Asymmetric Effects of Non-Performing Loans, Interest Rates, and Exchange Rates on Bank Stock Performance: Evidence from Türkiye

Öz

This study empirically examines the asymmetric interactions between credit risk, monetary policy and exchange rate dynamics in the Turkish banking sector. As a cornerstone of the financial system, the banking sector plays a decisive role in maintaining macroeconomic balances, ensuring financial stability and achieving long-term development objectives. One of the most significant risks faced by banks is the deterioration of loan quality arising from borrowers' failure to meet repayment obligations, leading to liquidity and cash-flow pressures. Accordingly, this study utilises monthly data from 2014 to 2024 and employs a non-linear autoregressive distributed lag (ARDL) model to examine the short- and long-term relationships between the Borsa Istanbul Banking Index, non-performing loans, policy interest rates and the exchange rate. The results show that positive shocks to non-performing loans significantly reduce bank stock performance, whilst negative shocks (improvements in credit quality) do not produce symmetrical effects. This indicates that investor confidence is more sensitive to deteriorations in credit quality than to recoveries. Furthermore, monetary tightening reflected in increases in the policy interest rate exerts delayed but negative effects on the banking index, whilst currency depreciation has persistent negative effects. Systemic shocks, such as the COVID-19 pandemic and the February 2023 earthquake, have also led to significant declines in market valuations. Overall, the findings highlight the asymmetric and persistent nature of the transmission of credit risk to equity markets in an emerging economy, providing new empirical evidence and valuable policy implications for strengthening financial stability.

Anahtar Kelimeler

• Non-performing loans
• Bank Stocks
• NARDL Model
• Asymetric Effects
• Financial Stability

Takipteki Alacaklar, Faiz Oranları ve Döviz Kurlarının Banka Hisse Senedi Performansı Üzerindeki Asimetrik Etkileri: Türkiye’den Kanıtlar

Öz

Bu çalışma, Türk bankacılık sektöründe kredi riski, para politikası ve döviz kuru dinamikleri arasındaki asimetrik etkileşimleri ampirik olarak araştırmaktadır. Bankacılık sektörü, finansal sistemin temel yapı taşı niteliğiyle; makroekonomik dengelerin korunması, finansal istikrarın tesisi ve uzun vadeli kalkınma hedeflerine ulaşılmasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Sektördeki en önemli risklerden biri kredilerin zamanında geri ödenememesi ve bankaların nakit akışında problem yaşamasıdır. Bu doğrultuda çalışmada, 2014-2024 yılları arasındaki aylık veriler kullanılarak, doğrusal olmayan otoregresif dağıtılmış gecikmeli model kullanılarak Borsa İstanbul Banka Endeksi, takipteki krediler, politika faiz oranları ve döviz kuru arasındaki kısa ve uzun vadeli bağlantıları incelemek için kullanılmıştır. Sonuçlar, Takipteki Kredilerdeki pozitif şokların banka hisse senedi performansını önemli ölçüde azalttığını, negatif şokların (kredi kalitesindeki iyileşmeler) ise simetrik etkiler üretmediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, yatırımcı güveninin toparlanmalara kıyasla kredi kalitesindeki bozulmalara daha duyarlı olduğunu göstermektedir. Ek olarak, politika faiz artışlarına yansıyan parasal sıkılaştırma, bankacılık endeksi üzerinde gecikmeli ancak olumsuz etkiler uygularken, para birimi değer kayıplarının kalıcı olumsuz etkileri vardır. COVID-19 pandemisi ve Şubat 2023 depremi gibi sistemik şoklar da piyasa değerlemelerinde önemli düşüşlere neden olmuştur. Genel olarak bulgular, gelişmekte olan bir ekonomide kredi riskinin hisse senedi piyasalarına iletilmesinin asimetrik ve kalıcı doğasını vurgulayarak, finansal istikrarı güçlendirmek için yeni ampirik kanıtlar ve değerli politika çıkarımları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Takipteki Alacaklar
• Banka Hisse Senetleri
• NARDL Modeli
• Asimetrik Etkiler
• Finansal İstikrar

Kaynakça

1. Aimola, A. U. & Odhiambo, N. M. (2022). Is the effect of public debt on inflation symmetric or asymmetric? Evidence from the Gambia. Croatian Review of Economic, Business and Social Statistics, 8(1), 41-57. https://doi.org/10.2478/crebss-2022-0004
2. Ayaydın, H., Pilatin, A., & Barut, A. (2021). Takipteki kredilerin bankaya özgü, finansal ve makroekonomik belirleyicileri: Türkiye örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (33), 169-186. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1013685
3. BDDK. (2025, Ağustos 28). Bülten:Haftalık. BDDK: https://www.bddk.org.tr/BultenHaftalik/ adresinden alındı. Erişim Tarihi: 28/08/2025
4. Clichici, D., & Colesnicova, T. (2014). The impact of macroeconomic factors on non-performing loans in the Republic of Moldova. Journal of Financial and Monetary Economics, (1), 73-78.
5. Erdoğan, B. (2024). Analysis of factors influencing banks' profitability using panel data models. Journal of Life Economics, 11(4), 165-174. https://doi.org/10.15637/jlecon.2560
6. Foglia, M. (2022). Non-performing loans and macroeconomics factors: The Italian case. Risks, 10(1), 21. https://doi.org/10.3390/risks10010021
7. Gashi, A., Tafa, S., & Bajrami, R. (2022). The impact of macroeconomic factors on non-performing loans in the Western Balkans. Emerging Science Journal, 6(5), 1032-1045. http://dx.doi.org/10.28991/ESJ-2022-06-05-08
8. Genç, E., & Şaşmaz, M. Ü. (2016). Takipteki Banka Kredilerinin Makroekonomik Belirleyicileri: Ticari Krediler Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (36), 119-129.

9. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics (5th ed.). McGraw-Hill.
10. Hanişoğlu, G. S., & Altınbaş, H. (2022). Türkiye Bankacılık Sektöründe Takipteki Alacaklar ile Sermaye Yeterliliği İlişkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(1), 351-370. https://doi.org/10.31671/doujournal.1001447
11. Hatipoğlu, M., Şaşmaz, M. Ü., & Ertürk, O. (2015). Türk Bankacılık Sektöründe Takipteki Kredilerin Merkezi Yönetim Bütçesi Üzerindeki Etkileri. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (606), 73-88.
12. İnvesting. (2025). İndices. İnvesting.com: https://tr.investing.com/indices/ise-banks-components adresinden alındı. Erişim Tarihi: 28/08/2025
13. Lütkepohl, H., & Xu, F. (2012). The role of the log transformation in forecasting economic variables. Empirical Economics, 42(3), 619–638.
14. Pesaran, M.H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds Testing Approaches to The Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616
15. Poyraz, E., & Arlı, O. E. (2019). Dövizdeki Volatilitenin Takipteki Krediler Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (84), 133-148. https://doi.org/10.25095/mufad.625767
16. Sakarya, Ş., & Gürsoy, M. (2021). Bist Bankacılık Endeksi’nde Yer Alan Bankaların Finansal Performanslarının Entropi Tabanlı Copras ve Aras Yöntemleri İle Değerlendirilmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 806-819. https://doi.org/10.29106/fesa.1000264
17. Sheefeni, J. P. S. (2015). The Impact of Macroeconomic Determinants on Non-Performing Loans in Namibia. International Review of Research in Emerging Markets and the Global Economy (IRREM), 1(4), 612-632.
18. Shin, Y., Yu, B. & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling Asymmetric Cointegration and Dynamic Multiplier in A Nonlinear ARDL Framework. In Festschrift in Honour of Peter Schmidt: Econometric Methods and Applications, Sickles, R. C., Horrace, W. C. (eds), 281-314, Springer, New York.
19. Szarowska, I. (2018). Effect of Macroeconomic Determinants on Non-Performing Loans in Central and Eastern European Countries. International Journal of Monetary Economics and Finance, 11(1), 20-35. https://doi.org/10.1504/IJMEF.2018.090564
20. Upadhyaya, P., & Roy, S. G. (2017). Analysis of Macroeconomic Factors Causing Non-performing Loans in India. International Journal of Business and Globalisation, 18(2), 182-193. https://doi.org/10.1504/IJBG.2017.081948
21. Yağcılar, G. G., & Demir, S. (2015). Türk Bankacılık Sektöründe Takipteki Kredi Oranları Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(1).
22. Yalçın, H. (2024). Türkiye’de Makroekonomik Değişkenlerin Takipteki Tüketici Kredileri Oranı Üzerindeki Etkileri. Business & Management Studies: An International Journal, 12(1), 22-40. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i1.2314
23. Zakaria, Z., Khotimah, K., Saling, S., & Rasyid, A. (2023). Non-Performing Loan and its Impact on Stock Price Index Through Return on Equity in the Banking Industry. Innovation Business Management and Accounting Journal, 2(3), 179-184.