Araştırma Makalesi

“Bulgar Mezalimi ve Şark Meselesi” Kitapçığı Üzerinden William E.Gladstone’un Osmanlı Politikalarına Dair Bir Analiz

Cilt: 6 Sayı: 2 27 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

“Bulgar Mezalimi ve Şark Meselesi” Kitapçığı Üzerinden William E.Gladstone’un Osmanlı Politikalarına Dair Bir Analiz

Öz

Uzun yaşamı boyunca dört kez başbakanlık yapmış olan William Ewart Gladstone hem İngiliz tarihi hem de dünya siyaseti için iz bırakmış bir devlet adamıdır. 5 Eylül 1876 yılında yayımladığı ünlü kitapçığı “Bulgar Mezalimi ve Şark Meselesi” ile Osmanlı imparatorluğu içinde yaşanan olaylara katılması gerek 1876-1878 Yakın Doğu krizini gerekse de Osmanlı İmparatorluğu’na yönelik İngiliz politikasının oluşmasında belirleyici olmuştur. Gladstone’un Hristiyan tebaanın Türk yönetimiyle idaresine yönelik her zaman şüpheleri mevcuttur. Kitapçığının temel eksenini de bu düşünceleri oluşturmaktadır. İngiliz-Osmanlı ilişkileri tarihinin dönüm noktası, İngiliz Parlamento tartışmalarının ve Liberal devlet adamı Gladstone'un politikalarının incelenmesinde yatmaktadır. Bununla birlikte, Gladstone'un Osmanlı İmparatorluğu'na yönelik İngiliz diplomasisinin oluşumunda Bulgar İsyanı’ndaki bu çıkışı Disraeli'nin 1877-1878 Rus-Osmanlı Savaşı'ndaki Türk yanlısı tarafsızlığından vazgeçişe yol açmış ve akabinde Gladstone liderliğinde 1882'de Mısır'ın İngilizler tarafından işgali gerçekleşmiştir. Gladstone’un “Bulgar Mezalimi ve Şark Meselesi” kitapçığındaki retorik öfkesindeki, “insanlığın yüz karası Türklerin pılı pırtısıyla Avrupa’dan çıkarmak” düşüncesinin yahut dini kızgınlığının politikalarını etkileyip etkilemediği düşüncesi tartışmaya açıktır. Bu çalışma, Gladstone’un düşüncelerinin ve kitapçığının Osmanlı İmparatorluğu’na yönelik İngiliz politikasının oluşumundaki önemini analiz edecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Clair, Goubold Bropy Saint (1876), “Bulgarian Horrors! and Mr. Gladstone`s Eastern Policy”, Blanchard & Sons, London.
  2. [2] Anderson, Matthew S. (1968), The Eastern Question, 1774-1923, A Study in International Relations, Macmillan, London.
  3. [3] Balcı, Meral (2018), Reflection of British Prime Minister Gladstone's Anti- Ottoman Policies to British Foreign Policy, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler’de Akademik Araştirmalar-I, Gece Kitaplığı, İstanbul.
  4. [4] Biagini, Eugenio (1992), Liberty, Retrenchment and Reform, Popular Liberalism in the Age of Gladstone, 1860-1880, Cambridge University Press, Cambridge.
  5. [5] Biagini, Eugenio (2000), Gladstone, Macmillan, London.
  6. [6] Blake, Robert (1967), Disraeli, St. Martin’s Press, Michigan.
  7. [7] British Library (BL) 8028. AA, Eastern Question Association: Report of Proceedings of the National conference at St. James Hall, London: Direction of the Committee by James Clarke & Co., 13&14 Fleet Street.
  8. [8] British Library (BL) Gladstone Papers (GP).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2023

Kabul Tarihi

4 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldızeli, F. B. (2023). “Bulgar Mezalimi ve Şark Meselesi” Kitapçığı Üzerinden William E.Gladstone’un Osmanlı Politikalarına Dair Bir Analiz. Journal of Universal History Studies, 6(2), 226-241. https://doi.org/10.38000/juhis.1281490

Cited By

  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoic2NvcHVzLnBuZyIsInBhdGgiOiIzZDU3LzJlNDkvYzE5YS82OWQ5ZTRlYmNjZDE5Ny4wNjM1MzgzMi5wbmciLCJleHAiOjE3NzU4OTExOTYsIm5vbmNlIjoiNDc4NDc2N2U3MTUzZTRmNTUzMzU3MjY2ZjQxMzI1MjMifQ.o0c4jAueZ4e13XtC00DshRmtVmfNMF06CAI4hfNT6nI  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoidHIgZGl6aW4ucG5nIiwicGF0aCI6IjEyZjQvZjQzZC82MDgxLzY5ZDllNjEwYTkwYjMxLjc4MDM3MzA4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTQ4OCwibm9uY2UiOiJiMDI0Y2E3NmYzZjk2OTdmMjgxZjg1ZjEyYzFlNWVkMiJ9.CtQdOok5yqa1gnbtKWTh950qaoGXUp53FsIdLvSEgFU   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZG9hai5wbmciLCJwYXRoIjoiYjYxZC8yOTMwLzViNDkvNjlkOWU2OGUxNGY2OTguOTc4NTY0NjMucG5nIiwiZXhwIjoxNzc1ODkxNjE0LCJub25jZSI6ImViY2MyMDU4MzJjN2U0OGU0NDNjZjVmOTAzMjRiOGM4In0.VHReCFgYNtIejW_mSFyYF-h-P-HWvw_QJa8caA-iUhg      download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28uanBnIiwicGF0aCI6IjFjOTcvNDQwNy8zZDEyLzY5ZDllOTQ1NDIxYTcxLjA0NDczNzUxLmpwZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MjMwOSwibm9uY2UiOiI5YTdhMDU0OTZmMDI0NDc0NWUwZWYwODdiYzc0YzIzMiJ9.P6kcMJE8J-00Qveb1HRvdPfiUTv_vNdIWZg7IqpDO9Q          download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZXJpaHBsdXMucG5nIiwicGF0aCI6IjMzZWMvMGFlYS85YTk0LzY5ZDllN2FkM2Y2MmE0LjIwOTgxMjQ1LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTkwMSwibm9uY2UiOiIzMDFhNTQyMjA5NTQzMzU1N2NkODZlNTE2NmQyYzY1ZSJ9.WtMQSrABfkccpJ3--AAS53J8AaTq20u-PdcUMVLiWgk     23283     open access ile ilgili görsel sonucu