Hasretî From Antep And His Poems
Öz
The Classical Turkish
literature is vere rich in terms of the biographical sources. The life
information about the thousands of poet is included in the sources. There are
the posts who are not included in the biographical sources as they are far away
to the center across The Wide Ottoman Cultural Area, they have not got the
formal duty, they could not exceed to be regional. The poems of these artists
are seen in the journals and the notebook of poetries. One of the poets that
the sources don’t inform about their life is Hasreti from Antep in the
journals. As it is understood from the poetries’ content, Hasreti was known
with the names of Keremüddinzade and Antebi. He was born in the last quarter of
16. Century. He died in the middle of 17. Century. His birthday place is Antep.
However, he lived in Damascus for the great part of his life. He has got 41
poems as one of them is ode, twenty one of them are gazelle, two of them are
verse, eleven of them are history, five of them are burlesque of poem, one of
them is first duality of poem. On his ode, he praises Mustafa Agha who was the
governor of Damascus and from Mostar. He included the subjects of love’s pain,
the beauty of darling, the longing to the sweet and the complaint of destiny.
The years of death and assignment belonging to the statesmen, poets and
Damascus’s gentry in the historical poems. He had a row with Sehri in Hezliyat.
The religious and sufistic terms and concepts were not used. It showed that he
dominated over the collected poems that he used the different poetry forms, he
executed the different prosody patterns, he used the rhyme regularly. Hasreti’s
poems which have not got the simple language and wording are made in terms of
Turkish idiom, preverb and archaic words. In this article, the conclusion about
Hasreti’s life will be made, his literal personality will be exhibited, the
translated text of his current poetries will be shared with the scientific
world from the point of Hasreti’s poetries.
Anahtar Kelimeler
Antepli Hasretî ve Şiirleri
Öz
Klasik Türk edebiyatı,
biyografik kaynaklar bakımından oldukça zengindir. Binlerce şairin yaşam
bilgileri bu kaynaklarda yer almaktadır. Geniş Osmanlı kültür havzasında
merkeze uzak oluşları, resmi bir görev almamaları, mahallîliği aşamamaları gibi
nedenlerle biyografik kaynaklara girememiş şairler bulunmaktadır. Bu tür
sanatçıların manzumelerine mecmua ve cönklerde rastlanmaktadır. Kaynakların
yaşamı hakkında bilgi vermediği, mecmualarda şiirleri bulunan şairlerden biri
Antepli Hasretî’dir. Şiirlerinin muhtevasından anlaşıldığı kadarıyla Hasretî,
Keremüddinzâde ve Antebî (Antepli) nisbeleriyle tanınmıştır. 16. yüzyılın son
çeyreğinde doğmuş, 17. yüzyılın ortalarında vefat etmiştir. Doğum yeri
Antep’tir; fakat ömrünün önemli kısmını Şam’da geçirmiştir. Elimizde 1’i
kaside, 21’i gazel, 2’si kıt’a, 11’i tarih, 5’i hezl, 1’i matla olmak üzere 41
manzumesi vardır. Kasidede Şam Valisi Mostarlı Mustafa Ağa’yı övmektedir.
Gazellerinde aşkın ıstırabı, sevgilinin güzelliği, maşuka duyulan hasret ve
felekten şikâyet konularını işlemiştir. Tarih manzumelerinde devlet
büyüklerinin, şairlerin ve Şam eşrâfının vefat ve nasb senelerini bildirmiştir.
Hezliyatta şair Şehrî ile atışmıştır. Dinî-tasavvufî terim ve kavramlar
kullanmamıştır. Farklı nazım şekillerinden yararlanması, değişik aruz
kalıplarını başarıyla tatbik etmesi, kafiyeyi nizâmî kullanması onun divan
şiirine hâkim olduğunu göstermektedir. Dil ve üslubu ağır olan Hasretî’nin
manzumeleri Türkçe deyim, atasözü ve arkaik kelimeler bakımından kurudur. Bu
makalede Antepli Hasretî’nin şiirlerinden hareketle hayatı hakkında
çıkarımlarda bulunulacak, edebî kişiliği sergilenecek, mevcut şiirlerinin
çeviri yazılı metni ilim âlemiyle paylaşılacaktır.
Anahtar Kelimeler
