BANKA MEVDUATLARI VE SANAYİ ÜRETİMİ İLİŞKİSİ: PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI ÜZERİNE BİR NEDENSELLİK İNCELEMESİ

Öz

Fon fazlası olanların, tasarruflarını fon açığı olanlara aktarması finansal piyasaların temelini oluşturur. Bu konuda para piyasasının öncü aktörü olan mevduat bankaları önemli birer aracı kurum rolü üstlenir. Mevduat bankalarda toplanan mevduatın doğrudan veya dolaylı olarak yatırımlar yoluyla üretime aktarılması beklenir. Diğer yandan, üretim faaliyetlerinin artmasının bir sonucu olarak gelirin artması ve bunun da tasarruflara yansıması diğer bir beklentidir. Mevduat toplamı ve sanayi üretimi arasındaki nedensellik ilişkisinin incelendiği bu çalışmada, Ocak 2008 – Aralık 2019 dönemi için Granger (1986) nedensellik testi ile Breitung ve Candelon (2006) frekans nedensellik testi gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, sanayi üretimindeki değişim ile mevduatlardaki değişim arasında tek yönlü bir nedenselliğin varlığını ortaya koymaktadır. Buna göre, sanayi üretimindeki değişim kısa dönemde mevduatlardaki değişime neden olmaktadır. Uzun dönemde ise, herhangi bir nedensellik ilişkisi oluşmamaktadır. Özetle, kısa dönemde tespit edilen nedenselliğin geçici olduğu, dolayısıyla kalıcı olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Banka Mevduatları

Kaynakça

1. Ahad, M., Dar, A. A. & M. Imran, M. (2017). Does financial development promote ındustrial production in pakistan? evidence from combine cointegration and causality approach. Germany: University Library of Munich,
2. Ahmed, H. & Miller, S. M. (1997). Monetary and exchange rate policy in multisectoral economies. Journal of Economics and Business, 49 (4), 321-334.
3. Ahmed, S. (1987). Wage stickiness and the non-neutrality of money: a cross-ındustry analysis. Journal of Monetary Economics, 20 (1), 25-50.
4. Akerlof, G. (1970). The market for lemons: quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics. Cambridge, MA, 84 (3), 488-500.
5. Angelonı, I., Kashyap, A. & Mojon, B. (2003). Monetary policy transmission in the euro area. Cambridge:Cambridge University Press.
6. Anyanwu, F., Ananwude, A. & Okoye, N. (2017). An empirical assessment of the ımpact of commercial banks’ lending on economic development of nigeria. International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, 1 (1), 14-29.
7. Bernanke, B. S. & Blinder, A.S. (1988). Credit, money and aggregate demand. American Economic Review, American Economic Association, 78 (2), 435-439.
8. Bernanke, B. S. &. Blınder, A.S. (1992). The federal funds rate and the transmission of monetary policy. American Economic Review, 82 (4), 901-921.

9. Bernanke, B. S. & Gertler, M. (1986). Agency costs, collateral, and business fluctuations (No. w2015), Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research.
10. Bernanke, B.S. & Gertler, M. (1995). Inside the black box: the credit channel of monetary policy transmission. Journal of Economic Perspectives, 9 (4), 27-48.
11. Berument, M. H., Ceylan, N.B. & Yücel, E. (2004). The differential sectoral effects of policy shocks: evidence from Turkey. Working Paper, No. 0703, Bilkent University, Department of Economics.
12. Breitung, J. & Candelon, B. (2006). Testing for short and long-run causality: a frequency domain approach. Journal of Econometrics, 132 (2), 363-378.
13. Bulíř, A. (2001). Inequality: Does inflation matter? IMF Staff Papers, 48 (1), 139-159.
14. Claus, I. & Grimes, A. (2003). Asymmetric information, financial ıntermediation and the monetary transmission mechanism: a critical review. Treasury Working Paper Series 03/19, New Zealand Treasury.
15. Dağıdır, C. (2010). Türk bankacılık sektöründe karlılık ve makro ekonomik değişkenlerle ilişkisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, (1), s.25-33.
16. Dale, S. & Haldane, A.G. (1995). Interest rates and the channels of monetary transmission: some sectoral estimates. European Economic Review, 39 (9), 1611-1626.
17. David, I. C., Durand, J.J. &. Payelle, N. (2000), The heterogeneous effects of monetary policy in the euro area: a sectoral approach. France: University of Rennes.
18. Dedola, L. & Lippi, F. (2000). The monetary transmission mechanism: evidence from the industries of five OECD countries. Temi di Discussione 389, Bank of Italy.
19. Demirci, N. S. (2017). İmalat sanayi sektöründe üretim ve banka kredileri ilişkisi: türkiye için eşbütünleşme ve nedensellik analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (1), 35-61.
20. Denardın, A. A., & Neto, G.B. (2009). The monetary policy transmission mechanism: empirical evidence of the bank lending channel in Brazil. Presentación en: Vigésimoséptimas Jornadas Anuales de Economía, Banco Central de Uruguay.
21. Dickey, D. A. & Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time-series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74 (366), 427-431.
22. Dinç, A. (2006). Makroekonomik faktörlerin bankaların karlılığı üzerine etkileri: 2000-2004 dönemi Türk bankacılık sistemi üzerine bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
23. Drake, L. &. Fleissig, A.R. (2010). Substitution between monetary assets and consumer goods: new evidence on the monetary transmission mechanism. Journal of Banking and Finance, 34 (11), 2811-2821.
24. Engle, R. E. and Granger, C.W.F. (1987). Co-integration and error correction: representation, estimation, and testing. Econometrica, 55, 251-276.
25. Erceg, C. & Levin, A. (2002), Optimal monetary policy with durable and non-durable goods, ECB Working Paper, No. 179. Gaıottı, E. &. Generale, A. (2001), Does monetary policy have asymmetric effects? a look at the ınvestment decisions of ıtalian firms. European Central Bank Working Paper, Series 110.
26. Ganley, J. & Salmon, C. (1997). The ındustrial ımpact of monetary policy transmission: the case of Italy. Temi di Discussione, 430, Bank of Italy.
27. Granger, C.W.J. & Newbold, P. (1977). Forecasting economic time series. New York: Academic Press. Granger, C.W.J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica, 37 (3), 424-438.
28. Granger, C.W.J. (1986). Developments in the study of cointegrated economic variables. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 48 (3), 213-228.
29. Granger, C.W.J. (1988). Some recent development in a concept of causality. Journal of Econometrics, 39 (1–2), 199-211.
30. Guender, A. V. (1998). Is there a bank‐lending channel of monetary policy in new zealand?. Economic Record, 74 (226), 243-265.
31. Gündoğdu, F. & Aksu, H. (2011). Mevduat bankacılığında karlılık ve makroekonomik değişkenler ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10. Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Özel Sayısı.
32. Haimowitz, J. H. (1996). Monetary policy shocks and price stickiness: an analysis of price and output responses to policy in manufacturing industries (No. 96-07), Research Working Paper 96-07, Federal Reserve Bank of Kansas City.
33. Hayo, B. & Uhlenbrock, B. (1999). Industry effects of monetary policy in Germany. Center for European Integration Studies Working Paper No. B14.
34. Jung, Y. & Yun, T. (2005). Monetary policy, ınventory dynamics and price setting behavior, Federal Reserve Bank Sanfransisco Working Paper, 2006-02.
35. Kandil, M. (1991). Variations in the response of real output to aggregate demand shocks: a cross ındustry analysis. Review of Economics and Statistics, 73 (3), 480-488.
36. Karaca, O. (2019). Türkiye’de 2002-2007 döneminde uygulanan para politikasının ampirik bir analizi: reaksiyon fonksiyonunun tahmini. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 383-401.
37. Kashyap, A. K. & Stein, J.C. (1993). Monetary policy and bank lending. Monetary Policy (pp.221-261). The University of Chicago Press.
38. Kashyap, A.K. & Stein, J. (1994a). Monetary policy and bank lending. N.G. Mankiew (Ed.), Monetary policy, Chicago: University of Chicago Press.
39. Kashyap, A.K. & Stein, J.C. (1994b). The ımpact of monetary policy on bank balance sheets (No. w4821). Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research.
40. Kashyap, A. K. &. Stein, J.C. (1995). The impact of monetary policy on bank balance sheets. Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 42, 151-195
41. Kashyap, A. K., Stein, J. &. Wilcox, D.W. (1993). Monetary policy and credit conditions: evidence from the composition of external finance. American Economic Review, 83 (1),78-98.
42. Kaya, T.Y. (2002). Türk bankacılık sektöründe karlılığın belirleyicileri: 1997-2000. BDDK Mali Sektör Politikası Dairesi Çalışma Raporları, 1, 1-16.
43. Khakımov, O. A., Erdoğan, L. &. Uslu, N. (2010). Assessing monetary policy rule in Turkey. Journal of Economic & Management Perspectives, 4 (1), 319-330.
44. Kretzmer, P. E. (1989). The cross-ındustry effects of unanticipated money in an equilibrium business cycle model. Journal of Monetary Economics, 23 (2), 275-296.
45. Kwıatkowski, D., Phillips, P.C., Schmidt, P. & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root. Journal of Econometrics, 54 (1-3), 159-178.
46. Llaudes, R., (2007), Monetary policy shocks in a two-sector open economy: an empirical study. European Central Bank Working Paper, Series No 799.
47. Loo, C. M. & Lastrapes, W.D. (1998). Identifying the effects of money supply shocks on ındustry-level output. Journal of Macroeconomics, 20 (3), 431-449.
48. Mishkin, F.S. (1976). Illiquidity, consumer durable expenditure and monetary policy. American Economic Review, 66(4), 642-654.
49. Mishkn, F. S. (2007). Monetary policy strategy. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
50. Modigliani, F.& Mıller, M.H. (1958). The cost of capital, corporate finance and the theory of ınvestment. American Economic Review, 48, 261-297.
51. Olokoyo, F.O., Adetıloye, K.A. & Ikpefan, O. A. (2016). Bank’s intermediation role and industrial output in developing economies. The Social Sciences, 11 (24), 5838-5844.
52. Özçiçek, Ö. (2006). Türkiye’de 1980 sonrası para aktarım mekanizmasında kredi kanalının yeri. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15 (1), 257-268.
53. Özün, A. &. Çifter, A. (2007). Industrial production as a credit driver in banking sector: an empirical study with wavelets. Bank and Bank Systems, 2 (2), 69-80.
54. Peersman, G. &. Smets, F. (2002). The industry effects of monetary policy in the Euro Area. European Central Bank, Working Paper, No.165.
55. Peersman, G. & Smets, F. (2005). The Industry Effects of Monetary Policy in Euro Area., Economic Journal, 115 (503), 319-342.
56. Rothschıld, M. & Stiglitz, J.E. (1970). Increasing risk: I. a definition. Journal of Economic Theory, 2 (3), 225-243.
57. Shelley, G.L. &. Wallace, F.H. (1998). Tests of the money-output relation using disaggregated data. The Quarterly Review of Economics and Finance, 38 (4), 863-873.
58. Stiglitz, J. & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. American Economic Review, 71, 393-410.
59. Taş, S., İ. Örnek, İ. & Utlu, S. (2012). Banka kredi kanalı ve Türkiye uygulaması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (1), 53-74.
60. Taşkın, F. D. (2011). Türkiye’de ticari bankaların performansını etkileyen faktörler. Ege Akademik Bakış, 2, 289-298.
61. Toda, H. Y. & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66, 225-250.
62. Ume, K. E., Obasikene, A.C. Chioma, O., Nwadike, A.O. & Okoyeuzu, C. (2017). The relative impact of bank credit on manufacturing sector in nigeria. International Journal of Economics and Financial Issues, 7 (2), 196-201.
63. Walsh, C.E. (2011). Implementing monetary policy. Seoul Journal of Economics, 24 (4), 427-470.
64. Yıldırım, O. (2008) Türk bankacılık sektöründe karlılığın belirleyicileri. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
65. Yiğitbaş, Ş.B. (2013). Parasal aktarım mekanizması: Türkiye’de banka kredi kanalı. Bankacılar Dergisi, 24 (85), 71-80.