EN
TR
Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi
Öz
Karbon emisyonlarının artışı, küresel ısınmanın temel nedenlerinden biri olarak kabul edilmekte ve bu durum, iklim değişikliği, kuraklık, sel, sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve deniz seviyelerindeki yükselme gibi ciddi çevresel tehditleri beraberinde getirmektedir. Bu etkiler, sadece doğal ekosistemleri değil, aynı zamanda ekonomik faaliyetleri, halk sağlığını ve toplumsal yapıyı da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, karbon emisyonunu etkileyen temel faktörlerin doğru şekilde belirlenmesi ve bu faktörlere yönelik etkili, bütüncül ve sürdürülebilir politikaların geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Mevcut literatürde karbon emisyonlarının genellikle ekonomik büyüme, enerji tüketimi ve sanayileşme gibi değişkenlerle ilişkili olduğu belirtilmektedir. Ancak son yıllarda politik faktörlerin, özellikle politik istikrarın, çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki rolü giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Politik istikrar, uzun vadeli çevresel planların hayata geçirilmesi, yatırım güvenliğinin sağlanması ve yeşil teknoloji girişimlerinin desteklenmesi açısından belirleyici bir değişkendir. Bu bağlamda, politik istikrarın sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle nasıl örtüştüğü de önem taşımaktadır. Çalışmada 1990-2023 dönemine ait toplam karbon emisyonu, politik istikrar ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değişkenlerine ait yıllık veriler kullanılarak Autoregressive Distributed Lag Model (ARDL) ile gerçekleştirilen analizde GSYH ve politik istikrarın toplam karbon emisyonu üzerindeki etkisi ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara göre politik istikrardaki ve ekonomik büyümedeki artış uzun dönemde emisyon artırıcı bir etki göstermektedir. Bu durum Türkiye’nin gelişmekte olan bir ülke olma özelliği ile açıklanabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adebayo, T. S., Saint Akadiri, S., Uhunamure, S. E., Altuntaş, M., Shale, K. (2022). Does political stability contribute to environmental sustainability? Evidence from the most politically stable economies. Heliyon, 8(12), e12479. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e12479
- Alesina, A., & Perotti, R. (1996). Income distribution, political instability, and investment. European Economic Review, 40(6), 1203–1228. https://doi.org/10.1016/0014-2921(95)00030-5
- Ayhan, F., Kartal, M. T., Kılıç Depren, S., & Depren, Ö. (2023). Asymmetric effect of economic policy uncertainty, political stability, energy consumption, and economic growth on CO₂ emissions: Evidence from G-7 countries. Environmental Science and Pollution Research, 30(16), 47422–47437. https://doi.org/10.1007/s11356-023-26631-w
- Aytun, C., & Akın, C. S. (2016). Interaction of institutions and environmental degradation. International Journal of Advanced Research, 4(12), 63–70. https://doi.org/10.21474/IJAR01/261
- Bernauer, T., & Koubi, V. (2009). Effects of political institutions on air quality. Ecological Economics, 68(5), 1355–1365. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2008.09.003
- Buitenzorgy, M., & Mol, A. P. J. (2011). Does democracy lead to a better environment? Deforestation and the democratic transition peak. Environmental and Resource Economics, 48(1), 59–70. https://doi.org/10.1007/s10640-010-9397-y
- Cengiz, O. (2021). N-11 ülkelerinde politik istikrarın çevresel bozulma üzerindeki etkisi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 12(1), 1–17. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/pub/ayd/issue/62792/865849
- Cole, M. A. (2007). Corruption, income and the environment: An empirical analysis. Ecological Economics, 62(3–4), 637–647. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2006.08.003
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans, Finansal Piyasalar ve Kurumlar, Finansal Risk Yönetimi, Finans ve Yatırım (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
30 Nisan 2025
Kabul Tarihi
25 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 24 Sayı: 4
APA
Kılınç, Z. S., Aydın, Ü., & Şanlısoy, S. (2025). Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1882-1896. https://doi.org/10.21547/jss.1688238
AMA
1.Kılınç ZS, Aydın Ü, Şanlısoy S. Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi. GAUN-JSS. 2025;24(4):1882-1896. doi:10.21547/jss.1688238
Chicago
Kılınç, Zeliha Semra, Üzeyir Aydın, ve Selim Şanlısoy. 2025. “Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (4): 1882-96. https://doi.org/10.21547/jss.1688238.
EndNote
Kılınç ZS, Aydın Ü, Şanlısoy S (01 Ekim 2025) Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 4 1882–1896.
IEEE
[1]Z. S. Kılınç, Ü. Aydın, ve S. Şanlısoy, “Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi”, GAUN-JSS, c. 24, sy 4, ss. 1882–1896, Eki. 2025, doi: 10.21547/jss.1688238.
ISNAD
Kılınç, Zeliha Semra - Aydın, Üzeyir - Şanlısoy, Selim. “Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/4 (01 Ekim 2025): 1882-1896. https://doi.org/10.21547/jss.1688238.
JAMA
1.Kılınç ZS, Aydın Ü, Şanlısoy S. Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi. GAUN-JSS. 2025;24:1882–1896.
MLA
Kılınç, Zeliha Semra, vd. “Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 4, Ekim 2025, ss. 1882-96, doi:10.21547/jss.1688238.
Vancouver
1.Zeliha Semra Kılınç, Üzeyir Aydın, Selim Şanlısoy. Türkiye’de Politik İstikrarın Karbon Emisyonu Üzerine Etkisi. GAUN-JSS. 01 Ekim 2025;24(4):1882-96. doi:10.21547/jss.1688238