Araştırma Makalesi

İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular

Cilt: 20 Sayı: 1 31 Ocak 2021
PDF İndir
EN TR

İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular

Öz

İran’ın yirmi birinci yüzyılın başları itibari ile siber alanda yaptığı yatırım ve çalışmalar ülkenin siber alandaki yeteneklerine dair algının yeniden değerlendirilmesine sebebiyet vermiştir. Bu değerlendirmenin yapılmasında bir taraftan İran'a atfedilen siber alan faaliyetleri diğer taraftan ülke yönetimi tarafından siber alanda yapılan yatırımlara dönük açıklamalar etkili olmuştur. İran’ın siber alana dair yeteneklerini geliştirmesinde geçmişte yaşamış olduğu tecrübeler önem arz etmektedir. Bu tecrübeler ABD-İran ilişkileri açısından yeni bir dönem olarak değerlendirilen Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) sürecinde de etkisini göstermiştir. KOEP sürecinin başlaması ile beraber her ne kadar içerisinde ABD'nin de bulunduğu P5+1 ülkeleri ve İran yönetimi arasında karşılıklı güven inşasına dönük bir süreç başlatılmış olsa da, sürecin itici gücü ABD ve İran arasında ne ikili ne de bölgesel yaklaşım ve politikalar konusunda yakınlaşma durumu yeterli düzeyde gerçekleşebilmiştir. İlerleyen süreç ise, iki ülke arasında büyüyen tehdit algısının sadece fiziksel dünyadaki boyutları ile sınırlı olmadığını göstermiştir. Çalışmada öncelikli olarak iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihine kısaca değinilmekte ve KOEP anlaşmasının imzalanmasına giden süreçte tarafların jeopolitik konularla alakalı bakış açıları konu açısından gerekli görülen yönleriyle ele alınmaktadır. Çalışma daha sonra ABD ve İran arasında ikili ve bölgesel yaklaşım ve politikalar konusundaki yakınlaşmanın yeterli düzeyde gerçekleşememesi sonucu gerginleşen tehdit algısına odaklanmaktadır. Bu tehdit algısının bir sonucu olarak İran'ın ortaya koyduğu gerek savunma gerek hücum odaklı siber alan stratejisi incelenmektedir. Burada öncelikli olarak İran yönetiminin siber alanda sahip olduğu yeteneklere dair bulgular ortaya konulacaktır. Daha sonra ise İran’ın sahip olduğu bu yetenekleri Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP )süreci içerisinde nasıl eyleme koyduğu incelenecektir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Trans-Pasifik Ortaklığından çekilmesi kararını imzaladı, TimeTürk, 24 Ocak 2017.
  2. ABD Dışişleri Bakanı Pompeo’dan İran İddialarına Yalanlama, Habertürk, 23 Haziran 2019.
  3. ABD’den Türkiye’ye İran mesajları, Deutsche Welle ,23 Nisan 2019.
  4. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’dan İran’a “Rehine” Uyarısı, Habertürk, 20 Ocak 2019.
  5. ABD ile Kanada NAFTA’yı güncellemek için anlaştı, Euronews, 01 Ekim 2018.
  6. Beyaz Saray: Trump İran'a petrol yaptırım muafiyetini yenilemeyecek, TRT Haber, 22 Nisan 2019.
  7. Bolton'dan İran'a Uyarı, Haberler, 23 Haziran 2019.
  8. Bolton: Füceyre limanındaki saldırıların ardında İran var, NTV, 29 Mayıs 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2020

Kabul Tarihi

21 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 20 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bulut, S. (2021). İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 166-191. https://doi.org/10.21547/jss.718313
AMA
1.Bulut S. İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular. GAUN-JSS. 2021;20(1):166-191. doi:10.21547/jss.718313
Chicago
Bulut, Seher. 2021. “İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (1): 166-91. https://doi.org/10.21547/jss.718313.
EndNote
Bulut S (01 Ocak 2021) İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 1 166–191.
IEEE
[1]S. Bulut, “İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular”, GAUN-JSS, c. 20, sy 1, ss. 166–191, Oca. 2021, doi: 10.21547/jss.718313.
ISNAD
Bulut, Seher. “İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/1 (01 Ocak 2021): 166-191. https://doi.org/10.21547/jss.718313.
JAMA
1.Bulut S. İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular. GAUN-JSS. 2021;20:166–191.
MLA
Bulut, Seher. “İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 1, Ocak 2021, ss. 166-91, doi:10.21547/jss.718313.
Vancouver
1.Seher Bulut. İran’ın Siber Alan Faaliyetleri: Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) Sürecine Dair Bulgular. GAUN-JSS. 01 Ocak 2021;20(1):166-91. doi:10.21547/jss.718313