EN
TR
Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü
Öz
İstatistik teorisinin gelişim sürecinde optimizasyon problemleri ile oldukça sık karşılaşılmaktadır. Bu tür problemlerin çözümü için kullanılan teknikler: klasik yöntemler, sayısal yöntemler, değişimsel yöntemler ve matematiksel programlama olarak sınıflandırılmaktadır. Çeşitli alanlarda uygulaması olan istatistik yöntemlerinden bazıları: regresyon analizi, tahmin, istatistiksel hipotez testleri, deney düzenleme ve analizi veri sınıflandırma ve gruplandırma, zaman serisi analizidir (Arthanari ve Dodge 1981).
Regresyon Analizi 'nde etkin olarak kullanılan En Küçük Kareler Yöntemi (EKK) modelin bilinmeyen parametrelerinin tahmin edicileri için, hatalar bağımsız olduğunda optimal sonuçlar vermektedir. Bu tahmin ediciler, sıfır ortalamalı ve ϭ2 varyanslı normal dağılıma uymaktadır. Özellikle normal dağılıma uymayan durumlarda ve uç değerler olduğunda bu yöntem optimallikten çok uzaklaşmaktadır (Cade ve Richards, 1996, Narula ve Wellington 1982).
Charnes, Cooper ve Ferguson (1955)'un birlikte yaptıkları makalede, İstatistik matematiksel programlamanın bir uygulaması ele alınmış ve MİNMAD (Ortalama Mutlak Sapmaların En Küçüklenmesi) Problemi, doğrusal regresyon modelinin çözümü için EKK yöntemine bir alternatif olarak seçilmiştir. Bu makalede, MİNMAD problemi, Doğrusal Programlama (DP) modeli olarak formüle edilmiş ve çözülmüştür (Arthanari ve Dodge 1981, Narula 1987).
Bu çalışmada, çok değişkenli çoklu regresyon modeli MİNMAD problemi olarak düşünülmüş ve Çok Amaçlı MİNMAD "Problemi elde edilmiştir. Elde edilen bu problem aslında birçok amaçlı programlama modelidir. Bu nedenle problemin çok amaçlı programlama yöntemlerinden biri olan Global Kriter yöntemi ile çözülmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- APAYDIN, A., KUTSAL, A., ATAKAN, C.(1994), Uygulamalı İstatistik, Ankara: Kültür Kitap ve Yayınevi.
- APAYDIN, A., YAPICI, N., (2001), Minmad Problemi Olarak Modellenen Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Çözümü İçin Çok Amaçlı Doğrusal Programlama Yaklaşımı, 2. İstatistik Kongresi, Bildiriler Kitabı, 66-69. 2-6 Mayıs, Antalya.
- ARTHANARI T.S., DODGE, Y., (1981), Mathematical Programming in Statistics, John Wiley and Sons Inc.
- CADE, B.S., RICHARDS, J.D. (1996), Permutation Tests for Least Absolute Deviation Regression, Biometrics, 52, 886-902.
- EVREN, R., ÜLENGİN, F., (1992), Yönetimde Çok Amaçlı Karar Verme, İ.T.Ü., Matbaası.
- HAWLEY, R.W., GALLAGHER, N.C. (1994), On Edgeworth's Method for Minimum Absolute Error Linear Regression, IEEE Transactions on Signal Processing, 42, 2045-2054.
- JOHNSON, R.A, WICHERN, DW.(1988). Applied Multivariate Statistical Analysis, Prentice-Hall Inc.
- NARULA, S.C., (1987), The Minimum Sum of Absolute Errors Regression, Journal of Quality Technology, 19,1,37-44.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İstatistiksel Teori
Bölüm
Konferans Bildirisi
Yayımlanma Tarihi
17 Ağustos 2003
Gönderilme Tarihi
4 Şubat 2003
Kabul Tarihi
10 Nisan 2003
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2003 Cilt: 2 Sayı: 2
APA
Yapıcı Pehlivan, N., & Apaydın, A. (2003). Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü. İstatistik Araştırma Dergisi, 2(2), 115-124. https://izlik.org/JA23HN74CX
AMA
1.Yapıcı Pehlivan N, Apaydın A. Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü. JSRTR. 2003;2(2):115-124. https://izlik.org/JA23HN74CX
Chicago
Yapıcı Pehlivan, Nimet, ve Ayşen Apaydın. 2003. “Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü”. İstatistik Araştırma Dergisi 2 (2): 115-24. https://izlik.org/JA23HN74CX.
EndNote
Yapıcı Pehlivan N, Apaydın A (01 Ağustos 2003) Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü. İstatistik Araştırma Dergisi 2 2 115–124.
IEEE
[1]N. Yapıcı Pehlivan ve A. Apaydın, “Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü”, JSRTR, c. 2, sy 2, ss. 115–124, Ağu. 2003, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23HN74CX
ISNAD
Yapıcı Pehlivan, Nimet - Apaydın, Ayşen. “Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü”. İstatistik Araştırma Dergisi 2/2 (01 Ağustos 2003): 115-124. https://izlik.org/JA23HN74CX.
JAMA
1.Yapıcı Pehlivan N, Apaydın A. Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü. JSRTR. 2003;2:115–124.
MLA
Yapıcı Pehlivan, Nimet, ve Ayşen Apaydın. “Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü”. İstatistik Araştırma Dergisi, c. 2, sy 2, Ağustos 2003, ss. 115-24, https://izlik.org/JA23HN74CX.
Vancouver
1.Nimet Yapıcı Pehlivan, Ayşen Apaydın. Çok Değişkenli Çoklu Regresyon Modelinin Minmad Problemi Olarak Modellenmesi ve Global Kriter Yöntemi ile Çözümü. JSRTR [Internet]. 01 Ağustos 2003;2(2):115-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23HN74CX