The Role of Health Tourism Revenues in Closing Turkish Hospitals’ Foreign-Exchange Gaps: A Systematic Literature Review of the Post-Pandemic Period 2022–2025

Öz

This systematic literature review examines the extent to which health tourism revenues contributed to closing foreign-exchange gaps in Turkish hospitals during the post-pandemic recovery period of 2022–2025. Following PRISMA 2020 guidelines, 12 studies and official reports published between January 2022 and June 2025 were synthesized. Findings reveal that health tourism revenue in accredited private and university hospitals increased from USD 842 million in 2022 to approximately USD 2.6–2.8 billion (annualized) in 2025. Many sampled institutions reported that international patient revenues significantly offset their FX needs, and in some cases may have exceeded annual import costs. Hair transplantation, oncology, cardiovascular surgery, orthopedics, and reproductive medicine accounted for over 70 % of this revenue. The financial relief was heavily concentrated in large private and university hospitals in major cities, while public and regional hospitals benefited only marginally. The review concludes that health tourism has become a critical financial buffer against currency depreciation and import dependency, yet its benefits remain unequally distributed across the healthcare system.

Anahtar Kelimeler

• Health Tourism
• Medical Tourism
• Hospital Financial Sustainability

Türkiye’de Sağlık Turizmi Gelirlerinin Hastanelerin Döviz Açığını Kapatmadaki Rolü: 2022-2025 Pandemi Sonrası Dönem Sistemli Literatür Taraması

Öz

Bu sistematik literatür taraması, 2022-2025 pandemi sonrası toparlanma döneminde sağlık turizmi gelirlerinin Türk hastanelerinin döviz açıklarını kapatmada hangi ölçüde etkili olduğunu incelemektedir. PRISMA 2020 rehberi izlenerek, Ocak 2022-Haziran 2025 arasında yayımlanmış 12 çalışma ve resmi rapor sentezlenmiştir. Bulgular, uluslararası hasta yetkisi olan özel ve üniversite hastanelerinde sağlık turizmi gelirinin 2022’de 842 milyon USD’den 2025’te yıllıklandırılmış 2,6-2,8 milyar USD’ye yükseldiğini göstermektedir. 2024 itibarıyla medyan döviz karşılama oranı (sağlık turizmi USD geliri ÷ yıllık USD cinsinden ithalat maliyeti) 1,14’e, 2025’te tahmini 1,25-1,40’a ulaşmış; yani örneklemdeki hastanelerin çoğu döviz ihtiyacını uluslararası hastalardan elde ettikleri gelirle tam olarak karşılamış veya aşmıştır. Finansal rahatlama büyük ölçüde büyük şehirlerdeki özel ve üniversite hastanelerinde yoğunlaşmış; kamu ve bölgesel hastaneler ise çok sınırlı fayda sağlamıştır. Çalışma, sağlık turizminin TL’deki değer kaybı ve ithalata bağımlılığa karşı kritik bir finansal tampon haline geldiğini, ancak bu faydanın sağlık sisteminde eşit dağılmadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Turizmi
• Tıbbi Turizm
• Hastane Finansal Sürdürülebilirliği

Kaynakça

1. Altındağ, İ. (2025). COVID-19 pandemisinin Türkiye turizm verimliliği üzerindeki etkisi: Veri zarflama analizi yaklaşımı [The impact of COVID-19 pandemic on tourism efficiency in Turkey: Data envelopment analysis approach]. Journal of Applied Tourism Research, 6(2), 155–173.
2. Batbaylı, Ş. (2021). Sağlık hizmeti ihracatı ve Türkiye örneği [Health service export and the case of Turkey] [Doctoral dissertation, Bursa Uludağ University].
3. Batbaylı, Ş. (2022). Türkiye’nin uluslararası sağlık turizmindeki rekabet gücünün ekonomik büyümeye etkisi: Ampirik bir analiz [The impact of Turkey's competitive power in international health tourism on economic growth: An empirical analysis].
4. Büyük, Ö. (2023). Health tourism in Turkey: A pursuit of wellness. In Tourism (pp. 1–20). Yaz Yayınları.
5. Central Bank of the Republic of Türkiye. (2025). Payment balance statistics 2022–2025. https://www.tcmb.gov.tr
6. Health Tourism Department, Ministry of Health. (2024). Uluslararası hasta istatistikleri 2023–2024 [International patient statistics 2023–2024]. Republic of Türkiye Ministry of Health.
7. Kaya, A. (2024). Türkiye’de sağlık turizmi ve hastane finansmanı: Döviz açığına etkisi [Health tourism and hospital financing in Turkey: Impact on foreign exchange gap] [Master's thesis, Kırklareli University].
8. KMU Kurumsal Arşiv. https://earsiv.kmu.edu.tr/server/api/core/bitstreams/130b907a-24a2-4757-b980-6aaca70127d8/content

9. KPMG Türkiye. (2025). Türkiye’de sağlık turizmi: 2025 yarıyıl değerlendirmesi [Health tourism in Turkey: 2025 mid-year evaluation] [Sector report]. KPMG Türkiye.
10. Ministry of Health. (2024). Sağlık turizmi ve turist sağlığı istatistik yıllığı 2023 [Health tourism and tourist health statistical yearbook 2023]. Republic of Türkiye Ministry of Health.
11. Ministry of Health. (2025). Sağlık turizmi ve turist sağlığı istatistik yıllığı [Health tourism and tourist health statistical yearbook]. Republic of Türkiye Ministry of Health.
12. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., . . . Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. Revista Española de Cardiología, 74(9), 790–799. https://doi.org/10.1016/j.rec.2021.07.010
13. Tutar, H., Ay, G., & Şahin, M. (2025). Financial performance analysis of companies in the Stock Exchange Istanbul Tourism Index. Journal of Tourism, Sustainability and Well-being, 13(1), 36–54.
14. USHAŞ – International Health Services Inc. (2024). 2023 yıllık sağlık turizmi raporu [2023 annual health tourism report]. https://www.ushas.com.tr
15. World Bank. (2024). Turkey economic monitor: Navigating the waves. World Bank Group.
16. Zhao, Y., Yang, J., Song, J., & Lu, Y. (2025). The effects of tourism motivation and perceived value on tourists’ behavioral intention toward forest health tourism: The moderating role of attitude. Sustainability, 17(2), Article 713.