Reflections on the Workshop “Gender-Based Barriers to Women’s Access to Reproductive Health Services and Treatment”

Öz

This article evaluates the main discussions and key findings of the TÜBİTAK 3005 workshop titled “Gender-Based Barriers to Women’s Access to Reproductive Health Services and Treatment,” held at Düzce University on 8 May 2026. The workshop addressed, from an interdisciplinary perspective, the structural, institutional, and socio-cultural barriers women encounter in accessing sexual and reproductive healthcare services, particularly HPV and cervical cancer screening, diagnosis, and treatment processes. Field findings and discussions at the workshop revealed that women frequently associate gynecological examinations with experiences of shame, fear, privacy violations, stigma, and symbolic violence. Throughout the workshop, it is emphasized that women’s health is not merely a biomedical issue, but closely connected to gender norms, moral judgements, family relations, and the organization of the healthcare systems. In particular, the framing of HPV in public discourse as a “women’s issue” places the burden of prevention and treatment largely on women. Presentations further emphasized that women are often left alone throughout healthcare processes, while men remain largely invisible in relation to HPV transmission, prevention, and treatment. One of the workshop’s major conclusions was the need to reconsider women’s health policies through the perspectives of gender equality, psychosocial support, ethical communication, and care-oriented approaches. In this context, policy recommendations emphasized making the HPV vaccine free and accessible, de-stigmatizing HPV and cervical cancer-related processes, and strengthening gender-sensitive healthcare services.

Anahtar Kelimeler

• Women’s health
• Gender
• Reproductive health
• HPV
• Health policies

Kadınların Üreme Sağlığı Hizmetlerine Erişiminde ve Tedavide Toplumsal Cinsiyete Dayalı Engeller Çalıştayı Üzerine İzlenimler

Öz

Bu yazı, 8 Mayıs 2026 tarihinde Düzce Üniversitesi’nde gerçekleştirilen “Kadınların Üreme Sağlığı Hizmetlerine Erişimde ve Tedavideki Toplumsal Cinsiyete Dayalı Engeller” başlıklı TÜBİTAK 3005 çalıştayının temel tartışmalarını ve bulgularını değerlendirmektedir. Çalıştayda, kadınların cinsel ve üreme sağlığı hizmetlerine, özellikle HPV ve rahim ağzı kanseri tarama, teşhis ve tedavi süreçlerine erişiminde karşılaştıkları yapısal, kurumsal ve sosyo-kültürel engeller disiplinlerarası bir perspektifle ele alındı. Saha bulguları ve tartışmalar, kadınların jinekolojik muayene süreçlerini çoğu zaman utanma, korku, mahremiyet ihlali, damgalanma ve sembolik şiddet deneyimleriyle ilişkilendiğini göstermektedir. Çalıştay boyunca kadın sağlığının yalnızca biyomedikal bir mesele olmadığı, toplumsal cinsiyet normları, ahlaki yargılar, aile ilişkileri ve sağlık sisteminin örgütlenme biçimiyle yakından bağlantılı olduğu vurgulandı. Özellikle HPV’nin kamusal söylemde “kadın meselesi” olarak çerçevelenmesi, korunma ve tedavi sorumluluğunun büyük ölçüde kadınların üzerine bırakmaktadır. Ayrıca sağlık kurumlarında yaşanan mahremiyet ihlalleri, yetersiz bilgilendirme, uzun bekleme süreleri ve sağlık çalışanlarının yargılayıcı tutumlarının kadınların rutin kontrollerden uzaklaşmasına neden olduğu tartışıldı. Sunumlarda, kadınların sağlık süreçlerinde yalnız bırakıldığı; erkeklerin ise HPV bulaşısı, korunma ve tedavi süreçlerinde çoğu zaman görünmez kaldığı vurgulandı. Çalıştayın önemli çıktılarından biri, kadın sağlığı politikalarının toplumsal cinsiyet eşitliği, psikososyal destek, etik iletişim ve bakım odaklı yaklaşımlar doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin ortaya konulmasıdır. Bu bağlamda, HPV aşısının ücretsiz ve erişilebilir hale getirilmesi, HPV ve rahim ağzı kanseri süreçlerinin damgalanmadan arındırılması ve toplumsal cinsiyet duyarlı sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine yönelik politika önerileri öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kadın sağlığı
• Toplumsal cinsiyet
• Üreme sağlığı
• HPV
• Sağlık politikaları

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, TÜBİTAK (3005) program tarafından (224K625) nolu proje kapsamında desteklenmiştir.

Etik Beyan

Bu yazının dayandığı proje için Düzce Üniversitesi Etik Kurulu’ndan 04.10.2024 tarihli ve 2024/304 sayılı karar uyarınca etik onay alınmıştır.

Teşekkür

Bu yazı, TÜBİTAK (3005) numaralı proje kapsamında düzenlenen ‘‘Kadınların Üreme Sağlığı Hizmetlerine Erişiminde ve Tedavide Toplumsal Cinsiyete Dayalı Engeller’’ çalıştayının çıktılarına ve izlenimlerine dayanmaktadır. Çalıştaya katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Akın, A., & Türkçelik Türkel, E. (2020). Sağlık hizmetlerine erişimde toplumsal cinsiyet eşitliği. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği (CEİD).
2. World Health Organization. (2024). Cervical cancer. https://www.who.int/health-topics/cervical-cancer