A Thematic Perspective on Ayşe Sarısayın’s Story Book Called Denizler Dört Duvar

Yıl 2026, Cilt: 25 Sayı: 1, 420 - 437, 29.01.2026

Selami Çakmakcı

Öz

Since the early 2000s, Ayşe Sarısayın has been a well-known Turkish author of short stories. Her real life is woven across the 10 stories of her book “Denizler Dört Duvar”. All of the protagonists in these memoir-like stories are female, and they are based on the author's own family and memories. Because she wishes to convey a feminine sensibility, she selects female protagonists. Her desire to recreate her own past is evident in the importance of women in her works and their involvement in women’s worlds. The majority of the characters in Ayşe Sarısayın's works are middle class, but she also includes upper class people and people who moved from rural to urban areas. Her heroines, who are portrayed dealing with the difficulties of being female, frequently fight to define who they are, but their attempts are frequently in vain. These female characters, who are frequently unnamed, are shown going through an internal struggle as a result of an emotional and mental dead end. They are constantly forced to face the past and take solace in it as a result of this deadlock. In Denizler Dört Duvar, psychological analysis and symbolic narrative are prevalent in the stories. The protagonists' internal struggles are reflected in symbols like the sea, water, hair, chests, walls, doors, buttons, fragrances, blue, red, alcohol, and flowers. Despite having the traits of traditional case stories, these writings are made up of unremarkable incidents that invariably have a dramatic conclusion. All of the stories use flashbacks rather than linear time. Internal monologue dominates the story since it centers on the inner lives of the characters. There is also dialogue. The story has a few instances of irony. Ayşe Sarısayın's short stories have not been the subject of any article-level research. This study is restricted to Denizler Dört Duvar because a study that included all of her stories would be too extensive for the article. This study aims to identify the features of the author's narrative universe by analyzing the stories in this book.

Anahtar Kelimeler

Woman , Identity , Loneliness , Death , Family

Ayşe Sarısayın’ın Denizler Dört Duvar Adlı Hikâye Kitabına Tematik Bir Bakış

Öz

Ayşe Sarısayın, Türk hikâyeciliğinde 2000’li yılların başından itibaren adından söz ettiren bir yazardır. Denizler Dört Duvar adlı kitabında yer alan on hikâyesi öz yaşamından ögelerle doludur. Anı-öykü özelliği gösteren bu hikâyelerinde, kendi aile çevresi ve anılarından yola çıkan yazarın, başkişilerinin hepsini kadınlar oluşturur. Başkişilerini kadınlardan seçmesinin sebebi kadın duyarlığını dile getirmek istemesidir. Hikâyelerinde kadınları ön plana alması ve kadının dünyasına yer vermesi, kendi geçmişini yeniden yaşamak istediğini gösterir. Ayşe Sarısayın, hikâyelerinde daha çok orta sınıftan kişilere yer verir, ancak üst kültür grubu ile köyden kente göçen insanlara da yer vermiştir. Kadın olmanın zorluklarıyla baş başa olduğu görülen başkişilerinin, kendi kimliğini kurma çabaları hep sonuçsuz kalır. Çoğu kez isimleri verilmeyen bu kadın karakterlerin, duygusal ve düşünsel çıkmazdan dolayı bir iç çatışma yaşadıkları görülür. Bu çıkmaz onların hep geçmişle yüzleşmesi ve geçmişe sığınmasıyla sonuçlanır. Denizler Dört Duvar’daki hikâyelerinde simgesel anlatım ve psikolojik çözümlemeler dikkat çeker. Deniz, su, saç, sandık, duvar, kapı, düğme, koku, mavi, kırmızı, içki, çiçek gibi simgeler yoluyla başkişilerin iç çatışmalarına ayna tutulur. Klasik vaka hikâyesi özelliği taşımakla birlikte olaysız olaylardan oluşan yazarın bu metinleri hep dramatik bir sonla biter. Zaman hiçbir hikâyede çizgisel olmayıp geriye dönüş özelliğine sahiptir. Kişilerin iç dünyası ön planda olduğundan anlatımda iç monolog fazla yer tutar. Ayrıca diyaloglara da başvurulur. Anlatımda zaman zaman ironiye yer verildiği de görülmektedir. Ayşe Sarısayın’ın hikâyeleriyle ilgili makale düzeyinde herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Onun bütün hikâyelerini kapsayan bir çalışma makale boyutunu aşacağından, bu çalışma Denizler Dört Duvar adlı eserle sınırlandırılmıştır. Çalışmanın amacı, bu kitaptaki hikâyeleri tahlil ederek yazarın hikâye evreninin özelliklerini belirlemektir.

Anahtar Kelimeler

Kadın , Kimlik , Yalnızlık , Ölüm , Aile

Kaynakça

• Bauman, Z. - Lyon, D. (2024). Akışkan gözetim, (Çev: Elçin Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Bauman, Z. (2022). Özgürlük (Çev: Kübra Eren), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Bauman, Z. (2024). Ölümlülük ölümsüzlük ve diğer hayat stratejileri. (Çev: Nurgül Demirdöğen). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Borgna, E. (2019). Ruhun yalnızlığı. (Çev: Meryem Çilingiroğlu). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Buğdaycı, Ç. (2005). Evvel zaman içinde bir peri kızı yaşarmış: Kadınların romantik aşk temalı dizilerdeki tele-temsili, Varlık, Sayı 1170, Mart, s. 13-15.
• Cheviron, N. T. (2010). “Cadılar Sevimli Olabilir”, Kadın ve bedeni, İstanbul: Ayrıntı Yayınları. s. 91-129.
• Dayan, E. S. (2022). Ayşe Sarısayın’ın hayatı, sanatı ve hikâyeleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
• Felsky, R. (2021). Edebiyat ne işe yarar?. (Çev: Emine Ayhan). İstanbul: Metis Eleştiri.
• Han, B. C. (2025). Sürünün içinde. (Çev: Zeynep Sarıkartal). İstanbul: İnka Kitap.
• Özdenören, R. (2000). Öykü yazmak. Hece / Türk Öykücülüğü Özel Sayısı. S. 46-47. Ekim. s. 152-153.
• Sarısayın, A. (2010). Beşiktaş yollar ya da anılar boyunca. İstanbul: Can Yayınları.
• Sarısayın, A. (2011). Denizler dört duvar. İstanbul: Can Yayınları.
• Storr, W. (2020). Hikâye anlatıcılığının bilimi. ( Çev: E. Fethiye Güçlü). İstanbul: Timaş Yayınları. Tosun, N. (2023). Emanet hikâyeler. İstanbul: Dedalus Yayınları.
• Tunceroğlu, A. G. (2008). Gurbet dediğin. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Unamuno, M. (2021). Yaşamın trajik duygusu (Çev: Beyza Fırat), İstanbul: Ketebe Yayınları.
• Yıldırım, M. (2004). Ansızın günbatımı ile hayatın izinde, Ke dergisi, Ocak-Şubat, s. 26-29.