Araştırma Makalesi

İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)

Cilt: 9 Sayı: 1 26 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)

Öz

Bu çalışma, 1839–1861 yılları arasında hüküm süren Sultan Abdülmecid döneminin İrlanda basınındaki yansımalarını incelemektedir. Makalede, İrlanda gazetelerinde yer alan haberler üzerinden Sultan Abdülmecid’in tahta çıkışı, Mısır meselesi, Tanzimat reformları ve bu reformlara yönelik tepkiler ele alınmıştır. Ayrıca İrlanda Patates Kıtlığı’na Sultanın yardımı, 1848 ihtilalleri sonrasında Osmanlı Devleti’ne sığınan mülteciler ve Sultana dair betimlemeler, dönemin gazetelerine yansıdığı şekliyle anlatılmıştır. Devrin olaylarından Kırım Harbi ise çalışmanın hacmini genişleteceğinden kapsam dışı tutulmuştur. İrlanda matbuatı o dönemde Katolik haklarını savunan, milliyetçi gazeteler ile İrlanda’daki Protestan okuru hedef alan ve İngiliz Hükümeti’ni destekleyenler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Gazetelerdeki bu ayrım Sultanın ölümüne kadar Osmanlı Devleti’ne bakışta genellikle farklılık arz etmemektedir. İrlanda basınında reformist ve iyi karakterli olarak tanımlanan Sultan Abdülmecid’in İrlanda Patates Kıtlığı sırasında yaptığı yardım ise kendisine olan hayranlığı zirveye taşımış ve İrlanda halkının belleğinde bugün dahi unutulmayan derin izler bırakmıştır. Bu yardım dönemin Britanya Kraliçesi’ne ve Avrupalı Krallara kıyasla Sultan’ın daha insani ve cömert bir lider olarak takdir edilmesine yol açmıştır. Ayrıca onun 1848 devrimleri sonrası Osmanlı’ya sığınan Macar, Leh ve bazı İrlandalı mültecilere yönelik hoşgörülü tavrı, İrlanda kamuoyunda tüm baskılara rağmen insan haklarına bağlı kaldığı şeklinde yorumlanmıştır. Çalışma için ağırlıklı olarak İrlanda gazeteleri kullanılmasına rağmen İrlanda Ulusal Arşivi ve Türk Arşivlerinden de yararlanılmıştır. İlaveten yıllardır İrlanda’da süre gelen bir anlatı olan kıtlık sırasında Sultan’ın para yardımına ek olarak gönderdiği gemilere dair bazı yeni belgelerden sonuçlara ulaşılmıştır. Sultan’ın ölümünden sonra ise onunla ilgili tanımlamalarda bazı gazetelerde değişiklikler olduğu tespit etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1059B192402422

Teşekkür

Bu makalenin kaynaklarının araştırılmasındaki maddi desteği için TÜBİTAK'a teşekkürlerimi iletirim

Kaynakça

  1. Bayğın, Akif (2019), İrlanda-İngiltere İlişkileri (1845-1852), Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
  2. Belfast Newsletter Gazetesi, 23 Temmuz 1839; 13 Ağustos 1839; 20 Mart 1840; 18 Kasım 1842.
  3. BOA, İ.HR. 39/1847, 14.04.1263. 14 Rebiülahir 1263 (Hicrî)
  4. BOA, İ.HR. 40/1888, 17.06.1263. 17 Cemâziyelâhir 1263 (Hicrî)
  5. BOA, İ.HR. 54/2538, 29.06.1265. 29 Cemâziyelâhir 1265 (Hicrî)
  6. BOA, HR.MKT. 49/75, 21.12.1268. 21 Zilhicce 1268 (Hicrî)
  7. BOA, HR.SFR.3, 271/14, 31 Aralık 1879
  8. BOA, BEO, 2485/186371, 12.11.1322. 12 Zilkade 1322 (Hicrî)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Avrupa Tarihi, Yakınçağ Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

28 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Doğan, M. (2026). İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861). Journal of Universal History Studies, 9(1), 64-100. https://doi.org/10.38000/juhis.1748184
AMA
1.Doğan M. İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861). JUHIS. 2026;9(1):64-100. doi:10.38000/juhis.1748184
Chicago
Doğan, Merve. 2026. “İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)”. Journal of Universal History Studies 9 (1): 64-100. https://doi.org/10.38000/juhis.1748184.
EndNote
Doğan M (01 Haziran 2026) İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861). Journal of Universal History Studies 9 1 64–100.
IEEE
[1]M. Doğan, “İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)”, JUHIS, c. 9, sy 1, ss. 64–100, Haz. 2026, doi: 10.38000/juhis.1748184.
ISNAD
Doğan, Merve. “İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)”. Journal of Universal History Studies 9/1 (01 Haziran 2026): 64-100. https://doi.org/10.38000/juhis.1748184.
JAMA
1.Doğan M. İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861). JUHIS. 2026;9:64–100.
MLA
Doğan, Merve. “İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861)”. Journal of Universal History Studies, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 64-100, doi:10.38000/juhis.1748184.
Vancouver
1.Merve Doğan. İrlanda Basınında Sultan Abdülmecid Dönemi (1839-1861). JUHIS. 01 Haziran 2026;9(1):64-100. doi:10.38000/juhis.1748184

  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoic2NvcHVzLnBuZyIsInBhdGgiOiIzZDU3LzJlNDkvYzE5YS82OWQ5ZTRlYmNjZDE5Ny4wNjM1MzgzMi5wbmciLCJleHAiOjE3NzU4OTExOTYsIm5vbmNlIjoiNDc4NDc2N2U3MTUzZTRmNTUzMzU3MjY2ZjQxMzI1MjMifQ.o0c4jAueZ4e13XtC00DshRmtVmfNMF06CAI4hfNT6nI  download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoidHIgZGl6aW4ucG5nIiwicGF0aCI6IjEyZjQvZjQzZC82MDgxLzY5ZDllNjEwYTkwYjMxLjc4MDM3MzA4LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTQ4OCwibm9uY2UiOiJiMDI0Y2E3NmYzZjk2OTdmMjgxZjg1ZjEyYzFlNWVkMiJ9.CtQdOok5yqa1gnbtKWTh950qaoGXUp53FsIdLvSEgFU   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZG9hai5wbmciLCJwYXRoIjoiYjYxZC8yOTMwLzViNDkvNjlkOWU2OGUxNGY2OTguOTc4NTY0NjMucG5nIiwiZXhwIjoxNzc1ODkxNjE0LCJub25jZSI6ImViY2MyMDU4MzJjN2U0OGU0NDNjZjVmOTAzMjRiOGM4In0.VHReCFgYNtIejW_mSFyYF-h-P-HWvw_QJa8caA-iUhg      download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28uanBnIiwicGF0aCI6IjFjOTcvNDQwNy8zZDEyLzY5ZDllOTQ1NDIxYTcxLjA0NDczNzUxLmpwZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MjMwOSwibm9uY2UiOiI5YTdhMDU0OTZmMDI0NDc0NWUwZWYwODdiYzc0YzIzMiJ9.P6kcMJE8J-00Qveb1HRvdPfiUTv_vNdIWZg7IqpDO9Q          download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZXJpaHBsdXMucG5nIiwicGF0aCI6IjMzZWMvMGFlYS85YTk0LzY5ZDllN2FkM2Y2MmE0LjIwOTgxMjQ1LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTg5MTkwMSwibm9uY2UiOiIzMDFhNTQyMjA5NTQzMzU1N2NkODZlNTE2NmQyYzY1ZSJ9.WtMQSrABfkccpJ3--AAS53J8AaTq20u-PdcUMVLiWgk     23283     open access ile ilgili görsel sonucu