Araştırma Makalesi

Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar

Cilt: 21 Sayı: 3 31 Temmuz 2022
PDF İndir
EN TR

Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar

Öz

Göreceli olarak yeni bir olgu olan ve son on yılda ulusal ve uluslararası güvenliğe olan etkisi giderek artan dezenformasyon faaliyetleri literatürde ve pratikte yeterli ilgiyi görmemektedir. Bu çalışma, dezenformasyonla mücadelenin literatürde ve uygulamadaki durumunu analiz etmektedir. Bu bağlamda, dezenformasyon literatürü sistematik olarak taranmış ve ilgili çalışmalar üç grupta toplanmıştır. Bu gruplar; dezenformasyonun kavramsal çerçevesi, dezenformasyonun (sosyal ve politik) sonuçları ve dezenformasyon ve bilişsel süreçlerdir. Yapılan analiz sonucunda literatürün, dezenformasyon ve türevlerinin kavramsal çerçevesinin oluşturulması, otoriter rejimlerin dezenformasyon faaliyetlerinin analizi ve dezenformasyonun teknik boyutunun incelenmesi hususunda genişleyeceği tespit edilmiştir. Ardından, dezenformasyonla mücadele uygulamaları ulusal ve uluslararası düzeyde incelenmiştir. İlk olarak, Rusya menşeili dezenformasyon faaliyetlerine hedef olan Ermenistan, Bulgaristan, Ukrayna, Çekya ve Fransa’nın dezenformasyonla mücadele pratikleri incelenmiş ve dezenformasyonla mücadele konusunda algı ve kapasite yönünden farklıklar olduğu tespit edilmiştir. İkinci olarak, NATO, ABD ve ASEAN’ın dezenformasyonla mücadele yöntemleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen karşılaştırmalı analizin sonucunda, dezenformasyon ile mücadelede AB’nin göreceli olarak en başarılı ve kurumsal uluslararası örgüt olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun temel iki sebebinin ise AB’nin dezenformasyonu daha geniş bir çerçevede ele alması ve dezenformasyon ile mücadeleye göreceli olarak daha erken başlamış olması olduğu sonucuna ulaşılmıştır. NATO’nun ise dezenformasyon tanımını askeri düzlemde sınırlayarak kullanmasının sonucu olarak AB’ye oranla göreceli olarak daha az kurumsallaşmış olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, ASEAN’ın ise dezenformasyon ile mücadele konusunda diğer iki uluslararası örgüte oranla daha proaktif bir yol izlediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ASEAN. (25 Ağustos 2020). Joint Statement of the ASEAN Ministers Responsible for Information to Minimise Negative Effects of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). https://asean.org/wp-content/uploads/2021/09/Joint-statement-of-AMRI-for-COVID-19-Adopted-AMRI-25Aug20.pdf (Erişim Tarihi: 31/01/2022).
  2. Bastick, Z. (2021). Would you notice if fake news changed your behavior? An experiment on the unconscious effects of disinformation. Computers in human behavior, 116, 106633.
  3. Beskow, D. M., & Carley, K. M. (2020). Characterization and comparison of Russian and Chinese disinformation campaigns. Disinformation, misinformation, and fake news in social media (ss. 63-81). Springer, Cham.
  4. Bliss, N., Bradley, E., Garland, J., Menczer, F., Ruston, S. W., Starbird, K., & Wiggins, C. (2020). An agenda for disinformation research. arXiv preprint arXiv:2012.08572.
  5. Bowen, A. S. (2019). Coercive diplomacy and the Donbas: Explaining Russian strategy in Eastern Ukraine. Journal of Strategic Studies, 42(3-4), 312-343.
  6. Bran, R., Tiru, L., Grosseck, G., Holotescu, C., & Malita, L. (2021). Learning from Each Other—A Bibliometric Review of Research on Information Disorders. Sustainability, 13(18), 10094.
  7. ccdcoe.org (2022). About us. https://ccdcoe.org/about-us/ (Erişim Tarihi: 31/01/2022).
  8. disinfobservatory.org (2022). About us. https://www.disinfobservatory.org/about-us/ (Erişim Tarihi: 28/01/2022).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2022

Kabul Tarihi

17 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ateş, A. (2022). Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 1574-1586. https://doi.org/10.21547/jss.1066605
AMA
1.Ateş A. Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar. GAUN-JSS. 2022;21(3):1574-1586. doi:10.21547/jss.1066605
Chicago
Ateş, Ahmet. 2022. “Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (3): 1574-86. https://doi.org/10.21547/jss.1066605.
EndNote
Ateş A (01 Temmuz 2022) Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 3 1574–1586.
IEEE
[1]A. Ateş, “Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar”, GAUN-JSS, c. 21, sy 3, ss. 1574–1586, Tem. 2022, doi: 10.21547/jss.1066605.
ISNAD
Ateş, Ahmet. “Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (01 Temmuz 2022): 1574-1586. https://doi.org/10.21547/jss.1066605.
JAMA
1.Ateş A. Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar. GAUN-JSS. 2022;21:1574–1586.
MLA
Ateş, Ahmet. “Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 3, Temmuz 2022, ss. 1574-86, doi:10.21547/jss.1066605.
Vancouver
1.Ahmet Ateş. Dezenformasyonla Mücadele: Kavramlar ve Kurumlar. GAUN-JSS. 01 Temmuz 2022;21(3):1574-86. doi:10.21547/jss.1066605

Cited By