EXPORT ORIENTED OR IMPORT SUBSTITUTION EFFECTS OF FOREIGN DIRECT CAPITAL INVESTMENTS - A RESEARCH ON TURKISH TEXTILE INDUSTRY

Öz

Today, the most important problem faced by developing countries in increasing their production levels is the lack of domestic savings. Countries try to attract foreign direct investments in order to eliminate the capital deficit that arises for this reason. With the opportunities provided by foreign direct investments, the increase in production and consequently in exports has become an important policy target. Empirical studies reveal that foreign direct investments on countries may have an increasing effect on exports. There are a limited number of studies in the literature that examine the effects of foreign direct investments on a sectoral basis. In this context, it is also important to examine the effects of foreign investments on a sectoral basis. In this study, the effects of foreign direct investment on the Turkey’s textile industry has tried to analyse. As a result of our econometric studies, it has been observed that foreign direct investments in the textile industry have an increasing effect on exports. In this sense, it can be stated that direct investments for this production area are in accordance with the development goals.

Anahtar Kelimeler

• Foreign Direct Investments
• Export and Import of Textile Industry
• ARDL Approach

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ İHRACATA YÖNELİK VEYA İTHAL İKAMECİ ETKİLERİ - TÜRKİYE TEKSTİL SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Günümüzde, gelişmekte olan ülkelerin üretim düzeylerini artırmada karşılaştıkları en önemli sorun iç tasarruf yetersizliğidir. Ülkeler, bu yüzden ortaya çıkan sermaye açığını giderebilmek için doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekmeye çalışmaktadırlar. Doğrudan yabancı yatırımların sağladığı olanaklar ile üretim ve buna bağlı olarak ihracatta artışlar yaşanması, önemli bir politika hedefi haline gelmiştir. Yapılan ampirik çalışmalar, ülkeler üzerine gelen doğrudan yabancı yatırımların ihracatı artırıcı yönde etkilerinin olabileceğine ilişkin sonuçlar ortaya koymaktadır. Literatürde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının sektör bazında etkilerini inceleyen sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu bağlamda gelen yabancı yatırımların sektörel bazda etkilerinin incelenmesi ayrıca önem arzetmektedir. Bu çalışmada, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının, Türkiye’nin tekstil sektörü üzerindeki etkileri analiz edilmeye çalışılmıştır. Yaptığımız ekonometrik çalışmaların sonucu olarak, tekstil endüstrisine gelen doğrudan yabancı yatırımların, ihracatı artırıcı etkileri olduğu görülmüştür. Bu anlamda, bu üretim alanı için doğrudan yatırımların, kalkınma hedeflerine uygun bir nitelik taşıdığı ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Doğrudan Yabancı Yatırımlar
• Tekstil İhracat ve İthalatı
• ARDL Yaklaşımı

Kaynakça

1. Ahmed, A. D., Cheng, E. ve Messinis, G. (2011). The Role of Exports, FDI and Imports in Development: Evidence From Sub-Saharan African Countries, Applied Economics, 43, 3719–3731.
2. Bahar, O. (2010). Turizm Sektörüne Sağlanan Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının (DYSY) Ekonomik Büyüme Üzerine Olan Olası Etkisi: Türkiye Örneği (1986–2006). Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(1), 27-40.
3. BASILGAN, M., & Akman, A. S. (2019). An Empırıcal Analysis On The Impact Of The Foreign Direct Investments On Export Performance: Turkey Case. International Journal of Economics and Finance Studies, 11(2), 89-105.
4. Çelik, S., P. Deniz ve S. Eken (2008), Eşbütünleşme Analiziyle Altı Gelişmekte Olan Ülke İçin İkiz Açıklar Hipotezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2. Ulusal İktisat Kongresi, DEÜ İİBF İktisat Bölümü, 20-22 Şubat, İzmir.
5. Çetin, M., & Ecevit, E. (2008). İhracatın Sürükleyici Gücü Olarak Tekstil Sektörü: Kahramanmaraş İli Örneği. Celal Bayar Üniversitesi İİBF Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(2), 115-132.
6. Elitaş, B. L., ve Şeker, A. (2017). Uluslararası Ticarette Tarife Dışı Önlemlerin Rolü: Türkiye Tekstil Sektörü Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (74), 51-74.
7. Ekholm, K., Forslid, R., & Markusen, J. R. (2007). Export-Platform Foreign Direct Investment. Journal of the European Economic Association, 5(4), 776-795.
8. Eraslan, İ.H., Bakan, İ. ve Helvacıoğlu Kuyucu, A.D., (2008), Türk Tekstil Ve Hazırgiyim Sektörünün Uluslararası Rekabetçilik Düzeyinin Analizi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:7, 13, 265-300.

9. Gujarati, D. N. (2003), Temel Ekonometri, (Çev: Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen), İstanbul: Literatür Yayıncılık.
10. Jana, S. S., Sahu, T. N., & Pandey, K. D. (2017). Foreign Direct Investment And Exports In India: Some Empirical Insights. Journal of Commerce and Management Thought, 8(4), 684.
11. Kalkınma Bakanlığı, (2014), Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), Tekstil, Deri, Hazır Giyim Çalışma Raporu, Ankara.
12. Karluk, R. (2002), Türkiye Ekonomisi Tarihsel Gelişim Yapısal ve Sosyal Değişim, 7. Baskı, Beta Yayınları, İstanbul.
13. Kaymakçı, O. (2013). Küresel Ekonomide Çok Uluslu Şirketler Ve Türkiye'deki Yansımaları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(01), 224-249.
14. Leichenko, R. M., ve Erickson, R. A. (1997). Foreign direct investment and state export performance. Journal of regional science, 37(2), 307-329.
15. Mitic, B., & Ivic, M. (2016). The impact of foreign direct investment on export performance: case of European transition economies. Independent Journal of Management & Production, 7(3), 771-785.
16. Moosa, I. A., (2002), Foreign Direct Investment, Theory, Evidence and Practice. https://www.researchgate.net/publication/265453721_Foreign_Direct_Investment_Theory_Evidence_and_Practice DOI: 10.1057/9781403907493 [Erişim tarihi: 15.09.2020]
17. Njong, A. M. ve Raymond, T. (2011). Investigating The Effects Of Foreign Direct Investment On Export Growth In Cameroon, International Journal of Current Research, 33, 184-191.
18. OECD National Accounts Statistics (database), https://doi.org/10.1787/data-00017-en [Erişim tarihi: 15.10.2020]
19. Önder, K., ve Şahin, M. (2016). Türkiye’de Tekstil Sektörünün Üretim Potansiyeli ve Devlet Teşviklerinin Etkinliğinin Analizi (2001-2015). Maliye Dergisi, 170, 24-44.
20. Özcan, B., ve Ayşe, A. R. I. (2010). Doğrudan Yabancı Yatırımların Belirleyicileri Üzerine Bir Analiz: OECD Örneği. Ekonometri ve İstatistik e-Dergisi, (12), 65-88.
21. Pacheco‐López, P. (2005). Foreign direct investment, exports and imports in Mexico. World Economy, 28(8), 1157-1172.
22. Park, I., ve Park, S. (2015), Modes of Foreign Direct Investment and Patterns of Trade: An Alternative Empirical Approach, The World Economy, 38(8), 1225-1245, doi: 10.1111/twec.12293.
23. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
24. Sadeghzadeh Emsen, H., Aksu, H. ve Emsen, Ö. S. (2019), Türkiye’de Borsa ve Gelir Dağılımı İlişkileri, S.C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20 (2): 98-116.
25. Simionescu, M. (2014). The relationship between trade and foreign direct investment in G7 Countries a panel data approach. Journal of Economics and Development Studies, 2(2), 447-454.
26. Şener, S. , (2013), Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye’de Yabancı Yatırımlar. Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.
27. Tadesse, B., & Ryan, M. (2005). Export platforms and the industry-specific FDI-Trade relationship. Journal of Economic Integration, 644-671.
28. Tarı, R. (2002), Ekonometri, 2. Basım, No 172, İstanbul: Kocaeli Üniversitesi Yayın.
29. TÜİK, Sanayi Üretim Endeksi, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Sanayi-114 [Erişim tarihi: 10.12.2020]
30. Uyanık, S., ve Çelikel, D. C. (2019). Türk tekstil endüstrisi genel durumu. Teknik Bilimler Dergisi, 9(1), 32-41.
31. WTO, World Trade Statistical Review 2019. https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts19_toc_e.htm [Erişim tarihi: 10.09.2020]
32. Yeaple, S. R. (2003). The complex integration strategies of multinationals and cross country dependencies in the structure of foreign direct investment. Journal of International Economics, 60(2), 293-314.
33. Zhang, K. H., ve Song, S. (2001). Promoting exports: the role of inward FDI in China. China Economic Review, 11(4), 385-396.