between 1998-2020 in Turkey. VAR model was used as empirical analysis in the study. As a result of the test results, the following findings were reached: A positive and significant relationship was determined between economic growth and domestic borrowing, and it was determined that domestic borrowing affected growth. Again, in the causality analysis, growth causes external borrowing,

Anahtar Kelimeler

• public debt
• interest payment
• economic growth

Kaynakça

1. Ağır, H. (2016). Türkiye’de dış borçlanma ve ekonomik büyüme ilişkisinin nedensellik analizleri. Selçuk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(32), 204- 221.
2. Arıcan, E. (2005). Ricardocu denklik teoremi ve teorilerde kamu açıklarına ilişkin yaklaşımlar: Türkiye ekonomisine ilişkin bir uygulama. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(1), 77-94. Arsan, Ü. (1979). Kamu borçlarının sınıflandırılmaları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 34(01).
3. Benli, M. (2020). External debt burden – economic growth nexus in turkey. Social Sciences Research Journal, 9 (1): 107-116. Biçer, B. (2020). Dış borç-ekonomik büyüme ilişkisi: 1970-2017 dönemi türkiye örneği, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 23-45. Doruk, Ö.T. (2018). Dış Borçlar ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Ekonomisinde 1970-2014 Dönemi İçin Ampirik Bir İnceleme, Maliye Dergisi. 175, 96-114.