Sabiha Sertel’in “Çitra Roy ile Babası” Romanında “Benerci Kendisini Niçin Öldürdü?” Şiirinin Etkisi (Metinlerarasılık)

Öz

Türk solunda Nâzım Hikmet bir idoldür. Politik düşüncelerinin ve şiirlerinin Marksist, komünist ve Leninist yazarlar, şair ve düşünürler üzerinde güçlü bir etkisi vardır. Nâzım Hikmet’le aynı ideolojiyi paylaşan yazarların ve şairlerin eserleri incelendiğinde bu eserlerde Nâzım Hikmet ideolojisini ve üslubunu okumak mümkündür. Marksist yazar Sabiha Sertel ve Çitra Roy ile Babası romanı bu kategoride değerlendirilebilecek özelliklere sahiptir. İngiliz emperyalizmine karşı Hindistan’da başlatılan bağımsızlık mücadelesini anlatan romanın konusu Nâzım Hikmet’in Benerci Kendisini Niçin Öldürdü? şiirinin temasıyla aynıdır. Politik mesajlar içeren eserler arasında üslup benzerliği de bulunmaktadır. Emperyalist, baskıcı güçlere karşı bağımsızlık mücadelesi evrensel bir olgudur. Her iki yazar da anlatılarında Hindistan’daki bağımsızlık mücadelesini desteklemektedirler. Yazarların Hintli direnişçileri destekleyen tavırları aslında hiç de barışık olmadıkları ve ters düştükleri Türkiye Cumhuriyeti ideolojisine karşı tepkilerini yansıtmaktadır. Çünkü gerek Nâzım Hikmet’in gerekse Sabiha Sertel’in politik görüşleri Cumhuriyeti ideolojisine aykırıdır. Her iki solcu yazar da mevcut otorite aleyhinde örgüt faaliyetlerinde bulunmuşlardır. Çalışmanın temel amacı Benerci Kendini Niçin Öldürdü?şiiri ve Çitra Roy ile Babası romanı özelinde Nâzım Hikmet’in Marksist yazarlar üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışmada evren örneklem modeli; nitel araştırma yöntemi ve doküman inceleme metodu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, gazeteci yazar Sabiha Sertel’in Nâzım Hikmet’in şiirlerinden etkilendiğini ortaya çıkarmıştır. Şairlik yönü olmayan Marksist yazar, Nâzım Hikmet özentisini farklı bir edebî türle (roman) yansıtmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Metinlerarasılık,Nâzım Hikmet,Sabiha Sertel,Şiir,Roman

Sabiha Sertel’in “Çitra Roy ile Babası” Romanında “Benerci Kendisini Niçin Öldürdü?” Şiirinin Etkisi (Metinlerarasılık)

Öz

Nazım Hikmet is an idol on the Turkish left. His political thoughts and poems have a strong influence on Marxist, Communist and Leninist writers, poets and philosophers. When examining the works of writers and poets who share the same ideology as Nazım hikmet, it is possible to read the ideology and style of Nazım Hikmet in these works. Marxist writer,  Sabiha Sertel and her novel, Chıtra Roy and His Father have the characteristics to be considered in this category. The subject of the novel, which is about the fight for independence launched in India against British imperialism, is the same with the subject of Nazım Hikmet’s poem, Why did Benerci Kill Himself? There is also a stylistic similarity among the works containing political messages. The struggle for independence against imperialist and repressive forces is a universal phenomenon. Both writers support the struggle for independence in India in their narratives. The authors ' attitudes supporting Indian insurgents reflect their reactions to the ideology of the Turkish Republic, in which they are contrary and not at peace because both Nazım Hikmet and Sabiha Sertel's political opinions are against the ideology of the Republic. Both leftist writers have organised activities against the existing authority. The main purpose of the study is to reveal Nazım Hikmet’s influence on Marxist writers, by examining the poem, Why did Benerci Kill Himself ? and the novel, Chıtra Roy and His Father.  In this study, the model of population and sample; qualitative research method and document review method were used. The results of the research revealed that the journalist, Sabiha Sertel was influenced by the poems of Nazım Hikmet. The Marxist writer, who is not a poet in real, reflected her emulation of  Nazım Hikmet with a different literary genre (novel). 

Anahtar Kelimeler

• Metinlerarasılık,Nâzım Hikmet,Sabiha Sertel,şiir,Novel

Kaynakça

1. Aykıt, D.A. (2009). Sağ yanağına tokat atmayı düşünene haklı savaş aç, Milel Ve Nihal İnanç, Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergisi C. 6, (2),287-321
2. Aktulum, K. (2014). Metinlerarası ilişkiler. Ankara: Kanguru Yayınları.
3. Alforo, M. J. M. (1996). İntertextuality: origins and development of the concept. Atlantis, 18 (1-2), 268-285.
4. Belge, M. (2003, Aralık). Nâzım Hikmet ve Sabiha Sertel’den Hint masalları. Kitap-lık Dergisi, 67, 36-45.
5. Bulut, Y. (2003). Hindistan'da İngiliz sömürgeciliği, oryantalizm ve Wıllıam Jones. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi. 6, 71-106.
6. Chattopadhyay, K. (2009). Roy, Manabendra Nath (1887–1954), International Encyclopedia of Revolution and Protest, 6, 28-76.
7. Chua, A. (2007). Day of empire: how hyperpowers rise to global dominance - and why they fall. New York: Doubleday Publishing.
8. Değirmenci, U. (1996). Resimli Ay mecmuası. (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.

9. Doğan, O. & Erdoğan A. (2017). XIX yüzyıda İngiliz sömürgeciliğinde Hindistan’ın yeri ve Önemi. Gaziantep Ünv. Journal Of Social Sciences, 16 (3) 839-847.
10. Encyclopaedia Britannica Editörleri (12.06.2017). Manabendra Nath Roy. Erişim tarihi: 04.08.2018, https://www.britannica.com/biography/Manabendra-Nath-Roy#accordion-article-history.
11. Ferguson, N. (2011). İmparatorluk: Britanya’nın modern dünyayı biçimlendirişi. (N. Elhüseyni Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
12. Feyza B. (2018). Metinlerarasılık kavramının kavramsal çerçevesi. Edebi Eleştiri Dergisi, C.II. S.I.
13. Kaplan, M. (1990). Cumhuriyet devri Türk şiiri II. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
14. Karadağ A. B. - Bozkurt E. & Alimen N. (2015, Nisan). Çeviri ve yönlendirme: Sabiha ve Zekeriya Sertel’in çeviri çocuk edebiyatı eserleri, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 2, 93-112.
15. Kolcu, A. İ. (2011). Edebiyat kuramları. Erzurum: Salkımsöğüt Dizgievi.
16. Korkmaz, F. (2017). Metinlerarası ilişkilerin klasik retorikteki kökeni üzerine bir araştırma. Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi [Journal of Academic Literature], Gelenek ve Postmodernizm Özel Sayısı, 3, 71-88.
17. Kristeva, J. (1968). Problemes de la structuration du texte. Paris: Theorie d’Ensemble, Editions de Seuil.
18. Kulke H. ve Rothermund D. (2001). Hindistan tarihi. (M. Günay Çev.) Ankara: İmge Yayınevi.
19. Lalitha, S. (2016). M. N. Roy - Father of Indian Communism. Imperial Journal of Interdisciplinary Research (IJIR), 2, 283-286.
20. Lowe, N. (1982). Mastering the modern world history. London: The Macmillan Press
21. Özgenç, M. (2018). On the Baghdad road: On the trail of W. J. Childs a study in British near eastern Intelligence and historical analysis c. 1900-1930. Tarih Kritik, (4) 2 History Critique 2, 48-53.
22. Ran, N. H. (2017). Benerci kendini niçin öldürdü?. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
23. Ran, N. H. (1930). Muazzam air Mayakovskii neden intihar etti. Resimli Ay, 7, 28-29.
24. Sertel, S. (1936). Çitra Roy ile babası. İstanbul: Tan Matbaası.
25. Sertel, S. (2015). Roman gibi. İstanbul: Can Yayınları.
26. Sertel, Y. (1994). Annem. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
27. Sertel, Z. (2016). Mavi gözlü dev. İstanbul: Can Yayınları.
28. Soy, H. B. (2014). Satılık imparatorluk: Britanya İmparatorluğu’nun tasfiyesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler, 2, 7-32.
29. Şehnaz P. (2002) Kavganın dışında kalmak. Erişim tarihi: 04.08.2018, http://www.radikal.com.tr/kultur/kavganin-disinda-kalmak-628115/.
30. Tatlılıoğlu, D. (2010) Hindistan’daki tarihi ve dini yapıya sosyolojik bir bakış. Akademik Araştırmalar Dergisi, 46, 185-207.
31. Ulvi, Ö. A. (2012). İkinci dünya savaşı yıllarında Serteller ve Tan gazetesi (1939-1945). Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 49, 179-216.
32. Üretmen, P. K. (2016). Muazzam şair Mayakofski neden intihar etti?. Erişim tarihi: 04.08.2018, http://www.edebiyathaber.net/muazzam-sair-mayakofski-neden-intihar-etti-pinar-k-uretmen/.
33. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.