Sahanın Gölgeleriyle Baş Etmek: Türkiye-Suriye Sınırındaki Kilis'te Kaçakçılık Anlatıları

Öz

Sınırlarda ulus-devletin ekonomik ve siyasi rasyonalitesine paralel ama farklı bir işleyişi çok daha aşikâr olarak gözlemlemek mümkündür: Kanunsuz olanın kanunu, kayıt dışılık ve enformel ilişkiler. Sınırın irrasyonel yapıları ve ilişkileri, bunların bilgisine tutarlı bir araştırma metodolojisi ve teknikleri kullanarak ulaşmayı zorlaştırır. Araştırmacı irrasyonel, göz önünde olmayan hatta tekinsiz bir yönü nasıl araştırır, ‘aklının almadığı’ şeyleri kavramasına yarayacak araçları nasıl edinir? Araştırmacı konumunun sürekli aşındığı bir sahada araştırmasını nasıl sürdürebilir? Bu makale Türkiye-Suriye sınırındaki Kilis şehrinde yürüttüğüm saha araştırması deneyimini bu sorular etrafında tartışıyor. Araştırma süresince kişileri belirleyip ulaşma ve görüşme yapma çabamın kendisi, bu yazıdaki tartışmada başlı başına yer tutuyor. Sahamda kurduğum ilişki ve karşılaşmalar üzerine düşünürken, bu doğrultudaki eleştirel antropoloji çalışmalarından yararlanacağım. Bu geleneğe yaslanarak kendi saha deneyimim çerçevesinde kaçakçılık anlatılarının hem imkân hem engel olarak sahada nasıl ortaya çıktığını ve araştırmamı nasıl şekillendirdiğini göstermeyi amaçlıyorum

Anahtar Kelimeler

• Sınır Çalışmaları, Saha Etnografisi, Kilis, Kaçakçılık, Sözlü Tarih

Dealing with the Shadows in the Field: Narratives of Smuggling in Kilis Town on the Turkish-Syrian Border

Öz

A parallel but different working of economic and political rationality than the rationality of nation-state could be clearly observed on the borders: law of illegality, unregulated trade and informal relationships. The irrational organizations and relations of the border complicate their investigation through a systematic research methodology and techniques. How then the border researcher should explore irrational, inconspicuous and even uncanny events and develop his or her tools to conceive the ‘unconceivable’? How he or she can keep to carry out the research while his or her research identity is constantly undermined? This paper discusses the field experience that I have obtained during the research on Kilis city at the Turkish-Syrian border. The discussion of the paper addresses mainly to the efforts that I have made in order to identify potential interviewees and access them. Drawing on critical anthropological studies, I will dwell upon the relationships and encounters during the fieldwork and demonstrate in which ways the narratives of smuggling have evolved both as possibility and setback to the fieldwork and shaped my research strategy

Anahtar Kelimeler

• Border Studies, Fieldwork, Smuggling, Oral History

Kaynakça

1. Altuğ, S. (2002). Between Colonial and National Dominations: Antioch under the French Mandate (1920-1939). yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
2. Alvarez, R. R. (1995) The Mexico-U.S. Border: The Making of an Anthropology of Borderlands. Annual Review of Anthropology, 24, 447-470.
3. Amit, V. (2000). Introduction: Constructing the field. Amit, V. (der.) Constructing The Field: Ethnographic Fieldwork in The Contemporary World içinde (s. 1-18). Londra: Routledge.
4. Biner, Ö. Z. (2010). Acts of Defacement, Memory of Loss: Ghostly Effects ofthe "Armenian Crisis" in Mardin, Southeastern Turkey. History & Memory, 22(2), 68-94.
5. Cumhuriyet Senatosu tutanakları, B:31, O: 1, s: 1012, 8.2.1968.
6. Doğruel, F. (2013). "An Authentic Experience of “Multiculturalism” At The Border City Of Antakya. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi/Journal Of Modern Turkish History Studies, XIII/26 (Bahar/Spring), 273-295.
7. Donnan, H. ve Wilson, T. M. (1999). Borders: frontiers of identity, nation and state. Oxford: Berg. (Donnan, H. ve Wilson, T. M. (2002). Sınırlar: Kimlik, Ulus ve Devletin Uçları. Ankara: Ütopya).
8. Galemba R. (2008). Informal and Illicit Entrepreneurs: Fighting for a Place in the Neoliberal Economic Order. Anthropology of Work Review, 29(2), 19-25.

9. Grimson, A. (2006). Cultures Are More Hybrid than Identifications: A Dialogue on Borders from the Southern Cone. Latino Studies, 4, 96–119.
10. Gupta, A. ve Ferguson, J. (1997). Discipline and practice: 'The field' as site, method and location in anthropology. Gupta, A. ve Ferguson, J. (der.) Anthropological Locations: Boundaries and Grounds of a Field Science içinde (s. 1-46). Kaliforniya: University of California Press.
11. Hazan H. ve Hertzog, E. (2012). Introduction: Towards a Nomadic Turn in Anthropology. Hazan H. ve Hertzog, E. (der.) Serendipity in Anthropological Research: The Nomadic Turn içinde (s. , 1-14). Surrey: Ashgate.
12. Herzfeld, M. (2009a). The performance of secrecy: Domesticity and privacy in public spaces. Semiotica, 1(4), 135–162.
13. Herzfeld, M. (2009b). The cultural politics of gesture: Reflections on the embodiment of ethnographic Practice. Ethnography, 10(2), 131–152.
14. Heyman, Josiah McC. ve Cunningham H. (2004). Introduction: Mobilities and Enclosures at Borders. Identities: Global Studies in Culture and Power, 11, 289–302.
15. İslam, Z. (1968). Cumhuriyet Senatosu tutanakları, B:31, O: 1, s: 1012, 8 Şubat. Lederman, R. (1990). Pretexts For Ethnography: On Reading Fieldnotes. Sanjek, R. (der.) Fieldnotes: The Makings of Anthropology içinde (s. 71-91).
16. Ithaca: Cornell UniversityPress. MacClancy, J. (2002). Introduction: Taking People Seriously. MacClancy, J. (der.) Exotic No More: Anthropology On The Front Lines içinde (s. 1-14).
17. Şikago: University of Chicago Press. Meeker M. E. (2000). İmparatorluktan Gelen Bir Ulus, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
18. McLean, A. ve Leibing, A. (2007). “Learn to Value Your Shadow!” An Introduction to the Margins of Fieldwork. McLean, A. ve Leibing, A. (der.) The Shadow Side Of Fieldwork: Exploring The Blurred Borders Between Ethnography and Life içinde (s. 1-28). Oxford: Blackwell.
19. Nordstrom, C. (2001). Out of Shadows. Michael Barnett ve d. (der.) Intervention and transnationalism in Africa: global-local networks of power içinde (s. 216-239). Cambridge University Press.
20. Oğuz, H. Ş. (2012). Alanda Bir Kadın. Fe Dergi 4 (1), 64-80. Özgen, N. (2004). Sınırın İktisadi Antropolojisi: Suriye ve Irak Sınırlarında İki Kasaba. Belkis Kümbetoglu ve Hande Birkalan-Gedik (der.) Gelenekten Geleceğe Antropoloji içinde (s.100-129). İstanbul: Epsilon Yayınları.
21. Özgen, N. (2012). “Kaçakçılığın ve Sınırın Öyküsü”. http://www.bianet.org/biamag/insan-haklari/135445-kacakciligin-vesinirin-oykusu. Bianet. 14.1.2012. Erişim Tarihi. 11.9.2013.
22. Özgen, N. (2013). Sınırların Ötesi. http://yarinhaber.net/news/2427. Yarın Haber. 30.1.2013. Erişim Tarihi 11.9.2013.
23. Parizot, C. (2012). Moving Fieldwork: Ethnographic Experiences in the IsraeliPalestinian Space. Hazan H. ve Hertzog, E. (der.) Serendipity in Anthropological Research: The Nomadic Turn içinde (s. 123-140). Surrey: Ashgate.
24. Rabinow, P. (1977). Reflections on Fieldwork in Morocco. Kaliforniya, University of California Press.
25. Roitman, J. (2006). The Ethics of Illegality in the Chad Basin. Comaroff J. ve Comaroff J. (der.) Law and Disorder in the Postcolony içinde (s. 247-272). University of Chicago Press.
26. Sağlam, M. H. (1991). Türkiye’de Altın Ticareti, yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
27. Saktanber, A. (2002). Story of the Field: They’ll Never Let You In. Living Islam: Women, Religion and the Politicization of Culture in Turkey içinde (s. 58- 96). Londra: I. B. Tauris.
28. Stokes, M. (2012). Aşk Cumhuriyeti: Türk Popüler Müziğinde Kültürel Mahrem. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
29. Tuğal, C. (2004). Book Reviews. International Journal of Middle East Studies, 36, 469–533.
30. Türker, Y. (2010). Serendipçe. Radikal. 9 Ekim.
31. Vila, P. (1997). Narrative Identities: The Employment of the Mexican on the U.S.-Mexican Border. Sociological Quarterly, 38(1): 147-194.
32. Vila, P. (2003). Introduction: Border Ethnographies. Vila, P. (der.) Ethnography at the Border içinde. Minneapolis: University of Minnesota Press.