Necmettin Erbakan’ın Güneydoğu Asya Seyahati ve Etkileri

Öz

Necmettin Erbakan, 28 Haziran 1996–30 Haziran 1997 tarihleri arasında iktidara gelen Refahyol hükümetinin başbakanlığını yapmıştır. Bu dönem, Türk demokrasi tarihinde kritik bir eşik olmakla birlikte, Türk dış politikası açısından da son derece ciddi adımların atıldığı bir dönemdir. Bu bağlamda Erbakan, 10-20 Ağustos 1996 tarihleri arasında İran, Pakistan, Singapur, Malezya ve Endonezya ziyaretlerinde bulunmuştur. Bu resmi seyahat, Erbakan’ın ilk büyük dış seyahati olma özelliğini de taşımaktadır. Erbakan hükümetinin ana gündem maddesi ekonomi olarak belirmiştir. Bu amaçla Erbakan tarafından Asya ülkelerine, özellikle bölgedeki Müslüman ülkelere hususi önem atfedilmiştir. Erbakan dönemi takip edilen dış politika temel olarak, hem batı ile her türlü ilişkileri geliştirmek, hem de kardeş ülkeler olarak nitelendirilen Müslüman ülkeler ile ilişkileri ileri bir dereceye taşımak prensibinde şekillenmiştir. Moral değerlere yapılan vurgu, kendisini dış politikada da yoğun olarak göstermiştir. Bu çalışmada, Erbakan dönemi dış politikası perspektifinden Malezya, Endonezya ve Singapur gezileri ve etkileri analiz edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Erbakan
• Güneydoğu Asya
• Dış politika

Necmettin Erbakan's Southeast Asia Trip and its Effects

Öz

Erbakan was the Prime Minister of the Welfare-Path government, which came to power between 28 June 1996 and 30 June 1997. This period was a critical threshold in the history of Turkish democracy and foreign policy. In this context, Erbakan visited to Iran, Pakistan, Indonesia, Singapore, and Malaysia between 10-20 August 1996, in his first major official trip. The main agenda of the Erbakan government was economic development, and for this purpose, Erbakan paid special attention to Asian countries, especially to Muslim countries in the region. The foreign policy pursued in the Erbakan era was basically shaped by the principle of both developing all kinds of relations with the West, and increasing the fraternal relations with Muslim countries to an advanced level. An emphasis on moral values during this period showed itself intensely in foreign policy. In this study, Malaysia, Indonesia, and Singapore relations and visits are from the perspective of Erbakan’s foreign policy nexus

Anahtar Kelimeler

• Erbakan
• Southeast Asia
• Foreign policy

Kaynakça

1. Arcayürek, C. (2003). 28 Şubat’a İlk Adım. Ankara: Bilgi Yayınevi.
2. BBE. (1996). 10-20 Ağustos 1996 Tarihleri Arasında Yapılan İran-Pakistan-Singapur-Malezya-Endonezya Resmi Ziyaretleri. Ankara: Başbakanlık Basım Evi.
3. Beriş, H. E. (2008). Ordu ve Siyaset. M. Türköne içinde, Siyaset (s. 483-521). İstanbul: Lotus Yayınevi.
4. Bölügiray, N. (2000). 28 Şubat Süreci-2 Refahyol Dönemi. İstanbul: Tekin Yayınevi.
5. Chew, S. K. (1996, Ağustos 16). Singapore offers to help Turkey forge business links in Asia. The Straits Times.
6. Donat, Y. (1999). Öncesi ve Sonrasıyla 28 Şubat. Ankara: Bilgi Yayınevi.
7. Erbakan, N. (1991). Türkiye'nin temel meseleleri. Ankara: Rehber Yayıncılık.
8. ESAM. (2020). Erbakan Hükümeti Koalisyon Protokolü (RP-DYP). 01 22, 2020 tarihinde ESAM - Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi: http://www.esam.org.tr/pdfler/siyasi_dokumanlar/MG%20H%C3%BCk%C3%BCmetleri/Refah-Yol%20H%C3%BCk%C3%BCmeti%20Koalisyon%20Protokol%C3%BC.pdf adresinden alındı

9. Göle, N. (1994, Mart-Nisan). İslami Dokunulmazlıklar, Laiklik ve Radikal Demokratlar. Türkiye Günlüğü(27), s. 13-18.
10. Gözcü. (1996, Ağustos 11). Erbakan, Türkiye'yi Rezil Etti. Gözcü. Gözcü. adresinden alındı
11. Hürriyet. (1996, Ağustos 07). ABD: İran'a Gitme. 03 03, 2020 tarihinde Hürriyet: http://www.gecmisgazete.com/haber/erbakan-zor-durumda?page=1 adresinden alındı
12. Milliyet. (1997, Haziran 13). Batı Çalışma Gurubu Takipte.
13. Milliyet. (2000, Temmuz 26). Kurtar beni Avrupa. Milliyet: https://www.milliyet.com.tr/siyaset/kurtar-beni-avrupa-5310930 adresinden alındı
14. Neziroğlu, İ., & Yılmaz, T. (2014). Başbakanlarımız ve Genel Kurul Konuşmaları (Cilt 9). Ankara: TBMM Yayınevi.
15. Neziroğlu, İ., & Yılmaz, T. (2015). Koalisyon Hükümetleri, Koalisyon Protokolleri, Hükümet Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri (Cilt 3). Ankara: TBMM Basımevi.
16. Oran, B. (2001). TDP’nin Kuramsal Çerçevesi. B. Oran içinde, Türk Dış Politikası, Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar 1919-1980 (Cilt 1, s. 20-53). İstanbul: İletişim.
17. Özcan, G. (1998). Yalan Dünyaya Sanal Politikalar. G. Özcan içinde, Onbir Aylık Saltanat - Siyaset, Ekonomi ve Dış Politikada Refahyol Dönemi Bir Koalisyonun Anatomisi. İstanbul: Boyut.
18. Sabah. (1996, Eylül 21). Darbesiz İndiririz. 03 03, 2020 tarihinde Sabah: https://www.sonhaberler.com/28-subat-karanligina-goturen-mansetler-galeri-801304?p=61 adresinden alındı
19. TBMMTD. (1995, Mayıs 2). TBMM Tutanak Dergisi, Dönem 19, 107. Birleşim, C. 85. 03 03, 2020 tarihinde https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d19/c085/tbmm19085107.pdf adresinden alındı
20. TCBDAGM. (1996, Temmuz 9). Başbakan Prof. Dr. Necmettin Erbakan'ın, 10-21 Ağustos 1996 tarihleri arasında beraberindeki heyetle İran, Pakistan, Singapur, Endonezya ve Malezya'yı ziyaret etmesi. Devlet Arşivleri Başkanlığı. adresinden alındı
21. TNT. (1996, Ağustos 14). Turkey's Troubling Deal With Iran. 03 03, 2020 tarihinde The Newyork Times: https://www.nytimes.com/1996/08/14/opinion/turkey-s-troubling-deal-with-iran.html adresinden alındı
22. TST. (1996a, Ağustos 20). Malaysia may buy military vehicles from Turkey. Ocak 1, 2021 tarihinde The Straits Times: https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/issue/straitstimes19960820-1 adresinden alındı
23. TST. (1996b, Ağustos 17). Turkish companies can use S'pore as gateway to Asia, says Cheow Tong. Ocak 2, 2021 tarihinde https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Issue/straitstimes19960817-1?ST=1&AT=advanced&DF=&DT=&NPT=&L=&CTA=&k=badminton%26ka%3Dbadminton&P=4024 adresinden alındı
24. TST. (1996c, Ağustos 14). Turkish PM arrives today. Aralık 25, 2020 tarihinde The Straits Times: https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/issue/straitstimes19960814-1 adresinden alındı
25. Uzgel, İ. (2004). ABD ve NATO’yla İlişkiler. B. Oran içinde, Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (s. 243-325). İstanbul: İletişim.