Depremin Gösterdiği Gerçek: Özel Gereksinimli Çocuklarda Kronik Hastalık Yönetiminde Bütüncül Yaklaşımın Önemi
Öz
Kronik hastalıklarla mücadele eden özel gereksinimli çocuklar, sağlık hizmetlerinde dikkatle ele alınması gereken özgün bir grubu temsil etmektedir. Bu çocukların yalnızca fiziksel sağlık sorunları değil, aynı zamanda psikososyal ihtiyaçları da multidisipliner ve bütüncül yaklaşımları zorunlu kılmaktadır. Literatürde, düzenli hemşirelik ziyaretleri, ailelerin eğitimi ve çocuklara yönelik psikososyal destek programlarının bu grubun sağlık durumlarını önemli ölçüde iyileştirdiği ve tedavi süreçlerine uyumlarını artırdığı vurgulanmaktadır.
Son yaşanan büyük deprem felaketi, özel gereksinimli çocukların afet koşullarında ne denli savunmasız bir grup olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Afet sonrası süreçte bu çocukların tıbbi ve psikososyal ihtiyaçlarını hızla karşılayabilmek, hemşirelik uygulamaları ile sosyal hizmetlerin entegrasyonunun kritik bir gereklilik olduğunu göstermiştir. Bu tür bütüncül müdahaleler, ailelerin stres düzeylerini azaltmakta ve dayanıklılıklarını artırmaktadır. Bu nedenle, özel gereksinimli çocuklara yönelik kapsayıcı sağlık ve sosyal destek politikalarının geliştirilmesi, bu çocukların yaşam kalitelerinin artırılmasında temel bir adım olarak görülmelidir.
Anahtar Kelimeler
özel gereksinimli çocuk, kronik hastalıklı çocuk, deprem, hemşire, sosyal hizmet uzmanı
Kaynakça
- Akbaba, B., Yiğit, H., Güngör, E., Kaynak, M., Kahya, H., Birbilen, A., Kesici, S., Düzova, A., Bayrakçı, B., & Tekşam, Ö. (2024). After the Türkiye Earthquake: The Experience of a Pediatric Emergency Department in a University Hospital Distant from the Disaster Area.. Prehospital and disaster medicine, 1-8 . https://doi.org/10.1017/S1049023X24000347.
- Aykanat, B., & Gözen, D. (2014). Çocuk sağlığı hemşireliğinde aile merkezli bakım yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(1), 683-695.
- Bilik, M. B., & Akdağ, M. (2023). Özel Gereksinimli Bireyler ve Ebeveynleri Açısından Afet Zorlukları: 2011 Van Depremi Örneği. Afet Ve Risk Dergisi, 6(1), 243-256. https://doi.org/10.35341/afet.1233201
- Çakır, G., & Altay, N. (2021). Kronik hastalığı olan çocukların bakımında okul hemşiresinin görev ve sorumlulukları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(1), 55-61.
- Çakır, M. N., & Kızıler, E. (2022). Kronik Hastalığa Sahip Çocuğu Olan Ailelerde Ebeveyn-Çocuk İlişkisi: Sosyal Destek ve Ebeveyn Öz Yeterliği. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(3), 48-58.
- Çırlak, A., & Törüner, E. K. (2021). Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocukların Ebeveynlerine Yönelik Eğitim Programlarının Önemi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 127-134.
- Dağ, Y., Zengin, M., Yayan, E., & Dağ, S. (2024). Understanding the impact of natural disasters on children within fist hours and days after an event: A phenomenological study through the experience of nurses.. International nursing review. https://doi.org/10.1111/inr.13031.
- Dewan, T., & Cohen, E. (2013). Children with medical complexity in Canada.. Paediatrics & child health, 18 10, 518-22 . https://doi.org/10.1093/PCH/18.10.518
- Frogel, M., Jermyn, J., Foltin, G., & Cooper, A. (2023). A Comprehensive Coalition-Based Regional Approach to Pediatric Disaster Planning. Prehospital and Disaster Medicine, 38, s187 - s188. https://doi.org/10.1017/S1049023X23004843.
- Griffin, J., Hipper, T., Chernak, E., Kurapati, P., Lege-Matsuura, J., Popek, L., & Turchi, R. (2023). Home-Based Emergency Preparedness for Families of Children and Youth With Special Healthcare Needs: A Scoping Review.. Health security. https://doi.org/10.1089/hs.2022.0119.