Türkiye Otomotiv Piyasasında Arz Şokları: 1963-2012 Dönemi

Öz

Türkiye otomotiv piyasası, 1960’lı yıllardan itibaren önemli bir gelişme kaydetmiş; otomotiv üretimi ve ihracatı, 1980’li yıllarda serbest piyasa ekonomisine geçilmesi ve 1996’da Gümrük Birliği’ne girilmesi ile birlikte hızla artmıştır. Ancak Türkiye ekonomisinde yaşanan makroekonomik krizler nedeniyle, otomotiv sektörü arzında dönemsel dalgalanmalar meydana gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1963-2012 döneminde makroekonomik şokların, otomotiv arzında oluşturduğu etkileri ampirik olarak analiz etmektir. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak “Vektör Otoregresif Model (VAR)” kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ekonomik büyüme oranında meydana gelen şoklara, otomobil arzının tepkisi sadece ilk bir buçuk yıl anlamlı çıkmıştır. Buna karşılık döviz kuru şoklarının, otomobil arzı üzerinde oldukça etkili bir faktör olduğu belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Otomotiv Arzı, Türk Otomotiv Piyasası, Makroekonomik Şoklar, VAR Modeli, Etki-Tepki Analizi, Varyans Ayrıştırması.

Supply Shocks in Automotive Market of Turkey: The Period of 1963-2012

Öz

Turkish automotive market, has made a big improvement as of 1960's. Automotive production and exports increased rapidly due to transition to a free market economy in the 1980s, and the customs union with the EU in 1996. However, Turkish automotive industry experienced supply fluctuations because of cyclical macro-economic crisis. The aim of this study, is to analyze the effects of shocks in macro-economic variables in Turkey for the period of 1963-2012 on the automotive supply. As a method of econometric analysis “Vector Autoregressive Model (VAR)” is used. According to the results obtained from the VAR model, the response of economic growth rate shocks to the automobile supply is significant, only for the first and a half years. In contrast, it has been determined that the effect of exchange rate shocks on automotive supply was quite influential.

Anahtar Kelimeler

• Automotive Supply, Turkish Automotive Market, Macroeconomic Shocks, VAR Model, Impact-Response Analysis, Variance Decompositon

Kaynakça

1. Alper, C. Emre ve Ayşe Mumcu-Serdar (2000). “Türkiye’de Otomobil Talebinin Tahmini”, http://www.econ.boun.edu.tr, Erişim Tarihi: 18.08.2013, ss.1- 38.
2. Bayrakçeken, Hüseyin (2005). “Dünya’da ve Türkiye’de Otomotiv Sektörünün Sektörel Analizi”, Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2005/2, ss.1- 11.
3. Bilim, Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı, Sanayi Genel Müdürlüğü, Sektörel Raporlar ve Analizler Serisi (2013). Otomotiv Sektörü Raporu,
4. http://www.sanayi.gov.tr/Files/Documents /otomotiv-sektoru-raporu-2- 16042013165101.pdf, 15.09.2013, ss.1-27.
5. Çoban, Orhan (2007). “Türk Otomotiv Sanayinde Endüstriyel Verimlilik ve Etkinlik”, Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Sayı.29, Temmuz-2007, ss.17-36.
6. Eken, M. Hasan ve Mehmet Çiçek (2009). “Türkiye’de Otomotiv Sektöründeki Ürünlerin Kredilerle Finansmanının Satışlara Etkisi”, Maliye-Finans Yazıları Dergisi, Yıl.23, Sayı.84, ss.61-77