Karayolu İle Eşya Taşımacılığında TTK m. 879 Kapsamında Taşıyıcının Sorumlu Olduğu Kişiler

Öz

6102 sayılı Kanunla Taşıma Hukukuna ilişkin hükümler büyük ölçüde CMR (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Sözleşme) ve Alman Taşıma Reform Kanunu ile paralellik arz edecek şekilde düzenlenmiştir. Çalışmamıza dayanak olan Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 879 hükmü de CMR m. 3 ve Alman Taşıma Kanunu’nun 428 inci paragrafı ile uyum içindedir. Maddede temelde yardımcılar iki gruba ayrılmıştır. Bunlar, taşıyıcının kendi adamları ve hizmetlerinden yararlandığı kişilerdir. TTK m. 879’da, mülga Kanun’da karşılık gelen hüküm olan m. 782’den farklı olarak, yardımcı kavramının sınırları “görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki” ifadesi ile belirgin hale getirilmiştir. Değişiklikle beraber görev kapsamında hareket etme şartı her iki grup için de aranır hale gelmiştir. Bu çalışma ile amaçlanan, TTK. m. 879 ile getirilen somut taşıma fiilinde doğrudan görevlendirilmiş olma şartının taşıyıcının yardımcısı kavramının kapsamına ve taşıyıcının sorumluluğuna yansımasının incelenmesidir.    

Anahtar Kelimeler

• TTK m. 879,Taşıyıcı,Taşıyıcının yardımcıları

Persons for whom the Carrier is Responsible within the Turkish Commercial Code Art. 879 on the Carriage of Goods by Road

Öz

Provisions regarding the Law of Carriage of Goods by Code Numbered 6102 have been legislated by compatible with CMR (Convention on the Contract for the Intenational Carriage of Goods by Road) and TRG (Transportrechtsreformgesetz) substantially. Turkish Commercial Code (TCC) art. 879 which is the basis of our study, is consistent with CMR art. 3 and TRG art. 428. The article is basically divided into two groups, which are agents and servants. Limits of the concept of carrier’s assistant has been determined by expression of “while performing their duties” in art. 879 of the TCC unlike the art. 782 of abrogated law which is the provision corresponding to art. 879 of TCC prior to the amendment of the Law. With the amendment of law, the requirement to act within the scope of the employment has been sought for both groups. The aim of this study is to examine the reflection of the requirement of being directly commissioned in the act of concrete transport, which is brought by the TCC art. 879, to responsibility of the carrier and scope of the concept of assistant.

Anahtar Kelimeler

• TCC art. 879,Carrier,Carrier's assistants

Kaynakça

1. Adıgüzel, B. (2012). Karayoluyla yapılan taşımalarda taşıyıcının zıya ve hasardan doğan sorumluluğu. Ankara: Adalet Yayınevi.
2. Adıgüzel, B. (2018). Taşıma hukuku deniz ticaret hariç. Ankara: Adalet Yayınevi.
3. Akdeniz, U. (2013). Taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi. Ankara: Adalet Yayınevi.
4. Akıncı, Z. (1999). Karayolu ile milletlerarası eşya taşımacılığı ve CMR. Ankara: Seçkin Yayınevi.
5. Aksoy, S. (2015). Taşıma hukukunda fiili taşıyıcı. Ankara: XII Levha Yayıncılık.
6. Arkan, S. (Ocak, 1980). Taşıma işleri komisyoncusunun borçlarını ve sorumlulukları düzenleyen hükümler. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (AÜHFD), 37(1). 313-326.
7. Arkan, S. (1982). Karayolu ile yapılan eşya taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Yayınları.
8. Arkan, S. (1999). CMR hükümlerine göre yardımcıların fiillerinden doğan sorumluluk . Prof. Dr. Yaşar Karayalçın’a 65. Yaş Armağanı, (ss. 319-337). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

9. Can, M. (2017).Taşıma hukukunun genel esasları. Ankara: İmaj Yayıncılık.
10. Eren, F. (2015). Borçlar hukuku genel hükümler . Ankara: Yetkin Yayınları.
11. Gençtürk, M. (2006). Uluslararası eşya taşıma hukuku (gecikmeden doğan sorumluluk). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
12. Gümüş, M. A. (2016). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.18/II'de yer alan "basiretli iş adamı (tacir) davranışı" ölçütünün iyiniyetin (TMK m.3) varlığının belirlenmesindeki işlevi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 22(3), 1221-1240.
13. Hatemi, H. ve Gökyayla, E. (2012). Borçlar hukuku genel bölüm . İstanbul: Vedat Kitapçılık.
14. Kaya, A. (1998). Karayolu ile eşya taşınmasına ilişkin uluslararası sözleşme'nin (CMR) uygulanma şartları ve öngörülen sorumluluğun esasları (I). Prof. Dr. Oğuz İmregün'e Armağan, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, 311-335.
15. Kılıçoğlu, A. M. (2018). Borçlar hukuku genel hükümler. Ankara: Turhan Kitapevi.
16. Kırman, A. (1990). Havayolu ile yapılan uluslararası yolcu taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi Yayınları.
17. Oğuzman, M. K. (2009). Borçlar hukuku genel hükümler (Gözden geçirilmiş altıncı basıdan yedinci tıpkı bası). İstanbul: Vedat Kitapçılık.
18. Özdemir, T. (2006). Uluslararası eşya taşıma hukuku (zıya ve/veya hasardan doğan sorumluluk). İstanbul: Vedat Yayıncılık.
19. Reisoğlu. (2013). Türk borçlar hukuku genel hükümler . İstanbul: Beta Yayınları.
20. Sözer, B. (2009). Havayolu ile yük taşıma sözleşmesi. İstanbul: Vedat Kitapçılık.
21. Şenocak, Z. (1995). Borçlunun ifa yardımcılarından dolayı sorumluluğu. Ankara: Dayınlarlı Yayıncılık.
22. Tandoğan, H. (1981). Kusura dayanmayan sözleşme dışı sorumluluk hukuku. Ankara: Turhan Kitapevi.
23. Tekinay, S. S., Akman, S., Burcuoğlu, H., & Altop, A. (1993). Borçlar Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: Filiz Yayınevi.
24. Tunçomağ, K. (1976). Türk borçlar hukuku I, Genel Hükümler . İstanbul: Adalet Yayınevi.
25. Ülgen, H. (2004). Hava taşıyıcısının sorumluluktan kurtulması hakkında. R. Serozan (Ed.), Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu için armağan (ss. 559-564). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
26. Ünan, S. (2006). Karayolu Taşıma Kanunu’ndaki eşya taşımasına, taşımacı acentesine, taşıma işleri yüklenicisine ve zorunlu sigortaya ilişkin bazı yanlış düzenlemeler. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Armağan Özel Sayı) Doç Dr. Mehmet Somer'e Armağan. 383-401.
27. Yıldırım, A. (2016). Türk borçlar hukuku genel hükümler. Ankara: Monopol Yayınları.
28. Yeşilova, E. (2004). Taşıyıcının CMR hükümlerine göre yardımcı şahıslarının ve müteakip taşıyıcıların eylemlerinden doğan sorumluluğu CMR madde 3, 34 vd.). Ankara: Yetkin Yayınları.