EN
TR
Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama
Öz
Uzun takip süreleri olan gözlemsel yaşam çözümlemesi çalışmalarında ölüm nedeni bilgisi bulunmayabilir veya bazı bilgi eksiklikleri olabilir. Yaşam çözümlemesinde, ölüm nedeni belli olmadığında veya eldeki bilgi güvenilir olmadığında hastalığa bağlı yaşam olasılığını doğrudan tahmin etmek mümkün olmayabilir. Bu nedenle hastalığa bağlı yaşam olasılığı, bazen hastalık teşhisi koyulmuş bir grup ile daha geniş bir kitle arasındaki göreli yaşam olasılığının bir ölçüsü ile değerlendirilir. Böyle durumlarda göreli yaşam çözümlemesi yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir. Yalnızca hasta takip zamanlarının ve takip sonundaki yaşamsal durumun kaydedildiği kanser araştırmaları, göreli yaşam çözümlemesinin sıklıkla kullanıldığı bir alandır.
Göreli yaşam çözümlemesinde yaşam tablolarının oluşturulması ve yaşam olasılıklarının elde edilmesi önemli bir yere sahiptir. Bu olasılıkların tahmini için Ederer I, Ederer II, Hakulinen ve Pohar Perme yöntemleri kullanılmaktadır. Bu yöntemler, literatürde yer alan ve yarışan riskleri içeren prostat kanseri veri kümesi üzerinde uygulanmıştır. Farklı yaş grupları için göreli yaşam olasılıklarını içeren yaşam tabloları elde edilmiştir. Göreli yaşam olasılığı için Ederer I, Ederer II, Hakulinen ve net yaşam olasılığı için Pohar Perme yöntemleri kullanılmış, elde edilen sonuçlar arasında belirgin bir farklılık görülmemiştir. Tüm yöntemlerde prostat kanserine yakalanmış erkek hastalara ait beş yıllık göreli yaşam olasılığı 44-59 yaş aralığındaki hastalar için %44, 60-74 yaş aralığındaki hastalar için %49 ve 75 yaş ve üzeri hastalar için %36 olarak elde edilmiştir. Benzer biçimde yaş standartlaştırma kullanılarak da yaşam tabloları oluşturulmuş, yaş standartlaştırması sonucunda yaşam olasılıklarında belirgin bir değişiklik gözlenmemiştir. Ayrıca hem prostat kanserine bağlı hem yarışan risklere bağlı kaba ölüm olasılıkları elde edilmiş ve yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Akyol Cengiz, S., Göreli Yaşam Çözümlemesi, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2022.
- [2] Erhardt, C.L., 1958, What is the Cause of Death, The Journal of the American Medical Association, 13-168:2, 161-168.
- [3] Spiegelman, M., Bellows, M.T., Erhardt, C.L., Keehn, R.J., Moriyama, I.M., Parkhurst, E. and Sellers, A.H., 1958, Problems in the Medical Certification of Causes of Death, American Journal of Public Health and the Nations Health, 48, 71-80.
- [4] Ederer, F., Axtell, L.M. and Cutler S.J., 1961, The Relative Survival Rate: A Statistical Methodology, National Cancer Institute Monograph, 6, 101-102.
- [5] Nelson, C.P., Lambert, P.C, Squire, I.B. and Jones, D.R., 2008, Relative Survival: What can Cardiovascular Disease Learn from Cancer?, European Heart Journal, 29:7, 941-947.
- [6] Ederer, F. and Heise, H., 1959, Instructions to IBM 650 Programmers in Processing Survival Computations, Methodological Note 10. End Results Evaluation Section, National Cancer Institute.
- [7] Hakulinen, T., 1977, On Long-term Relative Survival Rates, Journal of Chronic Diseases, 30:7, 431-443.
- [8] Hakulinen, T., 1982, Cancer Survival Corrected for Heterogeneity in Patient Withdrawal, Biometrics, 38:4, 933-42.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İstatistik, Risk Analizi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
27 Haziran 2023
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
7 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
27 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 1
APA
Akyol, S., & Ata Tutkun, N. (2023). Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya, 16(1), 1-25. https://izlik.org/JA45UA66FH
AMA
1.Akyol S, Ata Tutkun N. Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama. JSSA. 2023;16(1):1-25. https://izlik.org/JA45UA66FH
Chicago
Akyol, Sema, ve Nihal Ata Tutkun. 2023. “Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 16 (1): 1-25. https://izlik.org/JA45UA66FH.
EndNote
Akyol S, Ata Tutkun N (01 Haziran 2023) Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 16 1 1–25.
IEEE
[1]S. Akyol ve N. Ata Tutkun, “Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama”, JSSA, c. 16, sy 1, ss. 1–25, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45UA66FH
ISNAD
Akyol, Sema - Ata Tutkun, Nihal. “Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 16/1 (01 Haziran 2023): 1-25. https://izlik.org/JA45UA66FH.
JAMA
1.Akyol S, Ata Tutkun N. Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama. JSSA. 2023;16:1–25.
MLA
Akyol, Sema, ve Nihal Ata Tutkun. “Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya, c. 16, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-25, https://izlik.org/JA45UA66FH.
Vancouver
1.Sema Akyol, Nihal Ata Tutkun. Göreli yaşam tabloları ve bir uygulama. JSSA [Internet]. 01 Haziran 2023;16(1):1-25. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45UA66FH