Hastanelerde Afet Planlaması Üzerine Bir Literatür İncelemesi

Öz

Afet durumlarında sağlık kuruluşları hayati bir önem taşımaktadır. Hastanelerin afetlerdeki durumuna ilişkin literatür incelendiğinde, çalışmaların çoğunluğunda afet durumlarında ne yapılması gerektiğine yönelik bir planın ve bileşenlerinin varlığı incelenmiştir. Ancak çalışmalarda herhangi bir teorik model ortaya konmamıştır. Bu çalışmanın amacı öncelikle hastanelerin afet durumuna ilişkin geniş kapsamlı bir literatür incelemesi yapmak ve gelecek araştırmalarda kullanılmak üzere teorik bir model önermektir. Önerilen teorik modelde hastanelerin afet durumlarında göstermeleri gereken başta bilişim teknolojileri altyapısı olmak üzere hastane destek sistemleri, tıbbi altyapı ve iletişim altyapısı gibi teknik kabiliyetler ile yönetsel kabiliyetlerin hastane afet performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca teknik ve yönetsel kabiliyetlerin hastane afet performansı üzerindeki etkisinin bazı faktörlere (hastanenin büyüklüğü, türü, afet deneyimi, bulunduğu il, konumu ve kuruluş yılı) bağlı olarak değişebileceği ifade edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Bilişim teknolojileri alt yapısı, hastane destek sistemleri, teknik kabiliyetler, yönetsel kabiliyetler, afet yönetimi

A Literature Review on Hospital Disaster Planning

Öz

Health care institutions are of vital significance at the time of the disasters. The studies in the prior literature generally look at the hospital disaster plans and their existence as well as the preparedness level of the hospitals to the disasters. Almost all of these studies do not have a theoretical framework. The objective of this study is to comprehensively review the literature related to the hospitals’ situation during the disasters. Also, a theoretical model has been developed based on the limitations of the prior literature. In the theoretical model, the impact of technical capabilities, such as information technology infrastructure, hospital support systems, medical and communication infrastructure, and managerial capabilities on hospital disaster performance has been examined. In addition, it was also proposed that these relationships are influenced by several contextual factors, including hospital size, type, experience with disasters, province, location, and foundation year

Anahtar Kelimeler

• Information technology infrastructure, hospital support systems, technical capability, management capability, disaster management

Kaynakça

1. Cyganik, K. A. (2011). Disaster Preparedness in Virginia Hospital CenterArlington after Sept 11, Disaster Management & Response, 1 (3).
2. Hersche, B. & Wenker, O. C. (2000). Principles of Hospital Disaster Planning. The Internet Journal of Disaster Medicine. 1 (2). http://www.ispub.com/journal/the_internet_journal_of_disaster_medicine/v olume_1_number_2_68/article_printable/principles_of_hospital_disaster_pl anning.html
3. Kaji A. H., Langford V., & Lewis R. J. (2008). Assessing Hospital Disaster Preparedness: A Comparison of an On-Site Survey, Directly Observed Drill Performance, and Video Analysis of Teamwork, Annals of Emergency Medicine, 52 (3).
4. Lök, U., Yıldırım, C., Al, B., Zengin, S. & Çavdar, M. (2009).Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Hastane Afet Planı. Akademik Acil Tıp Dergisi, 8 (3) ,38-46.
5. Manley, W. G., Furbee, P. M., Coben, J. H., Smyth, S. K., Summers, D. E., Althouse, R. C., Kimble, R.L., Kocsis, A. T. & Helmkamp, J. C. (2006). Realities of Disaster Preparedness in Rural Hospitals, Disaster Management & Response, 4 (3).
6. McDaniels, T., Chang, S., Cole, D., Mikawoz, J. & Longstaff, H., (2008). Global Environmental Change, Fostering resilience to extreme events within infrastructure systems: Characterizing decision contexts for mitigation and adaptation, 18, 310– 318.
7. Özdemir, L. & Sarıkamış, E. (2006) Ankara İlindeki Üniversite Hastanelerinin Doğal Afetlere İlişkin Hazırlığı, MN Dahili Tıp Bilimleri, 1 (1),19-26.
8. Sarp, N. & Tengilimoğlu, D. & Bozkırlı, K. (2006). Hastaneler Afete Hazır mı? Ankara uygulaması, Ulusal Afet Dergisi, 1(1).

9. Smith, E., Morgans, A., Biggs, J. & Buchanan, R. (2007). Managing health information during disasters: a survey of current specialised health information systems in Victorian hospitals, Health Information Management Journal , 36 (1).
10. Top, M., Gider, Ö. & Taş, Y. (2010). An Investigation of Hospital Disaster Preparedness in Turkey, Journal of Homeland Security and Emergency Management, 7 (1).
11. TTB, (2009). Hekimlerin Çalıştıkları Yataklı Tedavi Kurumlarının Olağandışı Durumlara Yönelik Hazırlıklılığını Değerlendirmeleri Araştırması, Türk Tabipler Birliği Yayınları, Ankara.
12. United Nations, Department of Humanitarian Affairs. (1992). Internationally Agreed Glossary of Basic Terms Related to Disaster Management. (DNA/93/36) United Nations: Geneva.
13. Valdmanis, V., Bernet, P. & Moises, J. (2010). Hospital capacity, capability, and emergency preparedness, European Journal of Operational Research 207, 1628–1634.
14. Vatan, F., & Salur, D. (2010). Yönetici Hemşirelerin Hastanelerdeki Deprem Afet Planları Konusundaki Görüşlerinin İncelenmesi, Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 3 (1).
15. Yi, P., George, S. K., Paul, J. A. & Lin, L. (2010). Hospital capacity planning for disaster emergency management, Socio-Economic Planning Sciences, 44, 151–160.