Kadına Şiddetin Görünüş Şekli Olarak Israrlı Takip Ve Filmlerde İşlenişi

Öz

Amaç: Israrlı takip, kadına yönelik şiddetin sıkça görünmez kılınan, romantik mitlerle meşrulaştırılan biçimlerinden biridir. Medya ve popüler kültürde failin takip, gözetleme ve kontrol davranışları “aşk” ya da “kıskançlık” gibi temalarla sunulmakta, bu da şiddetin normalleşmesine ve sağlıksız ilişki kalıplarının içselleştirilmesine yol açmaktadır. Bu çalışma, ısrarlı takibi çok disiplinli bir yaklaşımla ele alarak, hukuki boyutunu, fail-mağdur dinamiklerini ve medya temsillerini incelemeyi amaçlamaktadır. Metodoloji: Çalışmada literatür taraması ve niteliksel içerik analizi yöntemleri benimsenmiştir. Israrlı takibin psikolojik etkileri ve hukuki düzenlemeleri incelenmiş; You”, “Doğduğun Ev Kaderindir (My Home My Destiny)”, and “Sleeping with the Enemy (Yatağımdaki Düşman)” yapımları üzerinden medya temsilleri analiz edilmiştir. Bulgular: Israrlı takip mağdurlarında yoğun kaygı, travma sonrasi stres bozukluğu, sosyal geri çekilme gibi ciddi sonuçlar görülmektedir. Failler eylemlerini genellikle “aşk”, “koruma” ya da “kıskançlık” söylemleriyle gerekçelendirirken, mağdurlar korku ve kafa karışıklığı yaşamakta, yardım aramada gecikebilmektedir. Türkiye’de 2022 yılında ayrı suç olarak tanımlanan “ısrarlı takip”, birçok ülkede de cezalandırılmaktadır. Medya analizinde, olumsuz örnek olarak incelenen “You” ve “Doğduğun Ev Kaderindir” dizilerinde ısrarlı takip romantize edilirken, olumlu örnek olarak incelenen “Sleeping with the Enemy” yapımı, bu şiddeti açıkça travmatik ve tehditkâr olarak sunmaktadır. Tartışma: Medya, ısrarlı takibi romantikleştirdiğinde şiddet görünmez hâle gelmekte ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği derinleşmektedir. Temsiller, yalnızca yansıma değil, toplumsal algıyı şekillendiren güçlü araçlardır. Türkiye’de yasal düzenleme yapılmış olsa da uygulamada sübjektif yorumlar ve ısrarlı takibin medyada yanlış temsili mağdurun korunmasını zorlaştırmaktadır. Sonuç: Israrlı takip, önemli etkileri olan bir şiddet türüdür. Medya üreticileri bu eylemleri “aşk” ve “koruma” olarak sunmaktan kaçınmalı, denetleyici kurumlar toplumsal cinsiyet duyarlılığıyla değerlendirme yapmalı, hukuk uygulayıcıları mağdur odaklı hareket etmelidir. Gençlere yönelik medya okuryazarlığı ve toplumsal cinsiyet eğitimleri desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Israrlı takip
• Kadına şiddet
• Medya temsilleri
• Toplumsal cinsiyet eşitsizliği
• Şiddet

Stalking as a Form of Violence Against Women and Its Representation in Films

Öz

Purpose: Stalking is a frequently invisible form of violence against women, often legitimized through romantic myths. In media and popular culture, perpetrators’ behaviors of pursuit, surveillance, and control are commonly framed under themes such as “love” or “jealousy,” which contributes to the normalization of violence and the internalization of unhealthy relationship patterns. This study aims to examine stalking from a multidisciplinary perspective by analyzing its legal dimensions, perpetrator–victim dynamics, and media representations. Methodology: The study employs literature review and qualitative content analysis. It investigates the psychological effects and legal frameworks of stalking and analyzes media portrayals through the productions You, Doğduğun Ev Kaderindir (My Home My Destiny), and Sleeping with the Enemy. Findings: Victims of stalking often experience severe consequences, including heightened anxiety, post-traumatic stress disorder, and social withdrawal. Perpetrators typically justify their actions with narratives of “love,” “protection,” or “jealousy,” while victims experience fear and confusion, which may delay help-seeking. In Turkey, stalking was criminalized as a separate offense in 2022, and it is similarly punishable in many other countries. Media analysis shows that in You and Doğduğun Ev Kaderindir, stalking is romanticized, whereas Sleeping with the Enemy depicts it as clearly traumatic and threatening. Discussion: When media romanticizes stalking, the violence becomes invisible and gender inequality deepens. Media representations are not merely reflective but actively shape societal perceptions. Although legal reforms exist in Turkey, subjective interpretations in practice and distorted media portrayals hinder effective victim protection. Conclusion: Stalking is a form of violence with significant consequences. Media producers should avoid framing such behaviors as “love” or “protection,” regulatory authorities should evaluate content with gender sensitivity, and legal practitioners must adopt a victim-centered approach. Media literacy and gender equality education, particularly for young audiences, should be promoted.

Anahtar Kelimeler

• Stalking
• Violence against women
• Media representations
• Gender inequality
• Violence

Kaynakça

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5271.pdf. Erişim Tarihi: 01.07.2025
2. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6284.pdf. Erişim Tarihi: 01.07.2025
3. Acquadro Maran, D., Varetto, A., Corona, I., & Tirassa, M. (2020). Cha-racteristics of the stalking campaign: Consequences and coping strategies for men and women that report their victimization to police. PLOS ONE, 15(10), e0239703. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0239703
4. Akıncı, M. (2022). Israrlı takip suçu ve koruma tedbirleri. Ceza Huku-ku Dergisi, 17(1), 211–214.
5. Almanya. (2007). Strafgesetzbuch – German Criminal Code. https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_stgb/englisch_stgb.html Erişim Tarihi: 01.07.2025.
6. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. (2009). Opuz v. Turkey, Başvuru No. 33401/02. https://hudoc.echr.coe.int/fre?i=001-92945. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
7. Birleşik Krallık. (1997). Protection from Harassment Act 1997, s. 2A, 4A. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1997/40/section/4A. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
8. Can, N. (2021). Stalking By Partner In The Context of Violence Norma-lised Myths. In The 10th Anniversary Of The Istanbul Convention, Italian-Turkish Conference (pp. 147-172). https://www.torrossa.com/it/resources/an/5349799# Erişim Tarihi: 21.11.2025

9. Diehl, E. S. (1999). Stalking: A handbook for victims. Florida.
10. Doğan, R. (2014). Kadına yönelik şiddetin bir türü olarak ısrarlı takip (stalking) kavramı ve suçu. Ankara Barosu Dergisi, 2, 135–154.
11. Douglas, K. S., & Dutton, D. G. (2001). Assessing the link between stal-king and domestic violence. Aggression and Violent Behavior, 6(6), 519–546. https://doi.org/10.1016/S1359-1789(00)00018-5
12. Dunn, J. L. (2005). “Victims” and “Survivors”: Emerging vocabularies of motive for “battered women who stay.” Sociological Inquiry, 75(1), 1–30.
13. Erbaş, R. (2024). Cinsel Suçlarda Onarıcı Adalet Yaklaşımından Fayda-lanmak Mümkün mü?. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Der-gisi, 10(1), 53-76, dipnot 6.
14. Fisher, B. S., Cullen, F. T., & Turner, M. G. (2000). The sexual victimiza-tion of college women (NCJ 182369). National Institute of Justice. https://www.ojp.gov/pdffiles1/ nij/182369.pdf
15. Fransa Ceza Kanunu (2011) Code pénal https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/ LEGIAR-TI000049312743. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
16. Gürgezoğlu Yapar, E., Reva, Z., Akça, B., Olgaç, A., & Yiğitoğlu, Ö. (2023). Analysis of stalking as a risk factor for intimate partner femicide in Turkey. Journal of Awareness, 8(2), 159–167. https://doi.org/10.26809/joa.2016
17. Gürgezoğlu, E. (2010). Takip/izlemeye ilişkin algının incelenmesi ve mağdur olan/olmayanların kaygı düzeylerinin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. IMDb. Doğduğun Ev Kaderindir [TV series]. https://www.imdb.com/title/tt11100380/?ref_= nv_sr_srsg_0_tt_1_nm_0_in_0_q_do%C4%9Fdu%C4%9Fun%20ev%20kaderindir. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
19. IMDb. Sleeping With The Enemy [Film]. https://www.imdb.com/title/tt0102945/?ref_= fn_all_ttl_1. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
20. IMDb. You [TV series]. https://www.imdb.com/title/tt35117891/?ref_=fn_all_ttl_3. Eri-şim Tarihi: 01.07.2025.
21. İspanya Ceza Kanunu. (2016). Spanish Criminal Code. https://www.mjusticia.gob.es/es/Area Temati-ca/DocumentacionPublicaciones/Documents/Criminal_Code_2016.pdf. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
22. İtalya Ceza Kanunu. (2009). Italian Penal Code (Codice Penale). https://www.poliziadistato.it/statics/21/stalking.pdf. Erişim Ta-rihi: 01.07.2025.
23. Kamphuis, J. H., & Emmelkamp, P. M. G. (2001). Stalking—A contempo-rary challenge for forensic and clinical psychiatry. British Journal of Psychiatry, 179, 206–209. https://doi.org/10.1192/bjp.179.3.206
24. Karakuş Öztürk, H. (2016). Bir sosyal taciz türü olarak ısrarlı takip – Stalking – sinema filmleri üzerinden bir değerlendirme. Route Edu-cational and Social Science Journal, 3(5), 142–161.
25. Kelly, L. (1988). Surviving Sexual Violence. Polity Press.
26. Koca, M., Üzülmez, İ. (2024) Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, 2024.
27. Kocasakal, Ü. (2015). Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu. Ankara Barosu Dergisi, 2015(2). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/398257.
28. Lamb, S. (1999). Constructing the victim: Popular images and lasting labels. In S. Lamb (Ed.), New Versions of Victims: Feminists Struggle with the Concept (pp. 108–138). NYU Press.
29. Lingg, R. A. (1993). Stopping stalkers: A critical examination of anti-stalking statutes. St. John's Law Review, 67(2), 347–381.
30. Lippman, J. R. (2018). I did it because I never stopped loving you: The effects of media portrayals of persistent pursuit on beliefs about stalking. Communication Research, 45(3), 394–421. https://doi.org/10.1177/0093650214565921.
31. Loseke, D. R. (2011). Lived realities and formula stories of “battered women.” Journal of Contemporary Ethnography, 40(6), 631–655.
32. McGlynn, C., Westmarland, N., & Godden, N. (2011). Is restorative jus-tice possible in cases of sexual violence. SASS Research Briefing, 5, 1-4.
33. Meloy, J. R., & Fisher, H. (2005). Some thoughts on the neurobiology of stalking. Journal of Forensic Sciences, 50(6), 1–9. https://doi.org/10.1520/JFS2004065
34. Meloy, J. R., & Saunders, R. (1998). The psychology of stalking: Clinical and forensic perspectives (pp. 26–27). Academic Press.
35. Mullen, P. E., Pathé, M., Purcell, R., & Stuart, G. W. (1999). Study of stal-kers. American Journal of Psychiatry, 156(8), 1244–1249. https://doi.org/10.1176/ajp.156.8.1244
36. Munk, T., Austin, R. (2023). Stalking in movies: Could you be a victim? In M. Mellins, R. Wheatley, & C. Flowers (Eds.), Young people, stal-king awareness and domestic abuse (pp. 53–69). Palgrave Macmil-lan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-32379-9_4
37. Oxford Wordpower Dictionary. (1994). Oxford Wordpower Dictio-nary. Oxford University Press.
38. Öntan, Y. (2025) Israrlı Takip Suçu. Onikilevha Yayıncılık.
39. Özar, S. (2022). Israrlı takip suçu (TCK m. 123/A). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 71(3), 1397–1430. https://doi.org/10.33626/auhfd.1183060.
40. Özbek, V.Ö., Doğan, K., Bacaksız, P., Tepe, İ., & Erdem, M. D. (2022). Türk ceza hukuku özel hükümler (15. baskı, s. 395). Seçkin Yayıncılık.
41. Özen, M., Köksal, A. (2019). Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 68(2), 301–326. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/838442
42. Özgenç, İ. (2022). Türk ceza hukuku özel hükümler (18. baskı, s. 346). Seçkin Yayıncılık.
43. Polat, O., Gürgezoğlu Yapar, E., Reva, Z., Nalbantoğlu, G., Akça, B., & Yıl-maz, R. (2021). Israrlı Takip/Stalking Raporu: Nisan 2021. İMDAT Derneği. https://www.imdat.org/media/raporlar/stalking_rapor.pdf. Eri-şim Tarihi: 01.07.2025. Redhouse. (2005).
44. Redhouse Türkçe/İngilizce Sözlük. Redhouse Yayınları.
45. Regehr, C. (2010). Stalking victims. In Victimology: Theories and appli-cations (pp. 261–285). Pearson Education.
46. Schwabe, W. (2001). Stalking: The law and its evolution. Law & Psyc-hology Review, 25, 45–68.
47. Şenses, Ö., & Karaaslan, İ. A. (2023). Toplumsal cinsiyet bağlamında siber takip üzerine yapılan bir araştırma. Türkiye Medya Akademi-si Dergisi, 3(6), 185–215. https://doi.org/10.5281/zenodo.8378628
48. Sheridan, L., Davies, G. M., & Boon, J. C. W. (2001). Stalking: Perceptions and prevalence. Journal of Interpersonal Violence, 16(2), 151–167. https://doi.org/10.1177/ 088626001016002004
49. Sheridan, L., Gillett, R., Davies, G. M., Blaauw, E., & Patel, D. (2003). ‘The-re's no smoke without fire’: Are male ex‐partners perceived as mo-re ‘entitled’to stalk than acquaintance or stranger stalkers?. British Journal of Psychology, 94(1), 87-98.
50. Spitzberg, B. H., & Cadiz, M. (2002). The media construction of stalking stereotypes. Journal of Criminal Justice and Popular Culture.
51. Tjaden, P., Thoennes, N. (2000). Full report of the prevalence, incidence and consequences of violence against women: Findings from the National Violence Against Women Survey (NCJ 183781). National Institute of Justice and Centers for Disease Control and Prevention. https://www.ojp.gov/pdffiles1/nij/183781.pdf
52. Türk Ceza Kanunu [2005]. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237& Mev-zuatTur=1&MevzuatTertip=5. Erişim Tarihi: 01.07.2025.
53. Türkmen, A. (2010). Yeni bir olgu olarak ısrarlı takip ve taciz (stalking) ve bunun Türk Medeni Hukuku bakımından değerlendirilmesi. Do-kuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11, 1387–1434.
54. Uyumaz, A., Akdağ, İ. (2015). Türk özel hukukunda şiddet ve ısrarlı takip kavramı ile ısrarlı takip mağdurunun korunması. Gazi Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(2), 45–94.
55. Ünver, Y. (2009). Ceza Hukuku Açısından Mobbing, Stalking ve Cinsel Taciz Eylemleri. Ceza Hukuku Dergisi, 4(11), 101-127.
56. Walklate, S. (2017). Victimology: The Victim and the Criminal Justice Process. Routledge.
57. Yargıtay 14. Ceza Dairesi. (2018). 2015/6195 esas, 2018/2724 karar.
58. Yargıtay 9. Ceza Dairesi. (2023). 2021/15311 esas, 2023/447 karar.
59. Yılmaz İmret, H. (2024). Kadına karşı şiddetin bir türü olarak ısrarlı takip suçu (TCK’nın 123/A maddesi). İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1), 1–24.