Rekreasyonel Alanlarda Etkinliklere Katılan Bireylerin Merak ve Keşfetme, Etkinlik ve Yaşam Doyum Düzeyi İlişkisi

Öz

Araştırmanın amacı, rekreasyonel alanlarda etkinliklere katılan bireylerin merak ve keşfetme, etkinlik ve yaşam doyum düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli demografik değişkenlere göre karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın evrenini Erzurum şehrinde bulunan bireyler, örneklem grubunu ise rekreasyon alanlarında etkinliklere katılan 585 erkek ve 555 kadın olmak üzere toplam 1140 gönüllü birey oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, “Merak ve Keşfetme II” (MKÖ II) ölçeği “Etkinlik Doyum Ölçeği” (EDÖ) ve “Yaşam Doyum Ölçeği” (YDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve basit korelasyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliklerini belirlemek için Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, “yaş”, “medeni durum” ve “eğitim durumu” değişkenlerinin tüm ölçek puanları arasında, “etkinliklere katılım yeri” değişkenine göre “EDÖ” ve “YDÖ”ne ilişkin toplam ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ölçekler arasında ilişkiye göre sadece “YDÖ”nin toplam ortalama puanları ile “EDÖ”nin toplam ortalama puanları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, katılımcıların merak ve keşfetme, etkinlik doyumu, yaşam doyumu düzeylerinin çeşitli demografik özeliklerine göre farklılık gösterdiği ve etkinliklere katılım sıklığındaki artışa bağlı olarak, yaşam doyumu seviyelerinin artacağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• kreasyonel alanlar
• Merak ve keşfetme
• Yaşam doyumu
• Serbest zaman katılımı

The Correlation between Event and Life Satisfaction and Curiosity and Discovery Levels of Individuals Participating in Activities in Recreational Areas

Abstract

The aim of this research is to determine the levels of curiosity and exploration, event and life satisfaction levels of individuals participating in activities in these areas and compare these levels according to various demographic variables. The universe of the study is the individuals in Erzurum city. The sample group consisted of 1140 volunteers, 585 males and 555 females, who attended activities in recreation areas. In this research, recreation areas of Erzurum city were determined and ARCGIS 10.5 program based on GPS systems and geographic information systems were used to map these areas. The "The Curiosity and Exploration Inventory" (CEI-II), " Event Satisfaction Scale" (ESS) and "Life Satisfaction Scale" (LSS) were used as data collection tools in the study. Descriptive statistics, independent samples t-test, ANOVA and Simple Correlation tests were used in the analysis of the obtained data. Cronbach's Alpha analysis was carried out to determine the reliability of measurement tools. According to the findings obtained, “age", "marital status" and "educational status", a statistically significant difference was found in all scale scores of the variables whereas according to the variable "place of participation in activities", there is statistically significant difference in "ESS" and "LSS". According to the correlation between the scales, it was found that there is only a positive and low level statistically significant correlation between the total average scores of the “LSS” and the total average scores of the “ESS”. It was concluded that the levels of curiosity and exploration, event satisfaction, and life satisfaction of the participants differ according to their various demographic characteristics and that the higher the satisfaction obtained from the activities, the higher the life satisfaction.

Keywords

• Recreation area
• Curiosity and exploration
• Life satisfaction
• Leisure participation

Kaynakça

1. Akın, A. (2012). Validity and reliability of the Turkish version of the curiosity and exploration Inventory-II. Paper presented at the International Counseling and Education Conference. (ICEC 2012) (pp. 117). İstanbul.
2. Aydın, İ., Çimen, Z., Serdar, E., & Güngörmüş, H. (2018). Rekreasyonel etkinliklerde kişilik, ilgilenim ve genel doyumun yaşam doyumu üzerindeki etkisi. International Recreation and Sports Management Congress (pp. 193-194). Muğla.
3. Bahadır, Z., & Certel, Z. (2013). Comparison of curiosity levels of physical education teachers to the teachers of other branches. Turkish Journal of Sport and Exercise, 15(1), 1-8.
4. Benson, H. (1975). The Relaxation response. Morrow.
5. Berlyne, D. (1954). A Theory of human curiosity. British Journal of Psychology, 45(3), 180-191. https://doi.org/10.1111/j.2044-8295.1954.tb01243.x.
6. Botha, F., & Booysen, F. (2013). The relationship between marital status and life satisfaction among South African adults. Acta Academica, 45(2), 150-178.
7. Çetinkaya, H. (2004). Beden imgesi, beden organlarından memnuniyet, benlik saygısı, yaşam doyumu ve sosyal karşılaştırma düzeyinin demografik değişkenlere göre farklılaşması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Mersin.
8. Çevik, N., & Korkmaz, O. (2014). Türkiye’de yaşam doyumu ve iş doyumu arasındaki ilişkinin iki değişkenli sıralı probit model analizi. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 126-145.

9. Chen, Y.-C., Li, R.-H., & Chen, S.-H. (2013). Relationships among adolescents’ leisure motivation, leisure involvement, and leisure satisfaction: A Structural equation model. Social Indicatiors Research, 110(3), 1187-1199. https://doi.org/10.1007/s11205-011-9979-2.
10. Cho, H. (2020). Importance of leisure nostalgia on life satisfaction and leisure participation. The Service Industries Journal, 40(1-2), 90-109. http://dx.doi.org/10.1080/02642069.2019.1567714
11. Daig, I., Herschbach, P., Lehmann, A., Knoll, N., & Decker, O. (2009). Gender and age differences in domain-specific life satisfaction and the impact of depressive and anxiety symptoms: a general population survey from Germany. Quality of Life Research, 18(6), 669-678. https://doi.org/10.1007/s11136-009-9481-3.
12. Demirel, D., Demirel, M., & Serdar, E. (2017). University students’ opinions of the meaning of leisure and their perceived leisuredom in leisure. Journal of Human Sciences, 14(1), 796-802. https://doi:10.14687/jhs.v14i1.4341.
13. Demirel, M. & Diker-Coşkun, Y. (2009). Investigation of curiosity levels of university students in terms of some variables. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, (18), 111-134.
14. Diener, E., Emmons, R., Larsen, R., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13.
15. Diener, E., Suh, E., Lucas, R., & Smith, H. (1999). Subjective weil-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.125.2.276.
16. Dindar, S. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının sorgulama becerileri ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. Dockery, A. M. (2003). Happiness, life satisfaction and the role of work: Evidence from two Australian surveys (pp. 77-95). School of Economics and Finance, Curtin University of Technology.
18. Fox, K. R. (1999). The influence of physical activity on mental well-being. Public health nutrition, 2(3a), 411-418. https://doi.org/10.1017/s1368980099000567
19. Funk, D., Jordan, J., Ridinger, L., & Kaplanidou, K. (2011). Capacity of mass participant sport events for the development of activity commitment and future exercise intention. Leisure Sciences, 33(3), 250-268. http://dx.doi.org/10.1080/01490400.2011.564926.
20. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple guide and reference, 17.0 update (10a ed.). Pearson.
21. Gümüş, H., & Koç, M.C. (2019). Rekreasyon alan tercihi ve psikolojik iyi oluş; Spor bilimleri alanında araştırma ve derlemeler. Gece Akademi Kitapevi.
22. Güngörmüş, H.A., & Yenel, İ.F. (2020). Bireyleri rekreasyonel egzersize güdüleyen faktörler. LAP LAMBERT Academic Publishing.
23. Gürbüz, B., & Gücal, A. (2020). Algılanan hizmet kalitesi ve müşteri bağlılığı arasındaki ilişki: Sağlık ve zindelik kulüpleri örneği. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 180-191. https://doi.org/10.33689/spormetre.742043.
24. Hawkins, B., Foose, A. K., & Binkley, A. L. (2004). Contribution of leisure to the life satisfaction of older adults in Australia and the United States. World Leisure Journal, 46(2), 4-12. https://doi.org/10.1080/04419057.2004.9674353
25. Heisel, M., & Flett, G. (2004). Purpose in life, satisfaction with life, and suicide ideation in a clinical sample. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(2), 127-135. http://dx.doi.org/10.1023/B:JOBA.0000013660.22413.e0.
26. Hemingway, J. (1996). Emancipating leisure: The Recovery of leisuredom in leisure. Journal of Leisure Research, 28(1), 27-43. http://dx.doi.org/10.1080/00222216.1996.11949759.
27. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
28. Kashdan, T., & Steger, M. (2007). Curiosity and pathways to well-being and meaning in life: Traits, states, and everyday behaviors. Motivation and Emotion, 31(3), 159-173. https://doi.org/10.1007/s11031-007-9068-7
29. Kashdan, T., Gallagher, M., Silvia, P., Winterstein, B., Breen, W., Terhar, D., & Steger, M. (2009). The Curiosity and exploration ınventory-II: Development, factor structure, and psychometrics. Journal of Research in Personality, 43(6), 987-998. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrp.2009.04.011.
30. Kaydemir, S., Selışık, Z., & Tezer, E. (2005). Evlilik uyumu ve mükemmeliyetçilik boyutları arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(23), 65-75.
31. Kıvılcım, P. (2014). Öğretmenlerde iş doyumu, özyeterlik inancı ve yaşam doyumu ilişkisinin karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Toros Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
32. Kueh, K., & Voon, B. (2007). Culture and service quality expectations: Evidence from Generation Y consumers in Malaysia. Journal of Service Theory and Practice, 17(6), 656-680. http://dx.doi.org/10.1108/09604520710834993.
33. Latten, J. (1989). Life-course and satisfaction, equal for every-one? Social Indicators Research, 21(6), 599-610. https://doi.org/10.1007/BF02217995.
34. Litman, J., & Spielberger, C. (2003). Measuring epistemic curiosity and its diversive and specific components. Journal of Personality Assessment, 80(1), 75-86. http://dx.doi.org/10.1207/S15327752JPA8001_16.
35. Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116(1), 75–98. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.116.1.75.
36. Lubetkin, E., Jia, H., Franks, P., & Gold, M. (2005). Relationship among sociodemographic factors, clinical conditions, and health-related quality of life: examining the EQ-5D in the U.S. general population. Quality of Life Research, 14(10), 2187-2196. https://doi.org/10.1007/s11136-005-8028-5.
37. McLean, D., & R. Hurd, A. (2015). Kraus’ recreation and leisure in modern society (Tenth Edition). Jones & Bartlett Learning.
38. Mittman, L., & Terrell, G. (1964). An Experimental study of curiosity in children. Child Development, 35(3), 851-855. https://doi.org/10.2307/1126510.
39. Myers, D., & Diener, E. (1995). Who is happy? Psychological Science, 6(1), 10-19. http://dx.doi.org/10.1111/j.1467-9280.1995.tb00298.x.
40. Oliver, R. L. (1980). A cognitive model of the antecedents and consequences of satisfaction decisions. Journal of Marketing Research, 17(4), 460-469. https://doi.org/10.2307/3150499.
41. Persson, P. B., & Bondke-Persson, A. (2017). Altitude sickness and altitude adaptation. Acta Physiologica, 220(3), 303-306. https://doi.org/10.1111/apha.12894
42. Renner, B. (2007). Curiosity about people: The development of a social curiosity measure in adults. Journal of Personality Assessment, 87(3), 305-316. http://dx.doi.org/10.1207/s15327752jpa8703_11.
43. Sarıdemir, T. (2015). Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stillerinin ve bazı kişisel değişkenlerin öğretmenlerin yaşam doyumu üzerindeki etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
44. Say, K. (2015). Örgütsel yaratıcılık ve merak duygusu arasındaki ilişkinin ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre incelenmesi (Ankara ili örneği). Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
45. Soyer, F., Yıldız, N., Demirel, D., Serdar, E., Demirel, M., Ayhan, C., & Demirhan, O. (2017). The investigation of the relationship between the factors that prevent university students from attending to the recreational activities and the life satisfaction of the participants. Journal of Human Sciences, 14(2), 2035-2046. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i2.4647.
46. Sümbül, S., Asma, M., & Yıldız, K. (2019). Doğa sporcularının merak ve keşfetme eğilimlerinin yaşam doyum düzeylerini yordayıcı etkisi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 229-242. https://doi.org/10.31680/gaunjss.566576.
47. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics (6th edition). Pearson.
48. Taş, İ. (2011). Öğretmenlerde yaşamın anlamı, yaşam doyumu, sosyal karşılaştırma ve iç-dış kontrol odağının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
49. Tavşancıl, E., & Aslan, E. (2001). İçerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon.
50. Ünal, S., Karlıdağ, R., & Yoloğlu, S. (2001). Hekimlerde tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin yaşam doyumu düzeyleri ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 4(2), 113-118.
51. Veal, A. (1992). Definitions of leisure and recreation. Australian Journal of Leisure and Recreation, 2(4), 44-48.
52. Yetim, Ü. (1991). Kişisel projelerin organizasyonu ve örüntüsü açısından yaşam doyumu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
53. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2000). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin.
54. Yılmaz, E., & Aslan, H. (2013). Öğretmenlerin iş yerindeki yalnızlıkları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(3), 52-59.