The Relationshıp and Interaction Between Family Generations Presented to Society in Television Series: The Case of Kızılcık Şerbeti and Yalı Çapkını

Yıl 2025, Cilt: 24 Sayı: 4, 1816 - 1836, 30.10.2025

Miyase Aslantaş

https://doi.org/10.21547/jss.1619876

Öz

Intergenerational relations and interaction continue to constitute an important component of social life, work, education and family life today, as in the past. Along with this continuity, the world into which generations are born, their methods of communicating face-to-face or virtually, their socio-cultural lives and their relations with each other are also changing thanks to the ever-evolving technology and communication tools. Television series, one of the most important representatives of traditional media, have been a type of program that viewers have followed with admiration since their first examples until today. Generally produced as fictional stories or adapted from real life stories, TV series have started to play an active role in various aspects such as individuals' attitudes, thoughts, clothing, consumption habits, hairstyles and socialization styles. The aim of the research is to reveal a perspective on how the relationship and interaction between family generations are presented to the viewers in television series that do not lose their viewers despite the digital platforms and social media applications that are widely used today and that rank high in the rating measurements on the days they are broadcast. The research was designed qualitatively and content analysis was conducted on the series Kızılcık Şerbeti and Yalı Çapkını, which were selected among the series broadcast on television in the 2023/2024 season with the purposive sampling method used in qualitative research. According to the results obtained in the research, intergenerational relations in the series are constructed around the dynamics of interaction, solidarity, and conflict.

Anahtar Kelimeler

Television Series , Family Generations , Intergenerational Relationships , Kızılcık Şerbeti , Yalı Çapkını

TELEVİZYON DİZİLERİNDE TOPLUMA SUNULAN AİLE KUŞAKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ VE ETKİLEŞİM KIZILCIK ŞERBETİ VE YALI ÇAPKINI ÖRNEĞİ

Öz

Kuşaklararası ilişkiler ve etkileşim geçmişte olduğu gibi günümüzde de toplumsal yaşamın, iş, eğitim ve aile hayatının önemli bir bileşenini oluşturmaya devam etmektedir. Bu devamlılıkla birlikte her geçen gün gelişen teknoloji ve iletişim araçları sayesinde kuşakların içine doğmuş oldukları dünya, yüz yüze veya sanal ortamda iletişim kurma yöntemleri, sosyo-kültürel yaşamları ve birbirleriyle olan ilişkileri de değişime uğramaktadır. Geleneksel medyanın en önemli temsilcilerinden olan televizyonda yayımlanan diziler ilk örneklerinden sonra günümüze gelene kadar izleyicilerin beğeniyle takip ettikleri bir program türü olmuştur. Genellikle kurmaca hikayeler olarak üretilen veya gerçek yaşam öykülerinden uyarlanan diziler zamanla bireylerin, duruş, düşünüş, giyim-kuşam, tüketim alışkanlıkları, saç stilleri, sosyalleşme biçimleri gibi çeşitli açılarda etkin bir rol oynamaya başlamışlardır. Araştırmanın amacı; günümüzde yaygın olarak kullanılan dijital platformlara ve sosyal medya uygulamalarına rağmen izleyicisini kaybetmeyen, yayınlandıkları günlerde reyting ölçümlerinde üst sıralarda yer alan televizyon dizilerinde aile kuşakları arasındaki ilişki ve etkileşimin izleyicilere nasıl sunulduğuna dair bir bakış açısı ortaya koyabilmektir. Araştırma nitel olarak tasarlanmış ve nitel araştırmalarda kullanılan amaçlı örneklem yöntemi ile 2023/2024 sezonunda televizyonda yayımlanan diziler arasından belirlenen Kızılcık Şerbeti ve Yalı Çapkını dizileri üzerinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre dizilerdeki aile kuşakları arasında gerçekleşen ilişki-etkileşim dayanışma ve çatışma temelinde kurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Televizyon Dizileri , Aile Kuşakları , Kuşaklararası İlişkiler , Kızılcık Şerbeti , Yalı Çapkını

Kaynakça

• Adıgüzel, O., Batur, H. Z. ve Ekşili, N. (2014). Kuşakların değişen yüzü ve Y Kuşağı ile ortaya çıkan yeni çalışma tarzı: mobil yakalılar, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (19), 165-182.
• Anadolu Ajansı. (2024). 170 ülkeye ihraç edilen Türk dizilerinin yeni hedefi dünyanın en kalabalık ülkesi Çin. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/170-ulkeye-ihrac-edilen-turk-dizilerinin-yeni-hedefi-dunyanin-en-kalabalik-ulkesi-cin/3169292 Erişim Tarihi: 10.04.2025).
• Arslan, Y. ve Polat, S. (2016). Eğitim örgütlerinde kuşaklar arası çatışma: nedenleri ve başa çıkma yaklaşımları. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17 (1), 263-282.
• Aslantaş, M. (2021). Televizyon dizilerinde izleyicilere sunulan kültürel öğeler: Gönül Dağı dizisine yönelik bir içerik analizi. Pearson Journal, 6 (16), 438–456. doi: https://doi.org/10.46872/pj.449
• Biçer Olgun, H. (2021). Kültürün sosyal inşası ve benliğin kültürel kuruluşu: sosyalizasyon sürecinde aile, benlik ve kültür ilişkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (39), 492-532. doi: https://doi.org/10.14520/adyusbd.1000824.
• Böke, K. (2017). Örnekleme. Böke, K. (Ed.). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (s. 104-149). Ankara: Alfa Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti.
• Cereci, S. (2014). Türk televizyon dizilerinin küresel başarısı: evrensel insan yaklaşımı. International Journal of Social Science, 1-12, Doinumber: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2542
• Debesse, M. (1955). Le conflitdes generations. Bulletin de Pspchologie, 11, 715-718.
• Demir, O. Ö. (2017). Nitel araştırma yöntemleri. Böke, K. (Ed.). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (s. 286-317). Ankara: Alfa Basım Yayım Dağıtım San. ve tic. Ltd. Şti.
• Demirci, S. ve Köseli, M. (2017). İkincil veri ve içerik analizi. Böke, K. (Ed.). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (s. 321-366). Ankara: Alfa Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti.
• Doğanay M. M. ve Aktaş, M. K. (2021). Türkiye’de televizyon dizisi sektörü. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 16 (56), 852-878. DO1: 10.14783/maruoneri.944236
• Erden Ayhün, S. (2013). Kuşaklararasındaki farklılıklar ve örgütsel yansımaları. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 93-112.
• Ghanim, D. (2009). Authoritarian family structure, Gender and Violence in the Middle East. Westport: Praeger, 165-178.
• Güler, D. ve Ulutak, N. (1992). Aile kavramının tarihsel gelişimi ve Türk toplum yaşantısında aile, Kurgu Dergisi, 11, 51-76.
• Hsieh, H-F. ve Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15 (9), 1277-1288.
• Jaeger, H. (1985). Generations in history: reflections on a controversialconcept. in History and Theory, (s. 273-292).
• Kuran, E. (2022). Z bir kuşağı anlamak. İstanbul: Mundi Kitap.
• Mannheim, K. (2009). Thesociological problem of generations. Steidl_YTJ_Q7:Steidl_YTJ_Q7, (https://1989after1989.exeter.ac.uk/wpcontent/uploads/2014/03/01_The_Sociological_Problem.pdf Erişim Tarihi: 17. 07. 2024).
• Merz, E-M., Schuengel, C. ve Schulze, H-J. (2007). Intergenerational solidarity: an attachment perspective, Journal of AgingStudies, 21, 175-186.
• Metin, O. ve Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: iletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 273-294.
• Miles, M, B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
• Moore, E.S., Wilkie, W. L. ve Lutz, R. J. (2002). Passing the torch: ıntergenerational influences as a source of brandequity. Journal of Marketing, 66, 17–37.
• Nauck, B. ve Steinbach, A. (2009). Intergenerational relationships. Rat SWD Working Paper, No. 116, RatfürSozial- und Wirtschaftsdaten (RatSWD).
• Neuman, W. L. (2014). Toplumsal araştırma yöntemleri, nitel ve nicel yaklaşımlar. İstanbul: Yayınodası Toplumbilim Dizisi.
• Oh, E. ve Reeves, T. (2014). Generational differences and theintegration of technology in learning, instruction, and performance. Spector, J., Merrill, M., Elen, J., ve Bishops, M. (Ed.). Handbook of Research on Educational Communications and Technology (s. 819-828). New York: Springer Science+Business Media.
• Oksijen Gazetesi. (2024). Forbes Türkiye listesi: ihracat şampiyonu yerli diziler. https://gazeteoksijen.com/ekonomi/forbes-turkiye-listesi-ihracat-sampiyonu-yerli-diziler-221958 Erişim Tarihi: 10.04.2025.
• Özçatal, E. O. (2011). Ataerkillik, toplumsal cinsiyet ve kadının çalışma yaşamına katılımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 1 (1), 21-39.
• Özmen, S. (2014). Radyo ve televizyon okumaları. İstanbul: DER Kitabevi Yayınevi ve Dağıtım Paz. Ltd. Şti.
• Parry, E. ve Urwin, P. (2011). Generational differences in work values: a review of the oryand evidence. International Journal of Management Reviews, 13, 79-96.
• Pınar Kılıç, N. ve Yıldırım Becerikli, S. (2023). Kuşaklararası iletişim. Ankara: Ütopya Yayınları-Medya- İletişim Dizisi.
• Sallan Gül, S. ve Kahya Nizam, Ö. (2021). Sosyal bilimlerde içerik ve söylem analizi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42 (Özel Sayı 1), 181-198.
• Sandeen, C. (2008). Boomers, Xers, and Millennials: whoare they and what do they really want from continuing higher education? Continuing Higher Education Review, 72, 11-31.
• Singh, K. (2020). Impact of television serials on society. The Asian Thinker A Quarterly Bilingual Peer-Reviewed, Journal for Social Sciences and Humanities, 5, ISSN: 2582-1296.
• Star TV. (2024), Yalı Çapkını Dizisi. https://www.startv.com.tr/dizi/yali-capkini/oyuncular, (Erişim Tarihi: 20.07.2024).
• Sungur, M. A., Duyar, N., Yıkılmaz, H., Boyacı, R., Urhan, M. H., Çetin, G., Arıkan, T., Çiçek, N. Ş., İspaha, T. (2017). Evlilik ve eş seçme tutumuna kuşakların etkisi: X ve Y Kuşaklarının karşılaştırılması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 28 (1), 69-91.
• Taylan, H. H. (2011). Sosyal bilimlerde kullanılan içerik analizi ve söylem analizinin karşılaştırılması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (2), 63-76.
• Tewksbury, R. (2009). Qualitative versus quantitative methods: understandingwhyqualitativemethodsaresuperiorforcriminologyandcriminaljustice. Journal of Theoretical and Philosophical Criminology, 1 (1), 38-58.
• TDK Güncel Sözlük. (2024). Dizi film’in tanımı. Erişim Tarihi: 10.04.2025).
• Tokgöz Şahoğlu, C. (2013). Sosyalleşme ve kimlik inşası ekseninde sosyal paylaşım ağları. XV. Akademik Bilişim (s. 1047-1055). Antalya, Turkiye.
• Turner B. S. (2014). Klasik sosyoloj. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Tufan, İ. ve Yazıcı, S. (2009). Yaşlılıkta kuşaklararası ilişkiler. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20 (1), 47-52.
• Tutar, H. (2022). Adım adım bilimsel makale ve tez yazım teknikleri (Makale ve tez yazmanın incelikleri), Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
• We are social. (2024). We are social Türkiye raporu. https://wearesocial.com/us/blog/2024/01/digital-2024/ Erişim Tarihi: 25.07.2024)
• Wikipedia (2024). https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lc%C4%B1k_%C5%9Eerbeti (Erişim Tarihi: 23.07.2024).
• Wikipedia (2024). https://tr.wikipedia.org/wiki/Yal%C4%B1_%C3%87apk%C4%B1n%C4%B1 (Erişim Tarihi: 10.04.2025).
• Yavuz, S. ve Özmete, E. (2012). Türkiye’de genç bireyler ve ebeveynleri arasında yaşanan sorunların “Aile Yapısı Araştırması” sonuçlarına göre değerlendirilmesi. Sosyal Politika Çalışmaları, 12 (7), 9-27. ISSN: 1303-0256.
• Zhang, Y. B. ve Lin, M-C. (2009). Conflict-ınitiatingfactors in ıntergenerational relationships. Journal of Language and Social Psychology, 28 (4), 343–363. doi:10.1177/0261927x0934183