The Role of Social Media in Visual Storytelling in the Context of Global Urban Culture: The Case of 2019-2022 Instagram Gaziantep Stories

Öz

In our study “Gaziantep Stories The visuals on the Instagram Gaziantep Stories page of the city, whose Instagram account reflects Gaziantep's urban culture and has an intense content in visual storytelling, will be analyzed. In this context, a theoretical framework will be presented in terms of storytelling and social media, and the heroic stories and prominent structures of the city will be analyzed using semiotics. This study is very important in terms of the recognition of the city of Gaziantep in the literature and providing a better interpretation of the theoretical framework in the fields of visual communication design and communication sciences. The aim of the study is to examine how social media dynamics shape the cultural dynamics of global cities, to reveal how social media platforms (Instagram example) disseminate values, lifestyles and social identities specific to urban culture through visual storytelling, and to investigate how visuals on social media make urban culture accessible to both local and global audiences. The changing role and meaning of symbols, especially in intergenerational persuasion methods and the use of technological tools, make this study necessary. In this study, cultural indicators containing forgotten cultural values and stories have been updated with the followers of the Gaziantep Stories Instagram page. Between 2019 and 2024, content created on the "Instagram: Gaziantep Stories" page introduced both the city's traditional cultural elements and its urban development to a wide audience. By adopting a human-centered storytelling approach, mini-documentaries, particularly about lost crafts and ancient cultural elements, contribute to the preservation of these values in digital memory. Applications such as Gaziantep Stories highlight the impact of social media on creating an urban image while enabling the global recognition of values belonging to the urban culture.

Anahtar Kelimeler

• Urban culture
• Visual storytelling
• Semiotics
• Gastronomy
• Media and communication studies.

Küresel Kent Kültürü Bağlamında Görsel Hikâye Anlatıcılığında Sosyal Medyanın Rolü: 2019-2022 Instagram Gaziantep Hikâyeleri Örneği

Öz

Çalışmamızda “Gaziantep Hikayeleri” Instagram hesabı, Gaziantep kent kültürünü yansıtması ve görsel hikâye anlatıcılığı konusunda yoğun bir içeriğe sahip olan şehrin Instagram Gaziantep Hikayeleri sayfasında yer alan görselleri analiz edilmektedir. Bu bağlamda, hikâye anlatıcılığı ve sosyal medya kuramları çerçevesinde, hesaptaki paylaşımlar göstergebilim (semiyoloji) yöntemiyle, Barthes’ın düz anlam ve yan anlam unsurları üzerinden analiz edilerek kahramanlık anlatıları ve şehrin öne çıkan yapıları incelenmektedir. Bu çalışma literatürde Gaziantep şehrinin bilinirliği, görsel iletişim tasarımı ve iletişim bilimleri alanlarında kuramsal çerçeveyi daha iyi yorumlamayı sağlamak açısından oldukça önemlidir. Çalışmanın amacı sosyal medya dinamikleri ile küresel kentlerin kültürel dinamiklerini nasıl şekillendirdiğini incelemek, sosyal medya platformlarının (Instagram örneği) kent kültürüne özgü değerleri, yaşam tarzlarını, toplumsal kimlikleri görsel hikâye anlatıcılığı yoluyla nasıl yaygınlaştırıldığını ortaya koymak ve sosyal medyadaki görsellerin kent kültürünü hem yerel halk hem de küresel izleyiciler için nasıl erişilebilir hale getirdiğini araştırmaktır. Özellikle kuşaklar arası ikna yöntemleri ve teknolojik araçların kullanımında, sembollerin rolü ve anlamının değişime uğraması bu çalışmanın yapılmasını gerekli kılmaktadır. Çalışmada, kültürel göstergelerin içerdiği unutulmaya yüz tutmuş kültürel değer ve hikâyeleri Gaziantep Hikâyeleri Instagram sayfası takipçileriyle birlikte aktüalize edilmiştir. 2019-2024 yılları arasında “Instagram: Gaziantep Hikayeleri” sayfası üzerinden oluşturulan içeriklerle hem şehrin geleneksel kültürel öğeleri hem de kentsel gelişimini geniş bir kitleye tanıtılmaktadır. İnsan merkezli hikâye anlatıcılığı yaklaşımının benimsenmesiyle, özellikle kaybolan zanaatlar ve eski kültür öğeleri hakkında yapılan mini belgeseller, bu değerlerin dijital hafızada yaşatılmasına katkı sağlamaktadır. Gaziantep Hikâyeleri gibi bu tür uygulamalar, sosyal medyanın kent imajı yaratmasındaki etkisini yeniden gözler önüne sererken kent kültürüne ait değerlerin küresel boyutlarda tanınmasını mümkün kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kent kültürü
• Görsel hikâye anlatıcılığı
• Göstergebilim
• Gastronomi
• Medya ve iletişim çalışmaları.

Kaynakça

1. Abayhan, Y. ve Aydın, O. (2014). Sosyal etki kuramı bağlamında psikolojik dışlanma: Dışlayan ve dışlanan grup üyesi sayısının temel ihtiyaçlara yönelik tehdit algısı üzerindeki etkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 29 (73), 108-121. https://hdl.handle.net/20.500.14065/3751, adresinden 25.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
2. Aimurzayeva, A. (2015). Diffusion theory. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Business & Economics Journal, (3), 37-42. https://busecon.eurasianacademy.org/dergi/yayilma-teorisi201510.pdf adresinden 12.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
3. Akbayır, Z. (2016). Bana bir hikâye anlat: Marka iletişiminde hikâyeleştirme ve internet. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 6(2), https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/824566#629792]-824566.PDF adresinden 24.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
4. Akçay, E. (2017). Çağımızın hikâye anlatıcılığı olarak halkla ilişkiler: Vehbi Koç biyografileri üzerine bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 498-517. https://dergipark.org.tr/tr/pub/moment/issue/36386/411870 adresinden 01.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
5. Alan, H. (2018). Sosyal medyanın sosyal sermaye ve sosyal ağ ilişkileri edinimindeki rolü. Yılmaz, H. (Ed.). Sosyal medyanın iş yaşamındaki yeri 235-259.
6. Alexander, B. (2017). The new digital storytelling: Creating narratives with new media. ABC-CLIO.
7. Altamira, M. (2023). The use of digital storytelling as entertainment content on social media twitter. Advanced In Social Science, Education And Humanities Resarch, 602-611. https://doi.org/10.2991/978-2-38476-132-6_52 adresinden 23.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
8. Aslan, Y. N. (2022). Kişilerarası etkileşim ve sosyal medya: Sosyal çevrenin onayı bağlamında izlenim yönetimi. (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp).

9. Aygün, S. ve Sağbaş, M. (2022). Sosyal ağ kuramı. İşletme ve İktisadî Bilimler Metodoloji, Araştırma ve Uygulama, 421-446. https://www.researchgate.net/publication/359269905_Sosyal_Ag_Kurami adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
10. Banarlı, N. S. (2004). Resimli Türk Edebiyatı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
11. Barthes, R. (1979). Göstergebilim ilkeleri (Vardar, B. ve Rifat, M. Çev.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
12. Başgelen, N. (1999). Dünya kültür mirasında Gaziantep. Ofset Yapımevi.
13. Başoğlu, N. (2019). Reklam afişlerinde peirce’ün görüntüsel gösterge, belirti ve simge kavramlarının kullanılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(63), 434-440. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3240 adresinden 15.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
14. Benjamin, W. (1995). Hikâye anlatıcısı son bakışta aşk’ın içinde. (Gürbilek, N. Der.). Metis Yayınları.
15. Büyükyıldırım, Ü. (2019). Üçüncü dalga (Alvin Toffler) kitap incelemesi. https://www.umityildirim.com/ucuncu-dalga-alvin-toffler-kitap-incelemesi/ adresinden 18.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
16. Castells, M. (2008). Enformasyon toplumu: Ekonomi, toplum ve kültür: Ağ toplumunun yükselişi. (Kılıç, E. Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
17. Chandler, D. (2007). Semiotics the basics. London and New York: Routledge.
18. Crawford, C. (2012). Chris crawford on ınteractive storytelling. New Riders.
19. Çağlar, B. (2012). Bir iletişim biçimi olarak gösterge bilimi. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 22-34. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/71890 adresinden 15.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
20. Çeber, D. (2011). Samuel Beckett’in “Oyun Sonu” adlı oyununa göstergebilimsel bir yaklaşım. Sanat Dergisi içinde, (18), 37-49. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/29010 adresinden 05.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
21. Çelenk, S. (2005). Televizyon, temsil, kültür. Ütopya Yayınevi.
22. Çetinkaya Edizer, Z. ve Konu, M. M. (2018). Çocuklar için hazırlanan masal kitaplarındaki dil dışı göstergelerin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 802-812. https://doi.org/10.16916/aded.430707 adresinden 05.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
23. Değerli, A. S. (2021). Göstergebilimsel çözümleme yöntemi ile sosyal ağ konulu afişlerin incelenmesi. Asya Studies, 5(18), 179-188. https://doi.org/10.31455/asya.933833 adresinden 06.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
24. Demir, S. (2009). Göstergebilim, Umberto Eco ve yapıtları bağlamında göstergebilime katkıları. (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp).
25. Deniz, E. (2018). Pazarlama iletişiminde hikâye anlatıcılığının kullanılması: Türkiye’den “Enza Home” mobilyaları video reklamları örneği. (s.249-278). Nobel Akademik Yayıncılık.
26. Dijk, J. V. (2016). Ağ toplumu. Çoban, B. ve Ataman, B. (Ed.). Kafka Kitap.
27. Dingil, M. ve Boydaş, O. (2021). Göstergebilimin toplumsal alandaki analizi. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal, 7(40), 23-28. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.761, adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
28. Elmas, N. (2017). Hikâyenin öyküsü. Pegem Akademi.
29. Erdem, S. (2012). Görsel ikna stratejilerini sosyal medya üzerinden çözümlemek. 7th Internatıonal “Communıcatıon In New World” CONGRESS içinde, (s. 22-33). https://avesis.atauni.edu.tr/yayin/0339e335-6120-425b-8b3e-4228d19468df/gorsel-ikna stratejilerini-sosyal-medya-uzerinden-cozumlemek, adresinden 10.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
30. Erken, F. (2016). Dijital medya çağında McLuhan: Sıcak/Soğuk araçlara ilişkin güncel bir revizyon. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi içinde, 25(3), 44-53. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kurgu/issue/59640/859517, adresinden 28.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
31. Erstad, O. & Silseth, K. (2008). Agency in digital storytelling: Challenging the educational context. Lundby, K. (Ed.). Finland University of Applied Sciences.
32. Erstad, O. & Wertsch, J. V. (2008). Tales of mediation: Narrative and digital media as cultural tools. In. Lundby, K. (Ed.). Digital storytelling, mediatized stories: Self-representations in new media. New York: Peter Lang.
33. Fiske, J. (1996). İletişim çalışmalarına giriş. (İrvan, S. Çev.). Bilim ve Sanat Yayınları.
34. Friedlander, L. (2008). Narrative strategies in a digital age: Authorship and authority, digital storytelling, mediatized stories: Self- representations in new media (Lundby, K. Ed.). (s. 177-194). Peter Lang.
35. Fulford, R. (2015). Anlatının gücü kitle kültür çağında hikâyecilik. (Kardelen, E. Çev.). Kolektif Yayınları.
36. GAGEV. (2024). Gaziantep geliştirme vakfı. https://www.gagev.org.tr/sayfa-detay.php?id=5 adresinden 11.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
37. Gazi, M. A., Çakı, C., Gülada, M. O. ve Çakı, G. (2020). Çin Halk Cumhuriyeti kültür devrimi sürecinde okuma alışkanlığının propaganda posterlerinde sunumu. Türk Kütüphaneciliği, 34(3), 406-431. https://doi.org/10.24146/tk.778685 adresinden 15.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
38. Gaziantep Büyük Şehir Belediyesi. (2024). Coğrafi işaretli ürünler. https://ci.gaziantep.bel.tr/Urunler adresinden 11.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
39. Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024). İlimize ait tescillenmiş coğrafi işaretli ürünler. https://gaziantep.ktb.gov.tr/TR-207872/ilimize-ait-tescillenmis-cografi-isaretli-urunler.html, adresinden 11.12.2024 tarihinden erişilmiştir.
40. Goffman, E. (2009). Günlük yaşamda benliğin sunumu. Metis Kitap.
41. Gökyay, O. Ş. (1973). Dedem Korkudun kitabı. Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı.
42. Gönülşen, G. (2020). Olumlu marka imajı yaratmada influencer pazarlama stratejisinin marka algısı üzerindeki etkisi: Foreo Türkiye markasının uygulamalarına yönelik bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AKSOS) içinde, 8(9), 9-34. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aksos/issue/58719/762772, adresinden 12.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
43. Güler, P. (2021). Mülteci kamp fotoğraflarının oryantalist söylem bağlamında görsel, sosyal ve göstergebilimsel açıdan incelenmesi. (Doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp).
44. Güllüpınar, F. (2012). Kent sosyolojisi kuramları üzerine bir literatür değerlendirmesi. Çağdaş Yerel Yönetimler, 21(3), 1-29. https://cyy.hacibayram.edu.tr/documents/article/3/21/3/1_gullupinar.pdf adresinden 18.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
45. Güven, E. (2021). Manuel Castells’in ağ toplumu kavramı ve ötekiler: Yeni toplumsal hareketler ve marjinal yapılanmalar. Global Media Journal içinde 12(23), 1-27. https://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/sites/default/files/sayilar/2021_guz/02_erdem_guven.pdf adresinden 02.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
46. Horkheimer, M. (2013). Akıl tutulması. (Koçak, O. Çev.). Metis Yayıncılık.
47. İlkdoğan, H. (2017). Göstergenin toplum düzlemindeki yeri: Toplumsal göstergebilim. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 39(6), 3147-3164. https://idildergisi.com/makale/pdf/1511485577.pdf adresinden 13.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
48. Karaduman, S. ve Ünlü Karataş, N. (2022). Dijital yayıncılık ve izleme pratikleri: Gain üzerine bir analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi içinde, 21(45), 982-1007. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1996592 adresinden 18.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
49. Karakulakoğlu, S. E. (2012). Sosyal medyanın karanlık yüzü. Turkish Online Journal of Design Art and Communication içinde 2(4), 32-40. http://tojdac.org/tojdac/VOLUME2-ISSUE4_files/tojdac_v02i406.pdf, adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
50. Karaman, E. (2017). Roland Barthes ve Charles Sanders Peirce’in göstergebilimsel yaklaşımlarının karşılaştırılması. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 9(2), 25-36. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUD.13091352.2017.9/34.25-36 adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
51. Kecheng, L. (2000). Semiotics in information systems engineering. Cambridge University Press.
52. Kotler, P. (2011). Pazarlama 3.0: Artık değişim zamanı. Sinpaş GYO Kitapları.
53. Lundby, K. (2008). Digital storytelling, mediatized stories: Self-representations in new media. New York: Peter Lang.
54. McCrindle, M. & Wolfinger, E. (2008). The ABC of XYZ: Understanding the global generations. University of New South Wales Press Ltd. Sydney.
55. McLuhan, M. (2014). Gutenberg galaksisi. Yapı Kredi Yayınları.
56. McLuhan, M. ve Powers, B. (2001). Global köy. Scala Yayıncılık.
57. Nguyen, A. (2011). Negotiations and challenges in creating a digital story: The experience of graduate students. (Doctor of Education, University of Houston).
58. Ohler, J. (2008). Digital storytelling in the classroom: New media pathways to literacy, learning, and creativity, Corwin Press. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 129-139. https://www.researchgate.net/publication/281562462_Digital_Storytelling_in_the_Classroom_New_Media_Pathways_to_Literacy_Learning_and_Creativity adresinden 25.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
59. Özdemir, A. A. (2008). Çalışanların iş tatminlerinin arttırılmasında örgütsel sosyal sermaye yeni bir belirleyici olabilir mi? Yönetim Bilimleri Dergisi içinde, 6(1), 77-89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/comuybd/issue/4112/54127 adresinden 05.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
60. Özdemir, Z. (2015). Sosyal medyada kimlik inşasında yeni akım: Özçekim kullanımı. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi içinde, 2(1), 112-131. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iled/issue/18466/194413 adresinden 04.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
61. Özkaya, İ. (2023). Gösterge niteliğinde olan emojilerin kültür aktarımındaki rolü üzerine. UMAY Sanat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 78-85. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3115551 adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
62. Özmen, İ. (2020). Dijital platformların kullanımlar ve doyumlar bağlamında alımlanması Netflix ve Blutv örneği. (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi. (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp).
63. Özsoy, B. S. (2006). Dede Korkut kitabı. Akçağ Yayınları.
64. Randall, W. (2014). Bizi biz yapan hikâyeler: Kendimizi yaratma üzerine bir deneme. Ayrıntı Yayınları.
65. Rıfat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si. Say Yayınları.
66. Rifat, M. (2005). XX. Yüzyılda dilbilim ve göstergebilim kuramları 1. YKY Yayınları . Sabah, Ş. (2023). Introductory chapter: From traditional to digital storytelling. IntechOpen. 10.5772/intechopen.112893
67. Sakaoğlu, S. (1998). Dede Korkut kitabı incelemeler derlemeler aktarmalar. Selçuk Üniversitesi Yaşatma ve Geliştirme Vakfı Yayınları.
68. Şüküroğlu, V. K. (2021). Sosyal etki kuramı bağlamında post- modern tüketicinin sosyolojik anlamda dönüşümüne yönelik bir değerlendirme. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi içinde, 5(1), 150-172. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ulasbid/article/845618 adresinden 01.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
69. Sütçü, Ö. Y. (2013). Ortak bir dünya deneyimi: Hikâye anlatıcısı. Ethos: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, 6(2), 76-92. https://ethosfelsefe.com/sites/default/files/2021-09/76-92-Ozcn-OrtakDunya_0.pdf adresinden 15.10.2024 tarihinde erişilmiştir.
70. TDK. (2024). Türk Dil Kurumu. https://sozluk.gov.tr adresinden 25.10.2024 ve 11.12.2024 tarihlerinde erişilmiştir.
71. Tos, O. (2024). İletişim ve halkla ilişkiler amaçlı afiş tasarımları: Film afişleri üzerine göstergebilimsel analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 265-298. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1412881 adresinden 03.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
72. Tufan Yeniçıktı, N. (2020). Sağlık Bakanlığının instagram paylaşımları üzerinden göstergebilimsel bir inceleme: #Hayatevesığar. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(COVID-19 Special Issue), 365-385. https://doi.org/10.21547/jss.767280 adresinden 11.11.2024 tarihinde erişilmiştir.
73. Wilson, L. & Moore, J. (2002). Digital storytellers: The art of communicating the gospel in worship. Abingdon Press.
74. Yaylagül, L. (2006). Kitle iletişim kuramları. Dipnot Yayınları.
75. Yoder Wise, P. S. & Kowalski, K. (2003). The power of storytelling. Nursing Outlook, 51(1), 37-42. https://www.researchgate.net/publication/10892074_The_power_of_storytelling adresinden 29.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
76. Zengin, B. ve Gürkan, A. S. (2019). Afyonkarahisar mutfağının gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 225-240. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/797043 adresinden 10.12.2024 tarihinde erişilmiştir.