COVID-19 KAYNAKLI PANDEMİ DÖNEMİNDE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: PAREKENDECİ MARKALI ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Covid-19 kaynaklı pandemi döneminde hayatın her alanında küresel düzeyde değişimler yaşanmaktadır. İşletmeler, müşteriler ve tüm paydaşların etkilendiği bu sürecin yönetilmesi işletmeler için kritik başarı faktörü haline gelmiştir. Uzun bir süre yaşamımızın parçası olacağı düşünülen pandemi süreci tüketici davranışlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu etkinin anlaşılması amacıyla pandeminin müşteriler üzerindeki etkisi parakendeci markalar üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Firmaların kendi isimli markalı ürünlerini sattığı bu niş alanda yapılan uygulamalı bir araştırma ile pandemi sürecinin parekendeci markalı ürünleri kullanan müşterilerin sadakati, firmaya olan güven ve marka imajı algıları üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Antalya bölgesinde zincir marketlerden alış veriş yapan müşteriler ile (n=427) yapılan online anketler ile veri toplanmış ve elde edilen veriler derinlemesine irdelenmiştir. Elde edilen veriler Pandemi döneminin kendisinin olumlu yönde etkilediğini, olumsuz yönde etkilediğini ve etkilemediğini öne süren tüketicilerin müşteri sadakati, marka imajı ve müşteri memnuniyeti algılarının farklı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Pandemi
• marka imajı
• müşteri sadakati
• müşteri memnuniyeti

Kaynakça

1. Akdeve, E.ve Benli, E.(2020). Covid-19’un küresel tedarik zinciri ve sektörlere etkisi. STM Teknolojik düşünce merkezi yayını.
2. Allaway,. A. W., Berkowitz. D. ve D’Souza. G. (2003). Spatial diffusionof a new loyalty program through a retail market. Journal of retailing.79(3). 137–151
3. Altunışık,. R. Özdemir, Ş. ve Torlak. Ö. (2014). Pazarlama ilkeleri ve yönetimi 1.Baskı. İstanbul: Beta yayıncılık.
4. Ashley, S.R. (1998). How to affectively complete against private label brands. Journal of advertising research. Vol:38. Nu:1. 75-82
5. Assael, H. (1992). Consumer behavior and marketing action. PWS-Kent. Boston. ABD
6. Aydın, S. ve Özer, G. (2005). The analysis of antecedents of customer loyalty in the turkish moile telecommunication market. European journal of marketing. 39(7/8).
7. Banar, K. ve Ekergil, V. (2010). Muhasebe meslek mensuplarının hizmet kalitesi: Sunulan hizmetlerin kalitesi ile müşteri memnuniyeti ilişkisi eskişehir uygulaması. Anadolu üniversitesi sosyal bilimler dergisi. 10(1): 39-60.
8. Bayuk, M.N. ve Küçük, F. (2007). Müşteri tatmini ve müşteri sadakati ilişkisi. Marmara üniversitesi İ.İ.B.F. dergisi. 12 (1). ss. 285-292.

9. Bilgin, Y. (2017). Restoran işletmelerinde hizmet kalitesi. müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakatinin ağızdan ağıza pazarlamaya etkisi. İşletme araştırmaları dergisi. 9(4). 33-62.
10. Caruana, A. (2004). The impact of switching costs on customer loyalty: A study among corporate customers of mobile telephony. Journal of targeting, measurement and analysis for marketing. 12.(3).257
11. Çatı, K. ve Baydaş A. (2008). Hizmet pazarlaması ve hizmet kalitesi. İstanbul: Asil yayın dağıtım.
12. Çatı, K. ve Koçoğlu. C. M. 2008. Müşteri sadakati ile müşteri tatmini arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma. Selçuk üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi. 19. ss.167-188.
13. Çifçi. S. ve Cop. R. (2007). Marka ve marka yönetimi kavramları: üniversite öğrencilerinin kot pantolon marka tercihlerine yönelik bir araştırma. Finans politik & ekonomik yorumlar. Cilt: 44 Sayı: 512.
14. Day. G. S. ve Deutscher. T. (1982). Attitudinal predictions of choices of major appliance brands. Journal of marketing research. 19(2). 192.
15. Dunlap, T. D.W. and Scavo, F. (2020). Coronavirus impact index by industry. https://www.computereconomics.com/article.cfm?id=2788
16. Farquhar, P. H. (1989). Managing Brand Equıty. Marketing Research. 1(3). 24–33.
17. Flint, D. J.,Blocker, C.P. ve Boutin. P.J. (2011). Customer value anticipation.customer satisfaction and loyalty: An empirical examination. Industrial marketing management. 40(2). 219-230.
18. Gabbot, M. (2008). Consumer behaviour. in Baker, M.J. and Hart, S. (eds.). The Marketing Book. Sixth edition. Oxford: Elsevier. 109-120
19. Gross, P. (2014). Growing brands through sponsorship. management (C. 4). Hanover: Springer Gabler. 237
20. İrik, Ö., (2005). Hizmet kalitesinin müşteri bağlılığı üzerine etkileri ve Tansaş süpermarket işletmelerinde bir uygulama. Dumlupınar üniversitesi SBE. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Kütahya.
21. Jonas, A. ve Roosen, J. (2005). Private labels for premium products – The example of organic food. International journal of retail & distribution management. 33 (8). 636-653.
22. Kaplan, M.D (2007) . Product appearance and brand knowledge: An analysis of critical relationships. İzmir Ekonomi Ü.. Yayımlanmamış doktora tezi.
23. Katz, E. (1960). The functional approach to the study of attitudes. Public opinion quarterly. 24(2). 163–204.
24. Keller,K. L. (2003). Strategic brand management: building. measuring. and managing brand equity. Upper Saddle River. NJ: Pearson Education.
25. Koçer, K. (2017). Müşteri ilişkileri yönetiminin müşteri sadakati üzerine etkisi: bankacılık sektörü üzerine bir alan araştırması. Sosyal bilimler enstitü dergisi. 7(2).713-735
26. Kotler,P. ve Armstrong, G. (2006). Principles of marketing. 14. Baskı. New Jersey: Pearson Education
27. Lim,J., Nam, C., Kim, S., Lee, E. ve Lee, H., (2005). A new regional clustering approach for mobile telecommunications policy in China. Telecommunications policy. 39(3). 296-304
28. Miotto, A.P. ve Parente, J.G. (2015). Retail evolution model ın emerging markets: apparel store formats ın Brazil. International journal of retail ve distribution management. 43(3):242-260.
29. Mohan, R. (2013). To identify the factors impacting customer satisfaction in food retail supermarkets. International Journal of Research and Development. A Management Review (IJRDMR). 2(2):51-54.
30. Narayandas, N. (1996). The link between customer satisfaction and customer loyalty: An empirical investigation. Working Paper. No. 97-017. Harvard Business School. Boston. MA.
31. Özgüven, N. (2008). Hizmet pazarlamasında müşteri memnuniyeti ve ulaştırma sektörü üzerinde bir uygulama. Ege Akademik Bakış Dergisi. 8(2).
32. Potter, R.A. (2007). Tatmin olmuş müşteri yetmez. Marketing Türkiye. Ağustos Sayısı. Sayı:6. s.7
33. Rana, S.M.S. Osman, A. ve Islam, M.A. (2014). Customer satisfaction of retail chain stores: Evidence from bangladesh. Journal of Asian Scientific Research. 4(10) .574-584.
34. Sekaran, U. (1992). Research methods for business – A skill building approach. (2nd Ed). United States of America: John Wiley & Sons. Inc.
35. Shugan. S. M. (2005). Brand loyalty programs: are they shams ? Marketing science. 24(2). ss.185-193.
36. Sirgy, M. Joseph. D.Grewal. T. Mangleburg. (1997). Retail environment. self congruity and retail patronage:an ıntegrative model and a research agenda. Journal of business Research. Nu: 49. 127-138
37. Taylor, S.A. and Baker, T.L. (1994). An assessment of the relationship between service quality and customer satisfaction in formation of consumers’ purchase intentions. Journal of Retailing. 70. 163-178.
38. Thuy, P.N. ve Hau, L.N. (2010). Service personal values and customer loyalty: A study of banking services in a transitional economy. International Journal of Bank Marketing. 28(6). 465-478.
39. Zaman, T. ve Alakus, K. (2015). analysis of the ınvariance and generalizability of multiple linear regression model results obtained from maslach burnout scale through jackknife method. Open journal of statistics. 5. 645-651.
40. Zehir, C., Elçi, M. ve Savi, F. (2003). Ethical climate’s relationship to job satisfaction. organizational commitment. and turnover ıntention. 1st international business and professional ethics congress of Turkey. Hacettepe. Ankara.