Büyük Hun Devletinden Türk Devletler Teşkilatına Türklerde Birlik Algısı ve Psikolojik Yansımaları

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 287 - 306, 25.12.2025

Selahattin Avşaroğlu , Yener Özen

Öz

Bu çalışma, Türk kültür ve kimliğinde birliğin tarihsel ve psikolojik önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bunun için literatürden faydalanılmıştır. Büyük Hun Devleti’nden başlayarak günümüzdeki Türk Devletler Teşkilatı’na uzanan süreçte Türklerde birlik algısını ve bunun psikolojik yansımalarını incelemektedir. İlk olarak, Türklerdeki birlik anlayışının tarihsel kökenlerine odaklanılmakta, Büyük Hun Devleti döneminde şekillenen ilk birlik modelleri ve Göktürk ile Uygur dönemlerindeki gelişmeler ele alınmaktadır. Türk tarihinin bu erken dönemlerinde, boylar arası ilişkiler ve merkezi otoritenin birleştirici rolü, devlet teşkilatı ve yönetim anlayışı çerçevesinde tartışılmaktadır. Modern dönemde ise Türk Devletler Teşkilatı’nın kuruluş süreci ve bu teşkilatın Türk birliği kavramına kattığı yeni anlamlar değerlendirilmektedir. Çalışmada ayrıca, Türklerdeki birlik algısının sosyo-psikolojik etkilerine, milli kimlik ve kolektif hafıza üzerindeki rolüne dikkat çekilmektedir. Türk birliği kavramı, sadece siyasi ve tarihi bir yapı olarak değil, aynı zamanda kültürel ve psikolojik bir görüngü olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak, geçmişten günümüze Türklerde birlik algısının sürekliliği ve bu algının Türk Devletler Teşkilatı çerçevesinde günümüz koşullarına nasıl uyarlandığı değerlendirilmiştir. Bu tarihi süreç içerisinde geliştirilen töre ve dinamik kültürün yaşamaya devam ettiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türk Devlet Teşkilatı, , Birlik Algısı , Psikolojik Yansımalar , Türklerde Birlik

From the Great Hun Empire to the Organization of Turkic States: The Perception of Unity Among Turks and Its Psychological Reflections

Öz

This study aims to reveal the historical and psychological significance of unity in Turkish culture and identity. For this purpose, it utilizes literature. It examines the perception of unity among Turks and its psychological implications, beginning with the Great Hun Empire and extending to the present-day Turkic State Organization. First, it focuses on the historical roots of the concept of unity among Turks, examining the first models of unity formed during the Great Hun Empire and the developments of the Göktürk and Uyghur periods. In these early periods of Turkish history, intertribal relations and the unifying role of central authority are discussed within the framework of state organization and administrative understanding. In the modern era, the study evaluates the establishment process of the Organization of Turkic States and the new meanings it adds to the concept of Turkic unity. Additionally, it highlights the socio-psychological effects of the perception of unity among Turks, emphasizing its role in national identity and collective memory. The concept of Turkic unity is approached not only as a political and historical construct but also as a cultural and psychological phenomenon. In conclusion, the continuity of the sense of unity among Turks from past to present and how this perception has been adapted to current conditions within the framework of the Organization of Turkic States are evaluated. It is observed that the traditions and dynamic culture developed during this historical process continue to survive.

Anahtar Kelimeler

Organization of Turkish States , Unity Among Turks, , Perception of Unity , Psychological Reflection

Kaynakça

• Akgül, Ö. (2017). Sosyal rehabilitasyon olarak değnekçilerin topluma kazandırılmasında psikososyal destek, süreçlerinin değerlendirilmesi (İstanbul Örneği). International Congress On Political, Economic And Social Studies.
• Akiner, S., Hay, J. ve Tideman, S. (2020). Sustainable development in Central Asia. Routledge.
• Akman, Ş. T. (2006). Devletin şiddet araçları üzerindeki tekelci kontrolü ve meşruiyet sorunu (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Alperen, A. (2018). Bağdat demiryolu: Siyasal sonuçları olan bir Türk-Alman demiryolu projesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7(19), 1-22.
• Aygül, H. H. (2008). Türk modernleşme sürecinde dil olgusunun sosyolojik analizi (Doktora Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
• Balci, T. (2014). Osmanli Balkan mirasi ve Türk millî kimliğinin oluşumu. Journal of Ottoman Legacy Studies, 1(1), 60-70.
• Barfield, T. (1989). The perilous frontier: Nomadic Empires and China. Basil Blackwell.
• Beğenirbaş, M. (2015). Psikolojik sermayenin çalışanların duygu gösterimleri ve işe yabancılaşmalarına etkileri: Sağlık sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(3), 249-263.
• Beşirli, H. (2011). Türk kültüründe güç, iktidar, itaat ve sadakatin yemek sembolizmi esasında değerlendirilmesi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, (58), 139-152.
• Cufta, M. (2016). International congres on political, economic and social studies, İstanbul:Proceedings Book.
• Çeliker, D. (2011). Geçmişten günümüze Türklerde keçecilik ve keçe yapımında yeni teknikler. Art-e Sanat Dergisi, 4(8), 1-22.
• Ercüment, A. (2012). Cumhuriyet Türkiye’sinin kuruluş sürecinde ulus-devlet-din ilişkileri (1920-1937) (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Ergin, M. (1989). Eski Türk hukuku. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
• Esin, E. (1978). Türk sanatı. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
• Findley, C. V. (2005). The Turks in world history. Oxford University Press.
• Genç, Ç. Ş. (2017). Türk modernleşmesinde modernlik algısı. Sakarya: Sakarya Üniversitesi Yayınları.
• Golden, P. B. (1992). An introduction to the history of the Turkic peoples. Wiesbaden: Otto Harrassowitz Verlag.
• Golden, P. B. (2002). Central Asia in world history. Oxford University Press.
• Güler, M. (2014). Türkiye’de popüler tarihçilik (1908-1960)-Ahmet Özcan. Turkish History Education Journal, 3(2), 201-216.
• Güngör, D. (2014). İkinci kuşak Avrupalı Türklerde psikolojik entegrasyon ve uyum: Çift boyutlu kültürleşme temelinde karşılaştırmalı bir derleme. Türk Psikoloji Yazıları, 17(34), 16.
• Hacioğlu, S. (2016). Sekülerleşme sürecinin muhafazakâr kadın algısı üzerindeki etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Recep Tayyip Üniversitesi, Rize.
• Hazırbulan, T. (2024). Selanik’te muhtarlık kurumunun oluşturulması: Mahalleler ve ilk muhtarlar. Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, 5(9), 65-97.
• İbrahimov, A. (2018). Türk Birliğinin sosyo-psikolojik etkileri. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 12(4), 67-85.
• Kafesoğlu, İ. (1984). Türk milli kültürü. İstanbul: Ötüken Yayınları.
• Kıvrak, A. (2008). Avrupa Birliği sürecinde Türk polis teşkilatının yönetim, eğitim ve politikalarının Avrupa Birliği polis teşkilatları ile karşılaştırılması (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Ögel, B. (1993). Türk mitolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Shaw, S. J. (2006). History of the Ottoman Empire and modern Turkey: Volume 1, Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire 1280–1808. Cambridge University Press.
• Zieme, P. (1992). Old Turkic culture and its reflections in modern times. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.