Araştırma Makalesi

Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması

Cilt: 6 Sayı: 1 30 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması

Öz

Son yıllarda, bilinçli nüfusun artışı tarımsal üretim yöntemlerine dayanarak elde edilen ürün kalitesinin irdelenme gerekliliği artırmaktadır. Tarımsal üretim sonucu elde edilen ürün kalitesiyle ilgili çeşitli yaklaşımlar bulunmaktadır. Genetik mühendislik yöntemleri sonucu edilen ürünler (GDO) verimlidir. Ancak doğal olmayan bu sürecin uzun vadede doğaya ve insan sağlığına olumsuz etkilerinin ortaya çıkacağı varsayılmaktadır. Endüstriyel tarım yöntemleriyle elde dilen ürünlere bakıldığında ürün miktarı bakımından yüksek olsa da kullanılan yüksek miktar gübre ve insektisit insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Son olarak Organik tarım ile elde edilen organik ürünler ise, endüstriyel üretim yöntemlerinin ve genetik mühendisliğinin olumsuz etkilerini ortadan kaldırarak hem çevreyi hem de tüketici sağlığını korumayı amaçlamaktadır ancak bu üretim yöntemiyle elde edilen ürün miktarı düşükken maliyeti yüksektir ve toplumun her kesimine hitap etmemektedir. Bu çalışmada Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (B-AHS) ve VIKOR metotları bir arada kullanılarak melez bir model oluşturulmuş ve tarımsal yöntemler ile elde edilen ürün seçim problemine sürdürülebilir bir çözüm önermek için karar destek sistemi geliştirilmiştir. Yöntemin ilk adımında Memnuniyet (C1), Ekonomi (C2) ve Sağlık (C3) kriterleri B-AHS ile değerlendirilmiş ve ağrılıklar belirlenmiştir. İkinci adımda ise VIKOR yöntemi ile önerilen tarım ürünün değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu araştırmanın amacı, tarımsal teknolojilerini kullanarak elde edilen ürün uygunluğunu değerlendirmek ve derecelendirmek için eksiksiz bir çerçeve oluşturmaktır. Önerilen ürün geçerliliğinin gösterilmesi için, güncel veriler ile gerçek bir problem üzerinde uygulama yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akhmetshina, L., Sergeev, A., & Mottaeva, A. (2019). Influence of organic agriculture on the development of green economy. In E3S Web of Conferences (Vol. 91). https://doi.org/10.1051/e3sconf/20199106008
  2. Alem, S. (2021). Special Agriculture Production Selection Using Interval Type-2 Fuzzy AHP. In Advances in Intelligent Systems and Computing (Vol. 1197 AISC, pp. 557–566). https://doi.org/10.1007/978-3-030-51156-2_64
  3. Arvas, Y. E., & Kaya, Y. (2019). Potential impact of genetically modified plants on biodiversity. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 29(1), 168–177. https://doi.org/10.29133/yyutbd.468218
  4. Atsan, T., & Erem Kaya, T. (2008). Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri. Cilt (Vol. 22). Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ziraatuludag/issue/16752/174160
  5. Buckley, J. J. (1985). Fuzzy hierarchical analysis. Fuzzy Sets and Systems, 17(3), 233–247. https://doi.org/10.1016/0165-0114(85)90090-9
  6. Demirel, N. Ç., Yücenur, G. N., Demirel, T., & Muşdal, H. (2012). Risk-Based Evaluation of Turkish Agricultural Strategies using Fuzzy AHP and Fuzzy ANP. Human and Ecological Risk Assessment, 18(3), 685–702. https://doi.org/10.1080/10807039.2012.672902
  7. Eraslan, E., & Iç, Y. T. (2011). A multi-criteria approach for determination of investment regions: Turkish case. Industrial Management and Data Systems. https://doi.org/10.1108/02635571111144964
  8. Fabris, M., Abbriano, R. M., Pernice, M., Sutherland, D. L., Commault, A. S., Hall, C. C., … Ralph, P. J. (2020). Emerging Technologies in Algal Biotechnology: Toward the Establishment of a Sustainable, Algae-Based Bioeconomy. Frontiers in Plant Science. https://doi.org/10.3389/fpls.2020.00279

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

23 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

7 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özdemir, Y. S., & Savalan, Ş. (2022). Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması. Journal of Turkish Operations Management, 6(1), 1121-1133. https://izlik.org/JA54RW93RM
AMA
1.Özdemir YS, Savalan Ş. Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması. JTOM. 2022;6(1):1121-1133. https://izlik.org/JA54RW93RM
Chicago
Özdemir, Yavuz Selim, ve Şeyda Savalan. 2022. “Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması”. Journal of Turkish Operations Management 6 (1): 1121-33. https://izlik.org/JA54RW93RM.
EndNote
Özdemir YS, Savalan Ş (01 Haziran 2022) Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması. Journal of Turkish Operations Management 6 1 1121–1133.
IEEE
[1]Y. S. Özdemir ve Ş. Savalan, “Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması”, JTOM, c. 6, sy 1, ss. 1121–1133, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54RW93RM
ISNAD
Özdemir, Yavuz Selim - Savalan, Şeyda. “Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması”. Journal of Turkish Operations Management 6/1 (01 Haziran 2022): 1121-1133. https://izlik.org/JA54RW93RM.
JAMA
1.Özdemir YS, Savalan Ş. Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması. JTOM. 2022;6:1121–1133.
MLA
Özdemir, Yavuz Selim, ve Şeyda Savalan. “Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması”. Journal of Turkish Operations Management, c. 6, sy 1, Haziran 2022, ss. 1121-33, https://izlik.org/JA54RW93RM.
Vancouver
1.Yavuz Selim Özdemir, Şeyda Savalan. Farklı tarımsal üretim yöntemleri sonucu elde edilen ürün kalitesi analizi için sürdürülebilir melez bulanık ÇKKV yaklaşımı uygulaması. JTOM [Internet]. 01 Haziran 2022;6(1):1121-33. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54RW93RM