Sporcu Algılarına Göre Halter Antrenörlerinin Etik Liderlik Davranışlarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı halter antrenörlerinin etik liderlik davranışlarının sporcular tarafından değerlendirilmesi ve bu verilerin demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma grubunu 266 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile Yılmaz’ın (2005) geliştirdiği “Etik Liderlik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, yüzde ve frekans dağılımlarının yanı sıra Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, One-Way ANOVA ve t-Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre cinsiyet, eğitim durumu ve milli sporcu olma değişkenlerinde anlamlı farklılığa rastlanmazken (p>0,05), yaş değişkeni ile “İklimsel Etik” ve “Karar Vermede Etik” alt boyutları düşük düzeyli negatif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Antrenörlük kademesi değişkenine bağlı Etik Liderlik Ölçeğinin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılığa ulaşılırken, görev yılı değişkenine bağlı yalnızca “Karar Vermede Etik” alt boyutunda anlamlı farklılığa ulaşılmıştır (p<0,05). Elde edilen bulgular ışığında, liderlik özellikleri bakımından halter antrenörlerinin; yaşları arttıkça iklimsel ve karar vermede etik değerleri daha az sergiledikleri, antrenörlük kademeleri arttıkça iletişimsel, iklimsel, davranışsal ve karar vermede etikten uzaklaştıkları, görev süreleri arttıkça mesleki deformasyon kaynaklı, karar vermede etik kurallara daha az yer verdikleri düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Etik liderlik
• Etik
• Halter
• Antrenör

Weightlifting Trainers' Ethical Leadership Behaviors According to Athlete Perceptions

Abstract

The main purpose of this study is to evaluate the ethical leadership behaviors of weightlifting trainers by athletes and to examine these data in terms of demographic variables. The research group consists of 266 participants. "Ethical Leadership Scale" developed by Yılmaz (2005) was used for data collection. In the analysis of the data, Pearson Product Moment Correlation Analysis, One-Way ANOVA and t-Test were used as well as percentage and frequency distributions. According to the results of the study, no significant difference was found in the variables of gender, educational status, and being a national athlete (p> 0.05), while a low-level negative relationship was found between the age variable and the sub-dimensions of "Climatic Ethics" and "Ethics in Decision Making". While a significant difference was reached in all sub-dimensions of the Ethical Leadership Scale depending on the coaching level variable, a significant difference was reached only in the “Ethics in Decision Making” sub-dimension depending on the duty year variable (p <0.05).In the light of the findings obtained, in terms of leadership features, weightlifting trainers; It is thought that as their age increases, they exhibit less climatic and ethical values in decision-making, as their coaching levels increase, they move away from ethics in communicative, climatic, behavioral and decision-making, and as their term of office increases, they give less place to ethical rules in decision-making due to professional deformation.

Keywords

• Ethical leadership
• Ethic
• Weightlifting
• Coach

Kaynakça

1. Argüden, Y. (2016). Kamuda iyi yönetişim. İstanbul: Argüden Yönetişim Akademisi Yayınları.
2. Ayten, İ. (2019). Okul sporlarında antrenör olarak yer alan beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin liderlik algıları ile liderlik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rekreasyon yönetimi Anabilim Dalı, Batman.
3. Bayındır, M. (2019). Antrenörlerin liderlik özellikleri ile empati düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Antalya.
4. Burton, L. J., Peachey, J. W. & Wells, J. E. (2017). The role of servant leadership in developing an ethical climate in sport organizations. Journal of Sport Management, 31(3), 229-240. https://doi.org/10.1123/jsm.2016-0047
5. Chelladurai, P. & Saleh, S. D. (1978). Preferred leadership in sports. Canadian Journal of Applied Sport Sciences, 3, 85-92.
6. Constandt, B., De Waegeneer, E. & Willem, A. (2018). Coach ethical leadership in soccer clubs: an analysis of its influence on ethical behavior. Journal of Sport Management, 32(3), 185–198. https://doi.org/10.1123/jsm.2016-0047.
7. Çetintaş, Y. (2019). Karate antrenörlerinin liderlik yönelimlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Anabilim Dalı, Bartın.
8. Elahe, B., Dehnavi, A., Mansouri, M. & Nami, A. (2013). The relationship between leadership styles and coaching emotional intelligence in selected individual sports of universities of Tehran. European Journal of Experimental Biology, 3(2), 48-53.

9. Eratlı Şirin, Y., Karaşoğlu, G., Aydın, Ö. ve Gönen Yıldız, S. (2019). Etik liderlik ve toplumsal cinsiyet: Üniversite öğretim elemanları üzerine bir araştırma. S. Patlar (Ed.), 17. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi tam metin kitabı içinde (ss. 2886-2894). Antalya.
10. Gulak Lipka, P. (2016). The role of trust for leadership in team sports. Journal of Corporate Responsibility and Leadership, 3(3), 39-47. https://doi.org/10.12775/JCRL.2016.015.
11. Güçlü, N. ve Koşar, S. (2018). Eğitim yönetiminde liderlik teori, araştırma ve uygulama. Ankara: Salmat Basım Yayıncılık.
12. International Coaches Federation (2003). ICF Standart of Ethical Conduct. [Available online at: http://www.ı[e-mail].], Erişim Tarihi: 05 Mart 2020.
13. İnanlı, Y. (2019). Doğu anadolu bölgesindeki masa tenisi antrenörlerinin liderlik tarzlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ağrı.
14. Korkmazer, F., Pirol, M. ve Güneysu, E. (2020). Hemşirelerin hastane etik iklim algılarının performansları üzerine etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 163-170. https://doi.org/10.18506/anemon.523438.
15. Meier, J. F. & Henderson, K. A. (2016). Camp counseling, Çeviri: Günay G. Kamp Liderliği. Ankara: GSB Eğitim ve Kültür Araştırma Genel Müdürlüğü Yayınları.
16. Özalp, A. (2019). Futbol antrenörlüğü yapan bireylerin liderlik tarzlarının belirlenmesi (Balıkesir il örneği). Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Balıkesir.
17. Paydaş, M. (2019). Antrenörlerin liderlik tarzlarının problem çözme becerisine olan etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Karaman.
18. Poohongthong, C., Surat, P. & Sutipan, P. (2014). A Study on the relationships between ethical leadership, work-life balance, organizational socialization, and organizational citizenship behavior of teachers in Northern Thailand. The Journal of Behavioral Science, 9(2), 17-28. https://doi.org/10.14456/ijbs.2014.2.
19. Sunay, H. (2016). Spor yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi.
20. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston: Pearson.
21. Taylor, F. W. (2018). The principle of scientific managenent. Çeviri: Akın HB. Bilimsel Yönetimin İlkeleri. Konya: Çimke Basımevi.
22. Yaman, A. (2010). İç denetçinin yeni rolü: Etik liderlik. Denetişim, (5), 9-16. [Available online at: https://dergipark.org.tr/tr/pub/denetisim/issue/22480/240464].
23. Yeşilyurt, P. (2007). Türk ve İtalyan yöneticilerin liderlik tarzları: Türkiye’de faaliyet gösteren Türk-İtalyan ortak girişimlerinde bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Adana.
24. Yılmaz, E. (2005). Etik liderlik ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. H. Kıran (Ed.), XlV.Eğitim Bilimleri Kongresi bildiriler kitabı içinde (ss. 808-814). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.