Araştırma Makalesi

Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi

Cilt: 9 Sayı: 1 1 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi

Öz

Türkiye’de 2013-2022 yılları arasında yaşanan Ambulans Trafik Kazaları incelendiğinde, yerleşim yeri içerisinde, hava durumunun açık, yolun kaplamasının asfalt ve yüzeyinin kuru olduğu, düz ve eğimsiz cadde veya devlet yollarında gerçekleşen ambulans trafik kazalarında toplam 3058 yaralanma vakası belirlenmiştir. Ambulans trafik kazalarında en fazla yaralanma oranları yandan çarpma durumunda gerçekleşmiştir. Yandan çarpma trafik kaza durumu ile yaralanma sayısı arasında zayıf düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ambulansların yandan çarpma trafik kaza ve bu kazalar sonucunda meydana gelen yaralanma nedenleri, paydaşlar ve uzman ekiple yapılan sosyal medya ve görüşmeler aracılığıyla belirlenmiştir. Sıralama metodlarından Borda Count Method (BCM) kullanılarak ambulansların yandan çarpma trafik kaza durumlarını ve bu kazalar sonucunda meydana gelen yaralanmaları azaltacak en iyi önlem alternatifleri sıralanmıştır. Ambulansların yandan çarpma trafik kazalarını önlemek için en etkili önlem, çarpışma öncesi uyarı ve otomatik frenleme mekanizmalarının entegre edildiği akıllı ambulans sistemleridir. Trafikte ambulansların fark edilmesini artırmak amacıyla siren ve ışıklandırma sistemlerinin kullanımı ise, ikinci en etkili önlem olarak belirlenmiştir. Ambulans araçlarının yandan çarpma trafik kaza durumlarının sebep olduğu yaralanmaların seviyesini düşürebilecek önlem alternatiflerinde; ambulanslara standart dışı yolcuların alınmaması en etkili önlem olarak belirlenmiştir. Trafik kazası sonrasında olay yerinin güvenliğinin sağlanması, kabin içi aktif ve pasif güvenlik önlemlerinin iyileştirilmesi ve ambulans kabin tasarımının iyileştirilmesi gibi önlemler de yüksek öncelikli tedbirler arasında yer almıştır. Literatür taramalarında örneği bulunmayan ve alanında öncü olma özelliği taşıyan bu çalışma; Türkiye’de yaşanan ambulans trafik kazalarını kaza oluş türlerine göre analiz ederek yeni bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumuzu beyan ederiz.

Teşekkür

Bu çalışmanın başarılı bir şekilde yürütülebilmesi için ambulans trafik kaza verilerini bizle paylaşan Türkiye Cumhuriyeti Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı’na teşekkürlerimizi bir borç biliriz.

Kaynakça

  1. Akça, T., Sahingoz, O. K., Kocyigit, E., & Tozal, M. (2020). Intelligent ambulance management system in smart cities. In 2020 International Conference on Electrical Engineering (ICEE) (pp. 1–7). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICEE49691.2020.9249959
  2. Alzu'bi, S., Siouf, S., Jamjoum, M., Abdelsalam, E., Salameh, T., & Swailmeen, Y. (2023). A smart ambulance escort drone. 2023 Advances in Science and Engineering Technology International Conferences (ASET), 1–4. https://doi.org/10.1109/ASET56582.2023.10180630
  3. Altındiş, S., Tok, Ş., Aslan, F. G., Pilavcı-Adıgül, M., Ekerbiçer, H. Ç., & Altındiş, M. (2017). Assessment of first aid knowledge level of university students. SMJ, 7, 125–130.
  4. Alsofayan, Y. M., Alhajjaj, F. S., Alowais, J. M., Alsuhaymi, F. S. M., Almutairi, A. A., Alsharef, M. K., Alenazi, S. A., Alsadan, Y. I. S., Alshangiti, S. A. M., & Albalawi, A. F. A. (2023). The epidemiology of prehospital ambulance crashes: A national experience across Saudi Red Crescent Authority. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.42049
  5. Bair, S., Huang, R., & Wang, K. (2012). Can vehicle maintenance records predict automobile accidents? Property. https://doi.org/10.1111/j.1539-6975.2011.01433.x Bäumler, M., & Prokop, G. (2024). Predicting the Type of Road Traffic Accident for Test Scenario Generation. IEEE Access, 12, 28950-28971. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3367744
  6. Boland, L. L., LeVoir, M. W., Jin, D., Duren, J. L., Souchtchenko, S. S., & Stevens, A. C. (2023). A retrospective, single-agency analysis of ambulance crashes during a 3-year period: Association with EMS driver characteristics and a telematics-measured safe driving score. Prehospital Emergency Care, 27, 455–464. https://doi.org/10.1080/10903127.2022.2163327
  7. Boldt, J., Steinfort, F., Müller, M., Exadaktylos, A., & Klukowska-Roetzler, J. (2020). Online Newspaper Reports on Ambulance Accidents in Austria, Germany, and Switzerland: Retrospective Cross-sectional Review. JMIR Public Health and Surveillance, 7. https://doi.org/10.2196/25897.
  8. Borda, J.-C. de. (1781). Memoir on elections by ballot. History of the Royal Academy of Sciences, 102–111. Bozzini, S., Friedman, D., & Jimenez, J. (2013). A Study of Rollover Occupant Injury Mitigation Using Dynamic Testing To Evaluate Alternative Protection Systems. . https://doi.org/10.2118/165594-MS.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bingölbali, A., & Budak, G. (2025). Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi. Journal of Turkish Operations Management, 9(1), 96-118. https://doi.org/10.56554/jtom.1595742
AMA
1.Bingölbali A, Budak G. Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi. JTOM. 2025;9(1):96-118. doi:10.56554/jtom.1595742
Chicago
Bingölbali, Abdulkadir, ve Gerçek Budak. 2025. “Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi”. Journal of Turkish Operations Management 9 (1): 96-118. https://doi.org/10.56554/jtom.1595742.
EndNote
Bingölbali A, Budak G (01 Temmuz 2025) Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi. Journal of Turkish Operations Management 9 1 96–118.
IEEE
[1]A. Bingölbali ve G. Budak, “Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi”, JTOM, c. 9, sy 1, ss. 96–118, Tem. 2025, doi: 10.56554/jtom.1595742.
ISNAD
Bingölbali, Abdulkadir - Budak, Gerçek. “Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi”. Journal of Turkish Operations Management 9/1 (01 Temmuz 2025): 96-118. https://doi.org/10.56554/jtom.1595742.
JAMA
1.Bingölbali A, Budak G. Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi. JTOM. 2025;9:96–118.
MLA
Bingölbali, Abdulkadir, ve Gerçek Budak. “Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi”. Journal of Turkish Operations Management, c. 9, sy 1, Temmuz 2025, ss. 96-118, doi:10.56554/jtom.1595742.
Vancouver
1.Abdulkadir Bingölbali, Gerçek Budak. Acil Sağlık Hizmetlerinde Proaktif İş Güvenliği Önlemlerinin Belirlenmesi. JTOM. 01 Temmuz 2025;9(1):96-118. doi:10.56554/jtom.1595742