COVİD-19 PANDEMİSİNİN ALTIN ONS FİYATI VE DOLAR ENDEKSİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı Covid-19 küresel salgınının altın ons fiyatları ve dolar endeksi üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için 1 Mart 2020 - 7 Mayıs 2020 dönemi günlük vaka ve ölüm sayıları, altın ons fiyatları ve dolar endeks verileri dikkate alınmıştır. Serilerin durağanlığını araştırmak için yapısal kırılmalı birim kök testlerinden Narayan ve Pop birim kök testi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini tespit etmek içinse Hatemi-J Eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş ve Hatemi- J Asimetrik nedensellik testi ile nedensellik ilişkisine bakılmıştır. Analiz sonucunda pandemiden kaynaklanan vefat ve vaka sayısı ile dolar endeksi arasında eşbütünleşik ilişki bulunmaktadır. Nedensellik testi sonucunda ise pandemi kaynaklı vaka ve vefat sayısındaki pozitif şokların dolar endeksi ve altın ons fiyatı üzerinde şoklara neden olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19,Dolar Endeksi,Altın Ons Fiyatları,Hatemi-J Asimetrik Nedensellik Testi

Effects of Covid-19 Pandemic on Gold Ounce Price and Dollar Index

Öz

The aim of this study was to investigate the effects of global epidemic Covid-19 on gold ounce prices and the dollar index. In order to realize this aim, daily case and death numbers, gold ounce prices and dollar index datafor the period of March 1, 2020-May 7, 2020 were taken into consideration. Narayan and Pop unit root tests, which are structural break unit root tests, were performed to investigate the stationarity of the series. Hatemi-J Cointegration test was applied to determine the cointegration relationship between the variables. In the findings obtained, the cointegration relationship between the variables was determined and the causality relationship was examined with the Hatemi-J Asymmetric causality test. As a result of the analysis, there was co-integrated relationship between the number of deaths and cases caused by pandemic and the dollar index. As a result of the causality test, it was determined that positive shocks in the number of pandemic cases and deaths caused shocks on the dollar index and gold ounce price.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19,Dollar Index,Gold Ounce Prices,Hatemi-J Asymmetric Causality Test

Kaynakça

1. Acar, Y. (2020). Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını ve turizm faaliyetlerine etkisi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 7-21.
2. Açıkgöz, Ö. ve Günay, A. (2020). The early impact of the Covid-19 pandemic on the global and Turkish economy. Turkish Journal of Medical Sciences, 50(SI-1), 520-526.
3. Akça, M. (2020). Covid-19’un havacılık sektörüne etkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 45-64.
4. Alpago, H. ve Alpago, D.O. (2020). Koronavirüs ve sosyoekonomik sonuçlar. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 99-114.
5. Aslan, R. (2020). Tarihten günümüze epidemiler, pandemiler ve Covid-19. Ayrıntı Dergisi, 8(85), 35-41.
6. Atay, L. (2020). Covid-19 salgını ve turizme etkileri. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(1), 168-172.
7. Ayittey, F. K., Ayittey, M. K., Chiwero, N. B., Kamasah, J. S. ve Dzuvor, C. (2020). Economic impacts of Wuhan 2019‐nCoV on China and the world. Journal of Medical Virology.
8. Barro, R. J., Ursúa, J. F. ve Weng, J. (2020). The coronavirus and the great influenza pandemic: Lessons from the “spanish flu” for the coronavirus’s potential effects on mortality and economic activity. National Bureau of Economic Research. No. w26866

9. Boone, L., Haugh, D., Pain, N. ve Salins, V. (2020). Tackling the fallout from Covid-19. Economics in the Time of Covid-19, 37.
10. Bozkurt, C. ve Okumuş, İ. (2015). Türkiye’de ekonomik büyüme, enerji tüketimi, ticari serbestleşme ve nüfus yoğunluğunun CO2 emisyonu üzerindeki etkileri: yapısal kırılmalı eşbütünleşme analizi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 23-35.
11. Çeti, B. ve Ünlüönen, K. (2019). Salgın hastalıklar sebebiyle oluşan krizlerin turizm sektörü üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 22(2), 109-128.
12. Dünya Sağlık Örgütü (2020), Coronavirus disease (Covid-19) pandemic, 08.05.2020, https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019?gclid=eaıaıqobchmıqn i8hızl6qıvqkqych38qwrneaayasaaegl1zvd_bwe.
13. Fernandes, N. (2020). Economic effects of coronavirus outbreak (Covid-19) on the world economy. Available at SSRN 3557504, University of Navarra, IESE Business School.
14. Guerrieri, V., Lorenzoni, G., Straub, L. ve Werning, I. (2020). Macroeconomic implications of Covid-19: Can negative supply shocks cause demand shortages. National Bureau of Economic Research. w26918.
15. Güler, H. N. (2020). Koronavirüsü (Covid-19) günlerinde bankalara iletilen müşteri itiraz ve şikayetlerinin incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 85-99.
16. Hatemi-J, A. (2008), Tests for cointegration with two unknown regime shifts with an application to financial market integration. Empirical Economics, 35(3), 497-505.
17. Hatemi-J, A. (2012), Asymmetric causality tests with an application. Empirical Economics, 43(1), 447-456. İbiş, S. (2020). Covid-19 salgınının seyahat acentaları üzerine etkisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 85-98.
18. Luo, S. ve Tsang, K. P. (2020). How much of China and world gdp has the coronavirus reduced. Available at SSRN 3543760.
19. Şenol, Z. ve Zeren, F. (2020). Coronavirus (Covid-19) and stock markets: The effects of the pandemic on the global economy. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 1-16.
20. TCMB (2020), Gösterge Niteliğindeki Merkez Bankası Kurları, 08.05.2020, https:/ / www.tcmb.gov.tr/kurlar/kurlar_tr.html.
21. Turan, T. ve Karakaş, M. (2016), Cari denge ve finans hesabı ilişkisi: Türkiye için ampirik bir uygulama, Maliye Dergisi. 45-58.
22. TR Investing (2020), Altın Vadeli İşlemleri, 08.05.2020, https:// tr. investing. com/ commodities/gold.
23. Üstün, Ç. ve Özçiftçi, S. (2020). Covid-19 pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlem üzerine etkileri: Bir değerlendirme çalışması. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25 (Supplement 1), 142-153.
24. Wikipedia, (2020). Pandemi. 09.05.2020, https: //tr. wikipedia. org/ wiki/ Pandemi# Etimoloji.
25. Yetim, M. ve Yamak, R. (2019). Türkiye’de döviz kurundan fiyatlara geçişkenlik etkisi: Hatemi-J asimetrik nedensellik testi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 203-221.
26. Yılancı, V. ve Bozoklu, Ş. (2014). Türk Sermaye Piyasasında fiyat ve işlem hacmi ilişkisi: zamanla değişen asimetrik nedensellik analizi. Ege Akademik Bakış, 14(2), 211-220.
27. Zeren, F. ve Hızarcı, A. (2020). The impact of Covid-19 coronavirus on stock markets: Evidence from selected countries. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 3(1), 78-84.