Türkiye’deki Bütçe Açıklarının ve Finansmanının Makro Ekonomik Etkileri: Ekonometrik Bir Yaklaşım, 1950-2000

Öz

Bu çalışma 1950-2000 arası dönemde Türkiye’de mali politikaların özellikle bütçe açıklarının, enflasyona, reel faiz oranlarına, özel tüketim ve yatırımlara, ekonomik büyümeye, dış ticaret açıklarına uzun dönem etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bütçe açıklarının borçlanmayla finansmanı, daha yüksek reel faiz oranlarına ve mali piyasalarda artan baskıya yol açarken, parasal finansman da giderek artan olumsuz etkilerle birlikte daha yüksek reel faiz oranlarına ve mali piyasalarda artan baskıya yol açarken, parasal finansman da giderek artan olumsuz etkilerle birlikte daha yüksek düzeyli enflasyona yol açmaktadır. Tüketiciler; klasik ve klasik olmayan vergilere ve borçlanmayla finansmana farklı tepkiler göstermektedir. Bütçe açıklarını finanse ederken reel faiz oranlarını yükselten iç borçlanma koşullarına karşı özel yatırımların duyarlı oldukları görülmektedir. Çalışmada ayrıca; uzun dönemde özel yatırımlarla kamu yatırımları, mali açıklarla dış açıklar arasındaki ilişkiler, bu ilişkilerin gücü, mali yönetim ve ekonomik büyümenin mali açıkları nasıl etkilediği de araştırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mali Politikalar
• Bütçe Açıkları
• VAR
• Impulse-Response
• Varyans Ayrıştırması

The Macroeconomic Effects of Budget Deficits and Its Financing in Turkey: An Econometric Approaches, 1950-2000

Öz

The Macroeconomic Effects of Budget Deficits and Its Financing in Turkey: An Econometric Approaches, 1950-2000. This study is aiming to investigate, the long term effetcs on inflation, real interest rate, private spending and investment, economic growth, external deficits of fiscal policies especially budget deficits. While debt financing of deficits leads to higher real interest rates or increased repression of financial markets, money financing leads to higher inflation and increasingly unfavorable effects. Consumers respond differently to conventional taxes, unconventional taxes and debt financing. Private investment is sensitive to the real interest rate, which rises under domestic borrowing to finance to deficit. In addition, the relations in the long term among private investment public investment, fiscal deficits and external deficits, and these relations power

Anahtar Kelimeler

• Fiscal Policies
• Budget Deficits
• VAR
• Impulse-Response
• Variance Decomposition

Kaynakça

1. BARRO, R.J. (1974), “ Are Government Bonds Net Wealth?” Journal of Political Economy, Vol. 82, (December), pp. 1095-1117.
2. ORNBUSH, FİSCHER, R. and S., (1994). Macroeconomics, 6.b. McGraww-Hill, Inc., New York, 635s.
3. DPT, (1999), Temel Ekonomik Göstergeler.
4. DPT, (1997), Ekonomik Ve Sosyal Göstergeler, (1950-1998).
5. DPT, (1990), 1980 den 1990’a Makroekonomik Politikalar.
6. EASTERLY, SCHMIDT, W., ve HEBBEL, K. (1993). “Fiscal Deficits and Macroeconomic Performance in Developing Countries,, The World Bank Observer, Vol.8, No.2, Pp.211-237.
7. FISCHER, EASTERLY, S. and W., (1990), The Economics of the Government Budget Constraint”, The World Bank Research Observar, Vol.5, No.2, (July), pp.127-142.
8. GRANGER, C. W. J. (1988), “Some Recent Developments in a Concept of Causalty”, Journal of Econometrics, Vol.39, Vol.1, pp. 199-21

9. Hazine Müsteşarlığı. (1999), Hazine İstatistikleri, 1980-1998.
10. PARASIZ, İlker. (1997). Para Banka ve Piyasalar, 6.b. Ezgi yyn., Bursa.
11. KEYDER, Nur. (1998). Para, Bizim Büro Basımevi, 420s.
12. LUTKEPOHL, H. (1982). “Non-Causalty Due to Ommited Variables”, Journal of Econometrics, Vol.19, Pp. 367-378.
13. KIVILCIM, M., (1998).” The Relationship Between Inflation and the Budget Deficit in Turkey”, Journal of Business and Economic Statistics, Vol.16, pp.412-423.
14. ÖNDER, İ., KIRMANOĞLU, H. ve KARTALLI, Y., (1995). Kamu Açıkları ve Kamu Borçları, Türk Harb-İş Sendikası Yayını, 80s.
15. SACHS, JEFFERY D. (1989). Developing Country Debt and the World Economy. Ed. J.S. Sachs, University of Chicago Press for the National Bureau of Economic Research, Chicago: pp. 1-33.
16. SARAÇOĞLU, B., (1998),”Mali Açıkların Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Rolü ve Enflasyonla Mücadele Etkili Politikaların Seçimi”. ODTÜ Gelişme Dergisi, Vol.25, No.2, ss329-359.
17. SARGENT, THOMAS J., and WALLACE, N., (1981)”Some Unpleasent Monetarist Aritmetic.” Quarterly Review, Federal Researve Bank of Minneapolis, vol.5, pp.1-18.
18. SELÇUK, RANTANEN, F. ve A., (1996). Türkiye’de Kamu Harcamaları ve Kamu Borçlanması, TÜSİAD Yayını, 99s.
19. SIMS, C. (1980). “Macroeconomics and Reality, Econometrica, Vol.48, pp. 1-48.
20. SOYLU, Hakkı. (1997). Türkiye’de Senyoraj Gelirleri, Sermaye Piyasası Kurulu Yayını, No:81, 143s.
21. THORNTON, D. L. ve BATTEN, D.S. (1985). “Lag-Length Selection and Test of Granger Causalty Between Money and Income”, Journal of Money, Credit and Banking, Vol.17, pp.165-78.