Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi
Öz
Yeni (içsel) büyüme teorileri ortaya konulduktan sonra, bu teorilerde yer alan baskın rolün beşeri sermaye değişkenine verildiği görülmektedir. Beşeri sermayeyi temsil edebilecek asıl göstergeyi resmi ya da resmi olmayan eğitim göstergeleri oluştursa da toplumun sağlık düzeyi ile ilgili göstergeler de beşeri sermayeyi besleyen ve gelişmesine katkı yapan bir unsur olarak büyüme modellerinde yer almaktadır. Ekonomik büyüme ve beşeri sermaye ilişkisini tartışan literatürde, beşeri sermayeyi temsil edebilen değişkenlerle ekonomik büyüme göstergeleri arasındaki ilişki üzerine bir konsesüse varılamadığı anlaşılmaktadır. Literatürde, nedenselliğin yönü ile ilgili olarak tek yönlü ya da karşılıklı nedensellik ilişkilerini destekleyen çalışmalara rastlanılmaktadır. Bu nedenle daha geniş data setiyle ve yeni ekonometrik yöntemler kullanılarak tahminler yapmak gerekmektedir. Bu çalışma sözü edilen gerekçelerle beşeri sermaye ile ekonomik büyüme ilişkisini, yeni nesil panel nedensellik testlerinden biri olan Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) yaklaşımı ve Dünya Bankasının ülkeleri gelirlerine göre sınıflandırdığı dört farklı ülke grubu için 1995-2014 verilerini kullanarak tahmin etmektedir. Beşeri sermaye göstergesi olarak, kişi başına sağlık harcamaları; toplam sağlık harcamaları, özel sağlık harcamaları ve kamu sağlık harcamaları kullanılırken, ekonomik büyüme göstergesi olarak da kişi başına gelir değişkeni tercih edilmiştir. Ülke gruplarına göre elde edilen sonuçlar değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişkisine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Antonio, J. ve Zamora, C. (2000). Investment in Health and Economic Growth: a Perspective From Latin America and the Caribbean. XXXV Meeting of The Advisory Committe on Health Research, Havana, Cuba, 17-19 July, Division of Health and Human Development, Washington, DC.
- Ashgar, N., Awan, A. ve Rehman, H. (2012). Human Capital and Economic Growth in Pakistan: A Cointegration and Causality Analysis. İnternational Journal of Economics and Finance, 4(4), 135-147.
- Atasever, M. (2014). Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi. Bakanlık Yayın No: 983, Ankara.
- Aydemir, C. ve Baylan, S. (2015). Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (DÜSBED) ISSN: 1308-6219, 13, 417-435.
- Badri, A. K. ve Badri, S. K. (2016). Health Spending and Economic Growth in Selected OECD Countries. AIS (American Institute of Science), American Journal of Clinical Neurology and Neurosurgery, 2 (1), 5-9.
- Bakış, O., Jobert, T. ve Tuncer, R. (2008). Kamu Harcamaları ve Büyüme, Zaman Serileri Analizi. Ed. Kamu Harcamalarının Bileşiminin Büyüme ve Refah Etkileri, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (betam), 81-104.
- Baltagi, B. H. ve Moscone, F. (2010). Health Care Expenditure and Incame İn The OECD Reconsidered: Evidence From Panel Data. Discussion Paper, No:4851, March, IZA, P.O. Box 7240, 53072, Bonn, Germany, 1-22.
- Barro, R. J. (1990). Government Spending in a Simple Model of Endogenous Growth. Journal of Political Economy, 98 (5), Part: 2, (October), 103-125.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Eylül 2018
Gönderilme Tarihi
16 Temmuz 2018
Kabul Tarihi
24 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 17 Sayı: 4
Cited By
Health expenditures (total, public and private) and per capita income in the BRICS+T: panel bootstrap causality analysis
Journal of Economics, Finance and Administrative Science
https://doi.org/10.1108/JEFAS-06-2021-0105OECD Ülkeleri ve Türkiye’nin Sağlık Harcamalarının TOPSIS Yöntemi ile İncelenmesi
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1183077Türkiye'de Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17336/igusbd.1159671The Relationship Between Health Expenditure Efficiency and Key Macroeconomic Variables: Evidence from MIST Countries
Current Research in Social Sciences
https://doi.org/10.30613/curesosc.1750343The impact of quality on efficiency in training and research hospitals in Türkiye: data envelopment and panel regression analysis
Journal of Health Organization and Management
https://doi.org/10.1108/JHOM-02-2025-0108