Uzay Turizmi, Seyahat ve Yenilik
Öz
Uzay turizmi, 21.yüzyılda inovasyon ve dijitalleşme sayesinde hızla gelişen ve daha önce tatmadıkları çılgın bir maceraya hazır yüksek gelirli seyyahlara nefes kesen bir seyahat için yarışan turizm şeklidir. Bu yarışta, gelişmiş ülkelerin özel uzay turizmi şirketleri arasında kıyasıya bir rekabet vardır. 21.yüzyılın başlarında İngiliz milyarder Richard Branson ve ekibi Virgin Galactic uzay uçağı ile 2021 yılı Temmuz ayında ilk sivil özel uzay seyahatini gerçekleşmiştir. Ardından Jeff Bezos (Amazon kurucusu) Blue Origin isimli özel uzay uçuşu şirketi tarafından tasarlanan New Shepard isimli roketle yanındaki üç kişiyle yörünge altı seyahatini Branson’dan yaklaşık bir hafta sonra gerçekleştirmiştir. Ancak ilk uzay turisti unvanını alan kişi 2001 yılında yörüngedeki Uluslararası Uzay İstasyonuna giden Amerikalı Denis Tito isimli milyarderdir. Bununla beraber, Denis Tito, İngiliz Richard Branson ve ABD’li Jeff Bezos gibi kendi uzay şirketi tarafından geliştirilen bir uzay aracı ile değil Rus Soyuz roketi ile yörüngedeki Uluslararası Uzay İstasyonu’na gitmiştir. Apollo 11’in 1969’da aya inmesiyle başlayan uzay yarışı, hızlanarak sürmektedir. Nasa’nın 2021’de açıkladığı Artemis isimli aya iniş programı için SpaceX firmasını görevlendirmesi ile gelen hamle, uzay yarışında özel girişimi, kamunun önüne geçirmiştir. Bu makale, geleneksel turizmden ayrı bir özel ilgi turizmi olarak değerlendirilebilecek uzay turizminin tarihini ve gelişim sürecini kısa bir şekilde gözden geçirirken, teknolojik yeniliklerin uzay seyahatlerine etkilerini, uzay yarışında özel girişimi, uzay turizmi ekonomisi ve gelecekteki beklentileri incelemektedir. Araştırma,uzay turizmi ile ilgili akademik araştırmalar, tezler, haberler, yayınlar taranarak ve Dünya Bankası, OECD, UNCTAD yayınları ile birleştirilerek ilişkilendirilmiştir. Böylelikle yörüngesel uzay seyahatlerinden yörünge altı uzay seyahatlerine doğru yönelişin genişleyen tekno endüstriyel dünya için önemi ve uzay turizminin gerçeğe dönüşmesindeki güçlükler ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Kaynakça
- Astronotlarda kas kaybı. Milliyet (2009). Erişim adresi: https://www.milliyet.com.tr/pembenar/astronotlarda-kas-kaybi-1083649. Erişim Tarihi: 24.09.2022
- Barrie, T. (2020). As early as 2022, you can experience five-star accommodation in space. Erişim adresi: https://www.gq-magazine.co.uk/lifestyle/article/space-tourism-hotels-2022/amp Erişim tarihi: 23.01.2022
- Bensoussan, D. (2010). Space tourism risks: A space insurance perspective. Acta Astronautica (66), 1633–1638.
- Biber, AB (2021). Uzay turizminin geleceği heyecan verici, peki Dünya'nın geleceği? TRT Haber. Erişim adresi: https://www.trthaber.com/haber/dunya/uzay-turizminin-gelecegi-heyecan-verici-peki-dunyanin-gelecegi-599176.html Erişim tarihi: 01.01.2022
- Botlíková, M. ve Botlík, J. (2020). Local Extremes of Selected Industry 4.0 Indicators in the European Space—Structure for Autonomous Systems. Journal of Risk and Financial Management, 13(1), 1-37.
- Bulchand-Gidumal, J. (2020). Impact of Artificial Intelligence in Travel, Tourism, and Hospitality. In Z.Xiang, M. Fuchs, U.Gretzel, W. (Ed.) Handbook of e-Tourism. 1-21, Springer, New York
- Cadogan, D.P.(2015). The Past and Future Space Suit. American Scientist, 103(5), 338-347
- Chang, Y-W. (2015). The first decade of commercial space tourism. Acta Astronautica 108, 79–91
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Küçük
*
0000-0002-7717-2439
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
30 Eylül 2022
Kabul Tarihi
21 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3