İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Okula Güven Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı; ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin görev yaptıkları okula duydukları güven düzeyinin, bazı değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri; öğretmenlerin cinsiyetleri, yaşları, aynı okulda çalışma süreleri, MEB’ deki kıdemleri, branşları, eğitim düzeyleri, mezun oldukları fakültelerdir. Tarama yöntemiyle yapılan bu araştırmanın evrenini; Gaziantep İli, Şahinbey İlçesindeki T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi ilköğretim okullarında 2011-2012 eğitim-öğretim yılında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemini basit yansız örneklem yoluyla seçilen, Gaziantep ili Şahinbey İlçe merkezindeki 17 ilköğretim okulunda görev yapan 517 öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırmada ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin okula güven düzeyini belirlemek için; Polat (2007) tarafından geliştirilen "Okula Güven Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; öğretmenlerin okula güven düzeylerinin “yüksek” düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, öğretmenlerin okula güven düzeyi ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmış olup diğer değişkenler bakımından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır

Anahtar Kelimeler

• Güven, Okul, Örgütsel Güven, Okula Güven

An Analysis of Trust Levels of Teachers Who Teach in Primary Schools with Respect of Some Variables

Öz

The purpose of this study is to determine whether or not trust levels of the teachers who teach in the primary schools where they teach differ in relation to some varriables. The independent variables of the study are theachers’ages, length of their teaching in the schools, length of their teaching in the Ministry of Education, subject speciality, level of training and types of faculties they graduated. The universe of this survey type study consisited of the teachers working in the 2011-2012 education year in the state primary schools located in the Şahinbey Town of Gaziantep. The study covered a represantative random sample of 517 teachers from 17 primary schools included in the universe of the study. The Likert-type scale of trust in schools developed by Polat (2007) was used to determine the trust levels of the theachers teaching in the primary schools. According to the findings of the study, average trust level of the theachers in their schools was found to be at “high” level. Stastical analysis showed that there was no significant difference between the teachers’ confidence levels in their schools in terms of independent variables except for the age variable

Anahtar Kelimeler

• Trust, School, Organizational Trust, School Trust

Kaynakça

1. Altun, G. (2010). Özel Eğitim Kurumlarında Çalışan Öğretmenlerin Örgütsel Güven Düzeyleri İle Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Arı, Sağlam, G. (2003). Yöneticiye Duyulan Güven Örgütsel Bağlılığı Arttırır mı? Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (2): 4-8.
3. Arslan, M.M. (2009). Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesi Öğretmenlerinin Örgütsel Güven Algıları. Eğitimde Kuram ve Uygulama Dergisi. 5(2):274-288.
4. Artuksi, E. (2009). İlköğretim Okullarında Görevli Öğretmenlerin Okulun Örgütsel Güven Düzeyine İlişkin Algıları (Malatya İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya, ss.42-56.
5. Başaran, İ.E.(2006). Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi. Ankara: Ekinoks Yayınları, ss. 22-26.
6. Baş, G. Şentürk, C. (2011). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet, Örgütsel Vatandaşlık ve Örgütsel Güven Algıları. Kuram ve Uygulamada Yönetim Dergisi. Cilt 17, Sayı 1, ss: 29-62.
7. Blomqvist, Kirsimarja. Hurmelinna, Pia and Seppanen, Risto (2003). Balancing Trust and Contracting in Asymmetric R&D Collaboration. R&D Management Conference, July 7-9, Manchester, England.
8. Bökeoğlu, Ö. Yılmaz, K. (2008). İlköğretim Okullarında Örgütsel Güven Hakkında Öğretmen Görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. Bahar 2008, Sayı 54, ss: 211-233.

9. Bryk, A.S. Schneider, B. (1996). Social Trust: A Moral Resource of School improvement. University of Chicago Center For School Improvement, Chicago, (ERIC Document Reproduction Service Number: ED 412 (630): 7-8.
10. Daboval, J., Comish, R., Swindle, B & Caster, W. (1994) A Trust Inventory for Small Businesses. Small Businesses Symposium, http:/www.sbaer.uca.edu/ docs/proceedings/94swi031 .txt
11. Demircan, N. Ceylan, A. (2003). Örgütsel Güven Kavramı: Nedenleri ve Sonuçları. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 10 (2): 139-141.
12. Eğerci, Ç. T. (2009). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Maruz Kaldıkları Psikoşiddetin (Mobbingin) Örgütsel Güven Düzeyine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
13. Ergener, B. (2008). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Yıldırma (Mobbing) Yaşamaları İle Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
14. Fukuyama, F. (1998). Güven. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, ss.21.
15. Giddens, A. (1998). Sosyoloji. Ayraç Yayınevi, Ankara, ss.89.
16. Hoy, W. K. Tschannen-Moran M. (2003). The Conceptualization And Measurement Of Faculty Trust In Schools: The Omnibus T-Scale. Studies in Learning and Organizing Schools, Information Age Publishing, Greenwich, 7: 181-208.
17. Jones, G. George, J. (1998). The Experience and Evolution of Trust Implications for Coopertion and Teamwork. Academy of Management Review. 23(3): 531-546.
18. Kratzer, C. C. (1997). A Community of Respect, Caring, and Trust: One School's Story. Paper Presented at The Annual Meeting of The American Educational Research Association. Chicago. March.
19. Koç, Ç.E. (2008). Resmi ve Özel İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Okul Yöneticilerine Güvenme Düzeylerinin Karşılaştırılması (Ankara İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, ss.25-28.
20. Kochanek, J. (2005). Building Trust for Beter Schools. California: Corwin Press A Sage Publications Company.
21. Larzelere, R. E. Huston, T. L. (1980). The Dyadic Trust Scale: Toward Understanding Interpersonal Trust In Close Relationships. Journal of Marriage and The Family. 42(3): 595-604.
22. Lenz, P. A. (2006). Teacher-school board member trust relationships and their perceived influence on school effectiveness. Doctoral Dissertation, Pittsburgh, PA: Duquesne University.
23. Luhman, N. (2000). Familiarity, Confidence, Trust: Problems and Alternatives, in Gambetta, Diego (ed.) Trust: Making and Breaking Cooperative Relations, Department of Sociology, University of Oxford, chapter 6: 94-107.
24. Marshal, E. W.(2000). Fear Confidence inside out. Executive Excellence Journal. November, pp. 6.
25. Moran, M. T. (2004). What's Trust Got to do With It? The Role of Faculty and Principal Trust in Fostering Student Achievement University Council for Educational Administration. Annual Convention, November, 2004, Kansas City,MO. http://ucea.org/storage/convention/ (12.9.2012)
26. Nyhan, R.C. Marlowe, H.A. (1997). "Development and Psychometric Properties of The Organizational Trust Inventory", Evaluation Review, 21(5): 42.
27. Ören, K. (2007). Sosyal Sermayede Güven Unsuru ve İşgücü Performansına Etkisi, Erciyes Üniversitesi Kamu-İş Dergisi, 1: 71-90.
28. Özer, N. Demirtaş, H. Üstüner, M. Cömert, M. (2006). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Güven Algıları, Ege Eğitim Dergisi, 1: 103-124.
29. Özdil, K. (2005). İlköğretim Okullarında Güven ve Örgütsel İklim Arasındaki İlişki. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
30. Paker, N. (2009). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Güvenleri ile Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki İlişki (Sakarya İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. Polat, S. (2007). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Algıları, Örgütsel Güven Düzeyleri ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişki. Doktora Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli, ss.31-58.
32. Polat, S. ve Celep, C. (2008). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Örgütsel Adalet, Örgütsel Güven, Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına İlişkin Algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 54 bahar, 307-331.
33. Sashkin, M. (1990). Does fairness make a difference? Organizational Dynamics, 19 (2), 56-71.
34. Shockley-Zalabak, P. Ellis, K. Winograd, G. (2000). Organizational Trust: What İt Means, Why İt Matters. Organizational Development Journal, 18: 35-48.
35. Spillane,J.P.& Thomson, C.L. (1997). Reconstructing Conception Of Local Capaticy: The Local Education Agency's Capaticy For Ambitious Instructional Reform. Education Evaluation anda Policy Analysiz, 19 (2): 185-203.
36. Tan, H.H. Lim, A.K.H. (2009). Trust in Coworkers And Trust İn Organizations. The Journal of Psychology, 143(1): 45-66.
37. Tan, H. H. Tan, C. S. F. (2000). Toward Diferrentiation of Trust in Supervisor and Trust in Organization. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 126(2): 241-260.
38. Töremen, F. (2002). Okullarda Sosyal Sermaye. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 32: 556-573.
39. Turan, S. (2002). Organizational Climate and Organizational Commitment: A Study of Human Interactions in Turkish Public Schools. Educational Planning, 14: 20-30.
40. Yılmaz, E. (2005). Örgütsel Güven Ölçeğinin Geçerlilik Ve Güvenirlik Çalışması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14: 567-580.
41. Yılmaz, E. (2006). Okullardaki Örgütsel Güven Düzeyinin Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Özellikleri Ve Bazı Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya,43-66.
42. Yılmaz, K. (2008). The relationship between organizational trust and organizational commitment in Turkish primary schools. Journal of Applied Sciences, 8(12): 2293-2299.
43. Yılmaz, E. (2009). Okullardaki Örgütsel Güven Düzeyinin Öğretmenlerin Yaşam Doyumlarına Etkisinin Araştırılması. III. Eğitim Yönetimi Kongresinde Sunulan Bildiri, 25-26 Nisan 2008, Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
44. Yüksel, F. (2009). Ortaöğretim Kurumlarında Örgüt Kültürü ile Örgütsel Güven Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
45. Zaheer, A. McEvily, B. Perrone, V. (1998). Does Trust Matter? Exploring The Effects Interorganizational And Interpersonal Trust. On Performance Organization Science, 9, 141159