Manifestations of Consumer Culture in Vefa Enver's Novels within the Framework of Postfeminist Discourse and Chick Lit

Öz

Postfeminism is regarded as an approach that points to the change and transformation undergone by the feminist movement in the historical process, while at the same time adopting a critical distance from it. While feminism often advocates gender equality through a more combative and sharp discourse, postfeminism has developed a more flexible and conciliatory perspective that allows space for individual choices. In this context, postfeminism tends to prioritize dialogue and harmony rather than conflict with men. As a matter of fact, for some women who do not wish to be labeled as “feminist,” feminism has gradually lost its appeal, and this gap appears to have been filled by postfeminist discourse. The chick-lit genre, which emerged in relation to postfeminism and became widespread particularly in the 1990s and 2000s, draws attention as a popular narrative form that centers on the modern life experiences of young women. Works produced within this genre address themes such as career, relationships, identity formation, and everyday life practices, while also incorporating consumer culture and shopping as significant components of the narrative. The structure of postfeminism, intertwined with popular culture, generates a discourse that directs individuals, often consciously or unconsciously toward consumption. Accordingly, consumption practices and the theme of shopping stand out as one of the main motifs of chick-lit works. Within this framework, the novels of Vefa Enver can be evaluated in the context of postfeminist discourse and chick-lit characteristics. In this study, first, the concepts of postfeminism and chick-lit will be defined; then, their reflections in the world and in Turkey will be examined; and finally, the theme of consumer culture will be analyzed through the novels of Vefa Enver.

Anahtar Kelimeler

• Vefa Enver
• Postfeminism
• Chick-lit
• Consumer culture
• Shopping

Postfeminist Söylem Ve Chick Literature Çerçevesinde Vefa Enver Romanlarında Tüketim Kültürünün Görünümleri

Öz

Postfeminizm, feminizm hareketinin tarihsel süreç içerisinde geçirdiği değişim ve dönüşüme işaret eden, ancak aynı zamanda ona eleştirel bir mesafe alan bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Feminizmin kadın-erkek eşitliğini çoğu zaman daha mücadeleci ve keskin bir söylem üzerinden savunmasına karşılık, postfeminizm daha esnek, uzlaşmacı ve bireysel tercihlere alan açan bir perspektif geliştirmiştir. Bu bağlamda postfeminizm, erkeklerle çatışma yerine diyalog ve uyumu önceleyen bir eğilim sergilemektedir. Nitekim “feminist” etiketiyle anılmak istemeyen bazı kadınlar için feminizm zamanla cazibesini yitirirken, bu boşluğu postfeminist söylemin doldurduğu görülmektedir. Postfeminizmle ilişkili olarak ortaya çıkan ve özellikle 1990’lı ve 2000’li yıllarda yaygınlık kazanan chick-lit türü, genç kadınların modern yaşam deneyimlerini merkezine alan popüler bir anlatı biçimi olarak dikkat çekmektedir. Bu türde kaleme alınan eserler; kariyer, ilişkiler, kimlik arayışı ve gündelik yaşam pratikleri gibi temaları ele alırken, aynı zamanda tüketim kültürü ve alışveriş olgusunu da anlatının önemli bileşenleri hâline getirmektedir. Postfeminizmin popüler kültürle iç içe geçmiş yapısı, bireyleri, çoğu zaman farkında olarak ya da olmayarak tüketime yönlendiren bir söylem üretmektedir. Bu doğrultuda, tüketim pratikleri ve alışveriş teması, chick-lit eserlerin temel izleklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede Vefa Enver’in romanları, postfeminist söylem ve chick-lit özellikleri bağlamında değerlendirilebilir. Bu çalışmada, öncelikle postfeminizm ve chick-lit kavramları tanımlanacak, ardından bu kavramların dünyada ve Türkiye’deki yansımaları ele alınacak ve son olarak tüketim kültürü teması, Vefa Enver’in romanları üzerinden incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Vefa Enver
• Postfeminizm
• Chick-lit
• Tüketim kültürü
• Alışveriş

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir dış finansman alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Teşekkür

Yazarlar herhangi bir kişi veya kuruma teşekkür etmek istememektedir.

Kaynakça

1. Bauman, Z. (2023). Tüketici hayat (K. Oğuz, Çev.). Tellekt.
2. Baudrillard, J. (2016). Tüketim toplumu (H. Deliceçaylı & F. Keskin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
3. Baykan, B. (2015). Women’s reading and writing practices: Chick-lit as a site of struggle in popular culture and literature. IJASOS: International E-Journal of Advances in Social Sciences, 1(1), 27–33.
4. Bayram, S. (2022). Türk edebiyatında postfeminist bir söylem: Chick-literature (çıtır edebiyatı). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 9(4), 1921–1937. https://izlik.org/JA72BX75FL
5. Baytar, İ. (2022). Kadın kurgusu çevirileri: Chick-lit’lerin Türk yazın dizgesindeki yeri ve gelişimi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 9(86), 1438–1445. https://doi.org/10.26450/jshsr.3180
6. Beauvoir, S. de. (2025). İkinci cinsiyet: Cilt 1, olgular ve efsaneler (G. A. Savran, Çev.). Koç Üniversitesi Yayınları.
7. Bethman, B. (2011). Generation chick: Reading Bridget Jones’s Diary, Jessica, 30., and Dies ist kein Liebeslied as postfeminist novels. Studies in Twentieth and Twenty-First Century Literature, 35(1), 136–154. https://doi.org/10.4148/2334-4415.1743
8. Bolotin, S. (1982, October 17). Voices from the post-feminist generation. The New York Times. https://www.nytimes.com/1982/10/17/magazine/voices-from-the-post-feminist-generation.html

9. Brooks, A. (2000). Feminist “temsil”in çöküşü: Postfeminizm (M. İplikçi & Ü. Kartal, Çev.). Varlık, (1110), 25–29. (Orijinal çalışma 1997 yılında yayımlanmıştır.)
10. Burcuoğlu, Ş. (2014). Kocan kadar konuş. Doğan Egmont Yayıncılık.
11. Ceylan, Y. (2011). Modern çağda tüketim kültürü ve kadın. Academia.edu. https://www.academia.edu/29488909/Modern_Cagda_Tuketim_Kulturu_ve_Kadin
12. Coşgun, M. (2012). Popüler kültür ve tüketim toplumu. Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 837–850. https://izlik.org/JA28SE52ZB
13. Çavdar, B. (2023). Mekânın üretimi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1857–1862. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3326611
14. Dolmacı, S. (2011, 21 Mart). Postfeminizm, “kadın”lık, queer teori ve çok cinsiyetlilik. Lebriz. http://lebriz.com/pages/lsd.aspx?lang=TR§ionID=12&articleID=886&bhcp=1
15. Douglas, S. (2002, April 26). Manufacturing postfeminism. In These Times. https://inthesetimes.com/article/manufacturing-postfeminism
16. Enver, V. (2010). Aşk kumarı. Sepya Kitaplar.
17. Enver, V. (2011). Beni buna zorlama. Önce Kitap.
18. Enver, V. (2012a). Aşka dönüş. Nemesis Kitap Çakıltaşı Yayıncılık.
19. Enver, V. (2012b). Bahse var mısın? Önce Kitap.
20. Enver, V. (2012c). Leyla gibi (2. baskı). Önce Kitap.
21. Enver, V. (2012d). Not: Seni sevmiyorum. Önce Kitap.
22. Enver, V. (2013a). Bunu sen istedin (2. baskı). Ephesus Yayınları.
23. Enver, V. (2013b). Çocuk da yapamadım kariyer de (4. baskı). Ephesus Yayınları.
24. Enver, V. (2013c). Neyse ki çocuk yaptım. Ephesus Yayınları.
25. Enver, V. (2014a). Aşık kim. Ephesus Yayınları.
26. Enver, V. (2014b). Bana prenses deme. Ephesus Yayınları.
27. Enver, V. (2014c). Sana aşık değilim. Ephesus Yayınları.
28. Enver, V. (2016). Bana öyle bakma. Doğan Egmont Yayıncılık.
29. Günindi Ersöz, A. (2010). Tüketim toplumunda “sıfır beden” söylemi: Neden ve sonuçları üzerine sosyolojik bir değerlendirme. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27(2), 37–53. https://izlik.org/JA99UZ39GU
30. Harzewski, S. (2006). Tradition and displacement in the new novel of manners. In S. Ferriss & M. Young (Eds.), Chick lit: The new woman's fiction (pp. 29–46). Routledge.
31. Harzewski, S. (2011). Chick lit and postfeminism. University of Virginia Press.
32. Illouz, E. (2024). Romantik ütopyayı tüketmek: Aşk ve kapitalizmin kültürel çelişkileri (G. Boztepe, Çev.). Livera Yayınevi. (Orijinal eser 1997'de yayımlanmıştır)
33. Kolay, H. (2015). Kadın hareketinin süreçleri, talepleri ve kazanımları. EMO Kadın Bülteni, (3), 5–11. https://www.emo.org.tr/ekler/1bb5fa7cf6b4360_ek.pdf?dergi=990
34. Mazza, C. (2006). Who is laughing now? A short history of chick lit and the perversion of a genre. In S. Ferriss & M. Young (Eds.), Chick lit: The new woman's fiction (pp. 17–28). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203036211
35. McRobbie, A. (1999). Postmodernizm ve popüler kültür (A. Özdek, Çev.). Sarmal Yayınevi. (Orijinal eser 1994'te yayımlanmıştır.)
36. Meşe, S. (2022). Türkiye’de postfeminist kültürün izini sürmek: “Çıtır” kadın filmlerinin genç kadınlar tarafından alımlanması (Tez No. 728929) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
37. Mlynowski, S., & Jacobs, F. (2015). See Jane write: A girl's guide to writing chick lit. Quirk Books. https://books.google.com.tr/books?id=DIXWmEjq_98C&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=humorous%20fiction&f=false
38. Özgen, İ. (2017). Tüketim kültürü ve medyada güzellik söylemi: Bir alımlama çalışması. Global Media Journal TR Edition, 8(15).
39. Perez-Serrano, E. (t.y.). Chick lit and Marian Keyes: The ideological background of the genre. https://extra.shu.ac.uk/wpw/chicklit/perezserrano.html
40. Taş, G. (2016). Feminizm üzerine genel bir değerlendirme: Kavramsal analizi, tarihsel süreçleri ve dönüşümleri. Akademik Hassasiyetler, 3(5). https://izlik.org/JA47JL56SG