Sözleşme Süresinin Belirlenmesi: İşlem Maliyeti Teorisi Bakışıyla Yer Hizmeti Sözleşmeleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma
Öz
Sözleşme süresi bir alıcı-satıcı ilişkisinde alınacak hizmette meydana gelecek artışın avantajları ile buna bağlı olarak meydana gelecek maliyetler arasında dengenin sağlandığı bir optimizasyon süreci olarak görülmektedir (Crocker ve Reynolds, 1993). İşlem maliyeti teorisine göre sözleşme süresi, tarafları karşı tarafın fırsatçı davranışına karşı koruyacak bir kontrol mekanizmasıdır. Teoriye göre bir ticari sözleşmenin süresi işlemin varlık özgüllüğü veya ilişkiye özgü yatırımlar arttıkça uzamakta, belirsizlik arttıkça kısalmaktadır (Crocker ve Masten, 1988; Sausser, 1999). Bu araştırmada havacılık sektöründe faaliyet gösteren havayolu işletmeleri ve yer hizmeti işletmeleri arasında imzalanan sözleşmelerin sürelerindeki farklılığın nedenleri işlem maliyeti teorisi değişkenleri aracılığıyla açıklanması amaçlanmıştır. Bu amaçla 41 yer hizmeti anlaşması üzerinden ampirik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın modelindeki değişkenler arasındaki ilişkileri test etmek için kısmi en küçük kareler yöntemi kullanılmış ve analizler Smartpls 3 programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda varlık özgüllüğü türlerinden biri olan adanmış varlıklar ile sözleşme süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada talep belirsizliği ile sözleşme süresi arasında ise negatif yönlü bir ilişki öngörülmüştür ancak talep belirsizliği arttıkça sözleşme süresinin uzadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çevresel belirsizlik ve sözleşme süresi arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma modelinin analizi sonucunda işlem maliyeti teorisinin değişkenlerinin yer hizmeti sözleşmelerinin sürelerindeki farklılığı açıklamakta sınırlı bir açıklama gücü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albers, S., Koch, B., & Ruff, C. (2005). Strategic alliances between airlines and airports: Theoretical assessment and practical evidence. Journal of Air Transport Management, 11(2), 49-58.
- Bandiera, O. (2007). Contract duration and investment incentives: Evidence from land tenancy agreements. Journal of the European Economic Association, 5(5), 953-986.
- Beulen, E., & Ribbers, P. (2002). Managing complex IT outsourcing-partnerships. Proceedings of the 35th Annual Hawaii International Conference. Big Island, HI, USA: IEEE
- Brickley, J. A., Misra, S., & Van Horn, R. L. (2003). Contract duration: Evidence from franchise contracts. Simon School of Business Working Paper No. FR 03-08.
- Bükeç, C. M. ve Çelik, D. (2010). 11 Eylül sonrası dönemde havacılıkta güvenlik ve işbirliği anlayışındaki değişim. 3. Ulusal Havacılık ve Uzay Konferansı. Eskişehir, Türkiye.
- Cannon, J. P., Achrol, R. S., & Gundlach, G. T. (2000). Contracts, norms, and plural form governance. Journal of the Academy of Marketing Science, 28(2), 180-194.
- Chin, W. W. (1998). Commentary: Issues and opinion on structural equation modeling. MIS Quarterly 22(1),vii-xvii.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillsdale: Erlbaum Associates.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Dilek Erdoğan
*
0000-0002-2079-777X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
30 Haziran 2018
Kabul Tarihi
14 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 2
Cited By
ÖRGÜTSEL YAŞAM EVRELERİ İNSANLARIN YAŞAM EVRELERİNE BENZERLİK GÖSTERİR Mİ?
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.14520/adyusbd.1181062