Türkiye’nin Demografik Projeksiyonları Kullanılarak Yapılmış Hesaplamaların Cevaplaması Gereken Soru: Emeklilik Reformu Gerekli miydi?

Öz

Dağıtım sistemine göre düzenlenmiş sosyal sigorta kuruluşları, dünyanın hemen her ülkesinde finansal sıkıntılarla karşı karşıya kalmakta ve devletlerin bütçelerine büyük mali yükler getirmektedirler. Sigorta kuruluşlarının çok iyi idare edilebilmesi durumunda dahil, değişen demografik yapı ile buna bağlı olarak istihdam piyasası ve bununla ilişkili sebepler, bu mali sıkıntıların yinelenmesine sebep olabilmektedirler. Sigorta sisteminin gelir-giderlerinde etkili parametreler tespit edilirken, gelecek yıllar için demografik yapı iyi tahmin edilemeyebilir. Buna ilaveten sistemin kapsadığı katılımcılar zorlanmak istenmezse kısa vadeli etkili olacak parametreler ile sigortalar sisteminin mali yükü ancak hafifletilebilir, fakat bu parametrelerin tekrar değiştirilme zorunluluğunu doğurur. Bu çalışmada incelenen bu parametreler sistemin gelir-giderleri üzerinde etkili olan prim oranı, bağlama oranı ve emeklilik yaşı olarak özetlenebilir. Bu üç parametreyi bir araya getirip yapılan hesaplamalar sistemi dengeye getiren sonsuz sayıda üçlü parametrenin olduğunu göstermektedir. Sigorta sistemini dengeye getirecek olan bu parametreler, emeklilik reformunda yapıldığı gibi, yüksek miktarda emeklilik yaş artışı gerekliliğini onaylamaktadır. Demografik değişimler dikkate alınmadan yapılmış bu hesaplamalarda emeklilik yaş artışı kaçınılmazdır ve derhal yerine getirilmek zorundadır. Fakat Türkiye’nin gelecekle ilgili demografik projeksiyonlarının detayları dikkate alındığında başka seçeneklerin de mümkün olduğu ve bu kadar katı bir emeklilik reformunun şart olmadığını hesaplamalı olarak bu çalışma ile görebiliyoruz ve emeklilik reformunu tartışabiliyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Hesaplama Yöntemleri
• Arama Algoritmaları
• Emeklilik Reformu
• Dinamik Programlama

The Question That Has To Be Answered Using Turkey's Demographic Projections: Was the Pension Reform a Necessity?

Öz

Social security institutions all around the world operating on the pay-as-you-go (PAYG) principle face financial difficulties that are a burden for government budget. The changing demographic structure and consequently the changing labor market conditions along with related reasons cause difficulties that repeat themselves even if security institutions are well managed. While determining the parameter configurations effective in the expenditure-revenue balances of such systems, the demographic forecast might not be well incorporated into these parameters. In addition, configurations trying to protect the current contributors might cause improvements in financial status for a short time period, which then requires readjustment in the parameter. The parameters investigated in this paper are the triple configurations of contribution and replacement rates, and minimum retirement ages. However, it can be shown that there are numerous configurations of these system parameters that could be used to maintain a selected intertemporal balance. In addition, as it was the case in the Turkish Pension Reform, the calculated parameters confirm the need for substantial increase in retirement age and immediate implementation. However, alternative possibilities arise when detailed demographic projections are considered. They make it possible to discuss the acted Pension reform and its alternatives.

Anahtar Kelimeler

• Computational Methods
• Search Algorithms
• Pension Reform
• Dynamic programming

Kaynakça

1. BULUTAY, T. (1992) A general framework for waves in Turkey, Ankara, SIS.
2. ILO (1996), Social security and health insurance reform project: Final report, Geneva, ILO.
3. KİRACI, A. (2000), A Computational Investigation of Optimal Parameters in Pension Reform, Haziran 2000, Ankara, Bilkent Üniversitesi Doktora Tezi.
4. SSK (1995), 35 Soruda SSK Gerçeği, Yayın No: 575, SSK Matbaası.
5. TİY (1995), Türkiye İstatistik Yıllığı 1994, Ankara, DİE Matbaası.
6. AYAŞ, E. (1998), “Türkiye’de Sosyal Güvenlik Sisteminin Sorunları ve Çözüm Önerileri” İşletme ve Finans, Yıl:13, Sayı:150, s. 41-50.
7. BOLL, S., RAFFELHÜSCHEN, B., WALLİSER, J. (1994), “Social security and intergenerational redistribution: A generational accounting perspective”, Public Choice, 81, 79-100.
8. CHAND, S.K., JEAGER, A. (1996), “Aging populations and public pension schemes”, Occasional Paper 147, International Monetary Fund, Washington, DC.

9. FACKLER, P.L., MİRAND M.J. (1999), “Hybrid methods for continuous state dynamic programming”, Society of Computational Economics, Fifth International Conference Paper, Boston, June 24-26.
10. HALTER, W.A., HEMMİNG R. (1987), “The impact of demographic change on social security financing”, IMF Staff Papers 34, 471-502.
11. KENÇ, T., SAYAN, S. (2000), “Transmission of demographic shocks from large to small countries: An overlapping generations CGE analysis” Journal of Policy Modeling (fortcoming).
12. KOHL, R., O’BRIEN P. (1998), “The macroeconomics of ageing, pensions and savings: A survey”, Economic Department Working Paper 200 Paris OECD.
13. SAYAN S., KIRACI A. (1999), “Parametric reform alternatives for the publicly managed pension system in Turkey: Insolvency vs. intergenerational fairness?” Sixth Annual Conference of Economic Research Forum Paper, Cairo, October 28-31.
14. SAYAN, S., KIRACI A. (2001a), “Identification of parametric policy options for rehabilitating a pay-as-you-go based pension system: An optimisation analysis for Turkey”, Applied Economics Letters, 8, 89-93.
15. SAYAN, S., KIRACI A. (2001b), “Parametric pension reform with higher retirement ages: A computational investigation of alternatives for a pay-as-you-go-based pension system”, Journal of Economic Dynamics & Control, 25, 951-966.
16. NOORD P. V., HERD, R. (1994), “Estimating pension liabilities: A methodological framework”, OECD Economic Studies 23, 131-166.
17. JOINES, D.H., IMROHOROGLU A., IMROHOROGLU S. (1999), Computing models of social security in R. Marimon and A. Scott. eds., Computational methods for the study of dynamic economies içinde London, Oxford University Press.
18. MIRANDA, M.J. (1999). AE 802 Computational economic dynamics lecture notes, Erişim: [http://eade.ous.edu/class/eade802/au00/miranda/default.htm]