Araştırma Makalesi

Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)

Cilt: 7 Sayı: 1 25 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)

Öz

10. yy’da Karadeniz’in kuzeyindeki bozkırlarda önemli rol oynayan Peçenekler, bölgede çıkarları olan Bizanslıların ve Rusların dikkatlerini çekmiştir. Bizans ve Rus kaynakları, sınır komşusu oldukları Peçenekler hakkında bilgiler sunmaktadır. Ten, Kuban, Orta-Aşağı Özi, Kırım ve Tuna’yı içine alan 2000 km2’lik alanı kapsayan Karadeniz’in kuzeyindeki bozkırlarda siyasi ve ticari çıkarları olan güçler, Peçeneklerle menfaatleri mucibince dostane ilişki çerçevesinde ittifak kurmaya çalışmışlar, yeri geldiğinde ise düşman olarak görüp savaşmışlardır. 941 ve 944 yıllarında Rusların Bizanslılara saldırıları, bölgedeki ittifak dengelerini sarsmış ve siyasi güçlerin politikalarını gözden geçirmelerine neden olmuştur. Özellikle Knyaz Igor’un ölümünden sonra 20 yıl durağan kalan Ruslar, Knyaz I. Svyatoslav’ın iktidarı ele almasıyla genişleme politikası kapsamında saldırılara başlamışlardır. Bu dinamik olaylar karşısında siyasi güçler arasında yeni ittifakların ve antlaşmaların yapılması kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada, 941-972 yılları arasında Karadeniz’in kuzeyindeki konjonktür genel hatlarıyla aktarılmaya çalışılmış ve bölgede Bizanslıların, Rusların, Peçeneklerin ve kısmi de olsa Hazarların birbirleriyle olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Kaynakların yetersiz kaldığı yerlerde hipotezler kurularak çıkarımlarda bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Artamonov, Mihail İllarionoviç (1962), İstoriia Khazar, Leningrad.
  2. Bartold, Vasiliy Vladimiroviç (1963), “Mesto Prikaspiiskikh Oblastei v İstorii Musul’manskogo Mira”, Sochineniia, Vol. 2/1, Moskva. (651–772)
  3. Bozhilov, Ivan (1973), “Bulgariia i Pechenezite (896–1018)”, Istoricheskii Pregled 29. (37–62)
  4. Constantine Porphyrogenitus (1967), De Administrando Imperio, Gy. Moravcsik (Ed.), (Çev. R. J. H. Jenkins), Dumbarton Oaks.
  5. Cross, Samuel Hazzard ve Scherbowitz-Wetzor, Olgerd P. (1953), The Russian Primary Chronicle, Cambridge. Dimitrov, Kristo (2011), Bulgariia i Nomadite do Nachaloto na XI vek, Plovdiv.
  6. Dikmen, Emine (2022), “911 ve 944 Rus-Bizans Ticaret Anlaşmaları (Geçmiş Yılların Hikâyesi Kroniği’ne Göre PVL”, Tarih Araştırmaları Dergisi, C. 41, S. 72. (114-138)
  7. Dunlop, Douglas Morton (1954), The History of the Jewish Khazars, Princeton.
  8. Fine Jr., John Van Antwerp (1983), The Early Medieval Balkans, A Critical Survey From the Sixth to the Late Twelfth Century, Ann Arbor.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Öncesi Türk Tarihi, Türk Bozkır Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2024

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aksoy, H. (2024). Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972). Journal of Universal History Studies, 7(1), 43-58. https://doi.org/10.38000/juhis.1417875
AMA
1.Aksoy H. Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972). JUHIS. 2024;7(1):43-58. doi:10.38000/juhis.1417875
Chicago
Aksoy, Hasan. 2024. “Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)”. Journal of Universal History Studies 7 (1): 43-58. https://doi.org/10.38000/juhis.1417875.
EndNote
Aksoy H (01 Haziran 2024) Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972). Journal of Universal History Studies 7 1 43–58.
IEEE
[1]H. Aksoy, “Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)”, JUHIS, c. 7, sy 1, ss. 43–58, Haz. 2024, doi: 10.38000/juhis.1417875.
ISNAD
Aksoy, Hasan. “Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)”. Journal of Universal History Studies 7/1 (01 Haziran 2024): 43-58. https://doi.org/10.38000/juhis.1417875.
JAMA
1.Aksoy H. Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972). JUHIS. 2024;7:43–58.
MLA
Aksoy, Hasan. “Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972)”. Journal of Universal History Studies, c. 7, sy 1, Haziran 2024, ss. 43-58, doi:10.38000/juhis.1417875.
Vancouver
1.Hasan Aksoy. Karadeniz’in Kuzeyindeki Bozkırlarda İttifak Dengeleri: Peçenek, Bizans ve Rus İlişkilerinin Değerlendirilmesi (941-972). JUHIS. 01 Haziran 2024;7(1):43-58. doi:10.38000/juhis.1417875

Cited By

  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoic2NvcHVzLnBuZyIsInBhdGgiOiIzZDU3LzJlNDkvYzE5YS82OWQ5ZTRlYmNjZDE5Ny4wNjM1MzgzMi5wbmciLCJleHAiOjE3NzU4OTExOTYsIm5vbmNlIjoiNDc4NDc2N2U3MTUzZTRmNTUzMzU3MjY2ZjQxMzI1MjMifQ.o0c4jAueZ4e13XtC00DshRmtVmfNMF06CAI4hfNT6nI  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoidHIgZGl6aW4ucG5nIiwicGF0aCI6IjEyZjQvZjQzZC82MDgxLzY5ZDllNjEwYTkwYjMxLjc4MDM3MzA4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTQ4OCwibm9uY2UiOiJiMDI0Y2E3NmYzZjk2OTdmMjgxZjg1ZjEyYzFlNWVkMiJ9.CtQdOok5yqa1gnbtKWTh950qaoGXUp53FsIdLvSEgFU   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZG9hai5wbmciLCJwYXRoIjoiYjYxZC8yOTMwLzViNDkvNjlkOWU2OGUxNGY2OTguOTc4NTY0NjMucG5nIiwiZXhwIjoxNzc1ODkxNjE0LCJub25jZSI6ImViY2MyMDU4MzJjN2U0OGU0NDNjZjVmOTAzMjRiOGM4In0.VHReCFgYNtIejW_mSFyYF-h-P-HWvw_QJa8caA-iUhg      download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28uanBnIiwicGF0aCI6IjFjOTcvNDQwNy8zZDEyLzY5ZDllOTQ1NDIxYTcxLjA0NDczNzUxLmpwZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MjMwOSwibm9uY2UiOiI5YTdhMDU0OTZmMDI0NDc0NWUwZWYwODdiYzc0YzIzMiJ9.P6kcMJE8J-00Qveb1HRvdPfiUTv_vNdIWZg7IqpDO9Q          download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZXJpaHBsdXMucG5nIiwicGF0aCI6IjMzZWMvMGFlYS85YTk0LzY5ZDllN2FkM2Y2MmE0LjIwOTgxMjQ1LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTkwMSwibm9uY2UiOiIzMDFhNTQyMjA5NTQzMzU1N2NkODZlNTE2NmQyYzY1ZSJ9.WtMQSrABfkccpJ3--AAS53J8AaTq20u-PdcUMVLiWgk     23283     open access ile ilgili görsel sonucu