Fitness Egzersizi Yapan Bireylerin Serbest Zaman Doyum Düzeyleri ile Sporda Tutku Düzeyleri Arasındaki İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada amaç, fitness egzersizi yapan bireylerin serbest zaman doyum düzeyleri ile sporda tutku düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023 yılında Aydın ili Nazilli ilçesinde fitness egzersizi yapan bireyler oluşturmuştur. Araştırmaya 259 birey gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak birinci bölümde demografik bilgiler, ikinci bölümde Sigmundsson ve diğerleri (2020) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlilik güvenirliğini Özdayı ve diğerleri (2021) tarafından yapılan “Sporda Tutku Ölçeği” ile Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilen, Türkçe geçerlilik güvenirliliği Gökçe ve Orhan (2011) tarafından yapılan “Serbest Zaman Doyum Ölçeği” kullanılmıştır. İstatistiksel açıdan, frekans analizi, güvenirlik katsayısı hesaplamaları, pearson korelasyon analizi, basit regresyon analizleri, t testi ve anova analizi yapılmıştır. Katılımcıların serbest zaman doyumu ile haftalık egzersiz süresi ve spor geçmişi değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05); sporda tutku ile yaş, haftalık egzersiz yapma süresi ve spor geçmişi değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Fitness egzersizi yapan bireylerin sporda tutku durumlarının serbest zaman doyumu üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Spor
• Serbest zaman
• Doyum
• Tutku.

Investigation of the Relationship Between the Levels of Leisure Time Satisfaction and Passion in Sports Who Exercise Individuals Fitness

Öz

This study aimed to reveal the relationship between the leisure satisfaction levels of individuals who do fitness exercises and their passion levels in sports. The study group of the research consisted of individuals who did fitness exercises in Aydın in 2023. 259 individuals voluntarily participated in the study. In the study, demographic information was used as a data collection tool in the first part, and in the second part, the "Passion in Sport Scale" developed by Sigmundsson et al., (2020) and adapted into Turkish by Özdayı et al., (2021), and the "Leisure Time Satisfaction Scale" developed by Beard and Ragheb (1980) and adapted into Turkish by Gökçe and Orhan (2011) were used. In statistical terms, frequency analysis, reliability coefficient calculations, pearson correlation analysis, simple regression analysis, t test and anova analysis were performed. There was a statistically significant difference (p<0.05) between the variables of leisure satisfaction and weekly exercise duration and sports experience of the participants, and a statistically significant difference was detected between passion in sports and age, weekly exercise time and sports experience variables (p<0.05). It has been concluded that individuals who do fitness exercises have a significant and positive effect on their leisure satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• Sport
• Leisure time
• Satisfaction
• Passion

Kaynakça

1. Ahn, B. W., & Song, W. I. (2021). A study of differences in leisure satisfaction of leisure activity patterns for South Korean adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(20), 10790. https://doi.org/10.3390/ijerph182010790
2. Bae, M. H. (2022). Happiness levels and leisure life satisfaction for sports leisure activities participation: Implication for physical education in Korea. Iranian Journal of Public Health, 51(9), 2007-2016. https://doi.org/10.18502/ijph.v51i9.10555
3. Bahçıvan, O. (2020). Fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılıkları, yaşam doyumları ve zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı, Sakarya.
4. Başaran, Z., Doğanay, M., Çolak, S., & Erdal, R. (2019). Fitness merkezi üyelerinin egzersiz bağımlılığı, mutluluk ve yaşam doyumlarının kişisel özellikler açısından incelenmesi. 2. Uluslararası Herkes İçin Spor ve Wellness Kongresi bildiriler kitabı içinde (ss. 476-484). Antalya.
5. Beard, J. G., & Ragheb, M. G. (1980). Measuring leisure satisfaction. Journal of Leisure Research, 12(1), 20-33. https://doi.org/10.1080/00222216.1980.11969416
6. Bueno-Antequera, J., Mayolas-Pi, C., Reverter-Masià, J., López-Laval, I., Oviedo-Caro, M. Á., Munguía-Izquierdo, D., ... & Legaz-Arrese, A. (2020). Exercise addiction and its relationship with health outcomes in indoor cycling practitioners in fitness centers. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(11), 1-13. Article 4159. https://doi.org/10.3390/ijerph17114159
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem A Yayıncılık.
8. Çakır, V. O. (2017). Üniversite öğrencilerin serbest zaman doyum düzeyleri ile serbest zaman yönetimleri arasındaki ilişki. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 17-27.

9. De Jonge, J., Balk, Y. A., & Taris, T. W. (2020). Mental recovery and running-related injuries in recreational runners: The moderating role of passion for running. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 1-14. Article 1044. https://doi.org/10.3390/ijerph17031044
10. De La Vega, R., Parastatidou, I. S., Ruíz-Barquín, R., & Szabo, A. (2016). Exercise addiction in athletes and leisure exercisers: The moderating role of passion. Journal of Behavioral Addictions, 5(2), 325-331. https://doi.org/10.1556/2006.5.2016.043
11. Doğan, M., Elçi, G., & Gürbüz, B. (2019). Serbest zaman doyumu, serbest zamanda sıkılma algısı ve iş tatmini ilişkisi: Akademisyenler üzerine bir araştırma. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 154-164. https://doi.org/10.33689/spormetre.521555
12. Eskiler, E., Yildiz, Y., & Ayhan, C. (2019). The effect of leisure benefits on leisure satisfaction: Extreme sports. Turkish Journal of Sport and Exercise, 21(1), 16-20. https://doi.org/10.15314/tsed.522984
13. George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A Simple guide and reference 17.0 Update. Pearson Education.
14. Gökçe, H., & Orhan, K. (2011). Serbest zaman doyum ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 139-145.
15. Gu, S., Bi, S., Guan, Z., Fang, X., & Jiang, X. (2022). Relationships among sports group cohesion, passion, and mental toughness in Chinese team sports athletes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(22), Article 15209. https://doi.org/10.3390/ijerph192215209
16. Güzel, P., Esentaş, M., & Tez, Ö. Y. (2020). Rekreatif egzersiz ve motivasyon: fitness merkezleri üzerine amprik bir çalışma. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 206-218. https://doi.org/10.31680/gaunjss.712108
17. Hazar, Z., & Özpolat, Z. (2023). Fitness yapan bireylerin sosyal görünüş kaygısı, yaşam tatmini ve egzersiz bağımlılığı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi: Ağrı ili örneği. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 8-15.
18. Kalaycı, Ş. (2010). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım A.Ş.
19. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
20. Karlı, Ü., Polat, E., Yılmaz, B., & Koçak, S. (2008). Serbest zaman tatmin ölçeği’ nin (Sztö-uzun versiyon) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 80-91.
21. Kayhan, R. F., Kalkavan, A., & Terzi, E. (2021). Fitness salonlarında spor yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeyleri ve ilişkili değişkenler. Bağımlılık Dergisi, 22(3), 248-256. https://doi.org/10.51982/bagimli.893414
22. Konter, E., Kueh, Y. C., & Kuan, G. (2020). Relationship between passion and courage among the experienced male soccer players. The Malaysian Journal of Medical Sciences, 27(4), 85-96. https://doi.org/10.21315/mjms2020.27.4.8
23. Kovacsik, R., Griffiths, M. D., Pontes, H. M., Soós, I., De la Vega, R., Ruíz-Barquín, R., ... & Szabo, A. (2019). The role of passion in exercise addiction, exercise volume, and exercise intensity in long-term exercisers. International Journal of Mental Health and Addiction, 17, 1389-1400. https://doi.org/10.1007/s11469-018-9880-1
24. Kovacsik, R., Soós, I., De la Vega, R., Ruíz-Barquín, R., & Szabo, A. (2020). Passion and exercise addiction: Healthier profiles in team than in individual sports. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 18(2), 176-186. https://doi.org/10.1080/1612197X.2018.1486873
25. Kwon, Y. H., Cheung, Y. K., & Ahn, B. W. (2021). Effect of outdoor sports participants on leisure facilitation, recreation specialization, and leisure satisfaction: Yacht and golf participants. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(15), 8128. https://doi.org/10.3390/ijerph18158128
26. Leitner, M. J., & Leitner, S. F. (2004). Leisure enhancement. Haworth Press.
27. Lichtenstein, M. B., Emborg, B., Hemmingsen, S. D., & Hansen, N. B. (2017). Is exercise addiction in fitness centers a socially accepted behavior?. Addictive Behaviors Reports, 6, 102-105. https://doi.org/10.1016/j.abrep.2017.09.002
28. Lichtenstein, M. B., Jensen, E. S., & Szabo, A. (2020). Exercise addiction, obsessive passion, and the use of nutritional supplements in fitness center attendees. Translational Sports Medicine, 3(3), 188-195. https://doi.org/10.1002/tsm2.131
29. Özdayı, N., Kilci, A. K., Temiz, C. N., & Emiroğlu, D. (2021). Sporda tutku ölçeği (STÖ): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4983-5003. https://doi.org/10.26466/opus.933341
30. Özgür, Ö. (2021). Fitness katılımcılarının serbest zaman doyumu ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı, Sakarya.
31. Peterson, C., & Seligman, M. E. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification (Vol. 1). Oxford University Press.
32. Pulur, A., & Gedik, A. (2021). Fitness merkezine giden bireylerin egzersiz bağımlılıklarının incelenmesi. Sportive, 4(2), 12-23. https://doi.org/10.53025/sportive.875537
33. Riseth, L., Lund Nilsen, T. I., Hatlen Nøst, T., & Steinsbekk, A. (2022). Fitness center use and subsequent achievement of exercise goals. A prospective study on long-term fitness center members. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 14(1), 1-8. https://doi.org/10.1186/s13102-022-00400-w
34. Riseth, L., Nøst, T. H., Nilsen, T. I., & Steinsbekk, A. (2019). Long-term members’ use of fitness centers: A qualitative study. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 11, 1-9. https://doi.org/10.1186/s13102-019-0114-z
35. Sicilia, Á., Alcaraz-Ibáñez, M., Lirola, M. J., Burgueño, R., & Maher, A. (2018). Exercise motivational regulations and exercise addiction: The mediating role of passion. Journal of Behavioral Addictions, 7(2), 482-492. https://doi.org/10.1556/2006.7.2018.36
36. Sigmundsson, H., Haga, M. and Hermundsdottir, F. (2020). The passion scale: Aspects of reliability and validity of a new 8-item scale assessing passion. New Ideas in Psychology, 56, 100745. https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2019.06.001
37. Stenseng, F., Rise, J., & Kraft, P. (2011). The dark side of leisure: Obsessive passion and its covariates and outcomes. Leisure Studies, 30(1), 49-62. https://doi.org/10.1080/02614361003716982
38. Szabo, A., De la Vega, R., Kovácsik, R., Almendros, L. J., Ruíz-Barquín, R., Demetrovics, Z., ... & Köteles, F. (2022). Dimensions of passion and their relationship to the risk of exercise addiction: Cultural and gender differences. Addictive Behaviors Reports, 16, 100451. https://doi.org/10.1016/j.abrep.2022.100451
39. Tian, H. B., Qiu, Y. J., Lin, Y. Q., Zhou, W. T., & Fan, C. Y. (2020). The role of leisure satisfaction in serious leisure and subjective well-being: Evidence from Chinese marathon runners. Frontiers in Psychology, 11, 581908. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.581908
40. Vallerand, R. J., Mageau, G. A., Ratelle, C., Leonard, M., Blanchard, C., Koestner, R., Gagne, M. & Marsolais, J. (2003). Les passions de l’ame: On obsessive and harmonious passion. Journal of Personality and Social Psychology, 85(4), 756-767. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.4.756
41. Vallerand, R. J., & Miquelon, P. (2007). Passion for sport in athletes. In S. Jowette, & D. Lavallee (Eds.), Social psychology in sport (pp. 249-263). Human Kinetics.
42. Yetiş, Ü., Servi, T., & Karabağ, B. (2019). Fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin spora güdülenme düzeylerinin belirlenmesi: Adıyaman ili örneği. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 18-27.
43. Yıldız, K., Polat, E., Sönmezoğlu, U., & Çokpartal, C. (2016). Fitness merkezi üyelerinin algıladıkları hizmet kalitesinin belirleyicileri üzerine bir analiz. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(3), 453-464.
44. Yildiz, K., Polat, E., & Yildiz, S. M. (2021). The fitness industry in Turkey. In J. García-Fernández & P. Gálvez-Ruiz (Eds.), The Global Private Health & Fitness Business: A Marketing Perspective. Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-80043-850-720211012
45. Yoo, J. (2022). Attitude toward leisure, satisfaction with leisure policy, and happiness are mediated by satisfaction with leisure activities. Scientific Reports, 12(1), 11723. https://doi.org/10.1038/s41598-022-16012-w