Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi

Didem Kutlu; Zeynep Aktaş Çimen; Duygu Güdekli

doi:10.19168/jyasar.1141328

Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Turizm, dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen sektörlerinden biri olup istihdam, büyüme, kalkınma, çevre ve kültürün korunması üzerinde belirleyici bir rol üstlenmektedir. Emek yoğun bir sektör olan turizm, diğer sektörlere göre nitelikli olmayan işgücünün çalışmasına fırsat veriyor olması nedeniyle de birçok kuruluş tarafından kadın erkek eşitsizliğini azaltmada önemli bir bileşen olarak görülmektedir. Nitekim Birleşmiş Miller Dünya Turizm Örgütü (United Nations World Tourism Organization-UNWTO) 2019 yılı verilerine göre küresel ölçekte turizm sektöründe kadın istihdamı %54 olarak gerçekleşmiştir. Bu çalışmanın amacı dünyada en çok turist kabul eden sekiz ülkede küresel cinsiyet endeksi ile konaklama ve yiyecek-içecek sektöründe istihdam, eğitim ve kişi başı gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) arasındaki ilişkiyi panel veri analiz yöntemi kullanarak incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı seçilmiş ülkelerde, konaklama ve yiyecek-içecek sektörü istihdamını ve eğitimi hem ülkeler hem de cinsiyete göre karşılaştırmaktır. Rassal (tesadüfi) etkiler modeli kullanılan analiz sonucunda cinsiyet eşitsizliği ile istihdam, eğitim ve kişi başı GSYH arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet eşitsizliği üzerinde en fazla etki gösteren değişken kişi başı GSYH’dır. Konaklama ve yiyecek-içecek sektöründe istihdam, eğitim ve küresel cinsiyet farkına göre karşılaştırılan ülkeler içerisinde Türkiye en son sırada yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alrwajfah, M. M., Almeida-García, F. ve Cortés-Macías, R. (2020). “Females’ Perspectives on Tourism’s Impact and Their Employment in the Sector: The Case of Petra, Jordan”. Tourism Management, 78, 104069, https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.104069
Anker, R. (1998). “Gender and Jobs: Sex Segregation of Occupations in the World”. Geneva: International Labour Organisation.
Anker, R., Melkas, H. ve Korten, A. (2003). “Gender-based Occupational Segregation in the 1990’s”. Working Paper. International Labour Office.
Arık, Şebnem (2019). “Rekabet Gücünün Yapısal Belirleyicileri: Türkiye ve Seçili Ülkeler için Panel Veri Analizi”. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Cave, P., ve Kılıç, S. (2010). “The Role of Women in Tourism Employment with Special Reference to Antalya, Turkey”. Journal of Hospitality Marketing & Management, 19(3), 280–292.
Cinel, E. A. (2021). “Türkiye’de Eğitim Harcamaları ve Sürdürülebilir Büyüme İlişkisi”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 8(2), 210-227
Çelik Uğuz, S. & Topbaş, F. (2016). “Turizmde Kadın İstihdamı ve Ücret Ayrımcılığı: Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27 (1), 62-78.
Çiçen, C., Boyacıoğlu, E. Z. ve Oğuzhan, A. (2020). “Turizmde Kadın İşgücünün Cinsiyet Ayrımcılığı Algısı: Edirne İlinde Bir Araştırma”. Tourism and Recreation, 2(Ek 1) 54-63.

Damjanovic, T., ve Selvaretnam, G. (2020). “Economic Growth and Evolution of Gender Equality”. The Manchester School, 88(2), 1–36.
Demirkol, Ş., Fidan, F. ve Pelit, E. (2004). “Turizm Sektöründeki Bayan İşgörenlerin Karşılaştıkları Sorunlar ve Otel İşletmelerinde Bir Uygulama”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (8): 71-88.
Güçer, E., Keleş, Y., Demirdağ, Ş.A. ve Çelikkanat, N. (2018). “Kadın İşgörenlerin Karşılaştığı Sorunların Örgütsel Sessizlikleri Üzerindeki Etkisi: Bodrum’daki Otel İşletmelerinde Bir Araştırma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (2), 1-18.
Hong, G., Kim, S., Park, G., ve Sim, S. (2019). “Female Education Externality and Inclusive Growth. Sustainability, 11(12), 1–12.
Hutchings, K., Moyle, C., Chai, A., Garofano, N. & Moore, S. (2020). “Segregation of Women in Tourism Employment in the APEC Region”. Tourism Management Perspectives, 34, 100655.
ILO (2021). “The Employment Crisis in the Pandemic: Towards a Human-Centred Job Recovery”, Labour Overview Series Latin America and The Caribbean 2021.
Jackman, M. (2022). “The Effect of Tourism on Gender Equality in the Labour Market: Help or Hindrance?” Women's Studies International Forum, 90, 102554, https://doi.org/10.1016/j.wsif.2021.102554
Karlsson, S. ve Löthgren, M. (2000). “On the Power and Interpretation of Panel Unit Root Tests”, Economics Letters, Elsevier, 66(3), 249-255.
Kartal, M. (2014). “Emek Piyasasında Kadın Çalışanlara Yönelik Cinsiyet Ayrımcılığı: Kahramanmaraş Tekstil Sektörü Örneği”. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya
Kaya, Ş. (2017). “Turizmde Kadın Emeği”. KARATAHTA İş Yazıları Dergisi Sayı: 9/ Aralık 2017, 1-22.
Kozak, N., Kozak, M. A. & Kozak, M. (2015). Genel Turizm: İlkeler ve Kavramlar. Detay yayıncılık, 17. Edition, Ankara.
Klasen, S. ve Lamanna, F. (2009). “The Impact of Gender Inequality in Education and Employment on Economic Growth: New Evidence For A Panel of Countries”. Feminist Economics, 15:3, 91-132, DOI: 10.1080/13545700902893106
Klasen, S. (2018). “The Impact of Gender Inequality on Economic Performance in Developing Countries”. Annual Review of Resource Economics, 10, 279–298.
Özcan, Ceyhun Can (2015). “Türkiye’de Turizm Gelirinin Makroekonomik Belirleyicileri: Panel Veri Analizi”. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 203-220.
Santero-Sanchez, R., Segovia-Perez, M., Castro-Nunez, B., Figueroa-Domecq, C. ve Talon-Ballestora, P. (2015). “Gender Differences in the Hospitality Industry: A Job Quality Index”. Tourism Management, 51, 234-246.
Şit, M. (2016). “Türkiye’de Turizm Sektörünün İstihdama Katkısı”. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 101-117.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) (2017). Turizm Sektör Raporu. 2017 Ocak – Haziran dönemi.
United Nations (UN). Goal 5: Achieve Gender Equality and Empower All Women and Girls. https://www.un.org/sustainabledevelopment/gender-equality/, erişim tarihi: 25.01.2022
United Nations World Tourism Organization (UNWTO) (2011). Global Report on Women in Tourism 2010. Premilinary findings, Madrid, Spain.
United Nations World Tourism Organization (UNWTO) (2019). Global Report on Women in Tourism (2nd edition), Madrid, Spain.
United Nations World Tourism Organization (UNWTO) (2010-2019). International Tourism Highlights, 2011-2020 Edition.
World Data Info. https://www.worlddata.info/america/usa/tourism.php, erişim tarihi: 01.07.2022
World Data Info. https://www.worlddata.info/asia/turkey/tourism.php, erişim tarihi: 01.07.2022
World Economic Forum (WEF) (2020), The global gender gap report.
World Tourism Organization and International Labour Organization, (2014). Measuring Employment in the tourism industries–Guide with best practices. Madrid:UNWTO.
Yerdelen Tatoğlu, Ferda (2019). Panel Veri Analizi. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notu.
https://www.oecd.org/social/closingthegap.htm
https://www.ilo.org/shinyapps/bulkexplorer39/?lang=en&segment=indicator&id=EMP_TEMP_SEX_ECO_NB_A
https://www.un.org/womenwatch/osagi/conceptsandefinitions.htm
https://www.turizmdatabank.com/turizmde-kadin-istihdami/erişim erişim tarihi: 19.04.22.
TÜİK, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri (2019). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yillik-Sanayi-ve-Hizmet-Istatistikleri-2019-33599, erişim tarihi: 25.01.22.
Zhang, J. ve Zhang, Y. (2021). A Qualitative Comparative Analysis of Tourism and Gender Equality in Emerging Economies. Journal of Hospitality and Tourism Management, 46, March 2021, 284-292, https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2021.01.009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Didem Kutlu ^*
0000-0003-3354-5202
Türkiye

Zeynep Aktaş Çimen
0000-0003-0959-5314
Türkiye

Duygu Güdekli
0000-0003-4871-980X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

6 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

6 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 17 Sayı: 68

DOI

https://doi.org/10.19168/jyasar.1141328

IZ

https://izlik.org/JA24YN94PM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kutlu, D., Aktaş Çimen, Z., & Güdekli, D. (2022). Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 17(68), 857-877. https://doi.org/10.19168/jyasar.1141328

AMA

1.Kutlu D, Aktaş Çimen Z, Güdekli D. Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2022;17(68):857-877. doi:10.19168/jyasar.1141328

Chicago

Kutlu, Didem, Zeynep Aktaş Çimen, ve Duygu Güdekli. 2022. “Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17 (68): 857-77. https://doi.org/10.19168/jyasar.1141328.

EndNote

Kutlu D, Aktaş Çimen Z, Güdekli D (01 Kasım 2022) Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17 68 857–877.

IEEE

[1]D. Kutlu, Z. Aktaş Çimen, ve D. Güdekli, “Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 17, sy 68, ss. 857–877, Kas. 2022, doi: 10.19168/jyasar.1141328.

ISNAD

Kutlu, Didem - Aktaş Çimen, Zeynep - Güdekli, Duygu. “Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 17/68 (01 Kasım 2022): 857-877. https://doi.org/10.19168/jyasar.1141328.

JAMA

1.Kutlu D, Aktaş Çimen Z, Güdekli D. Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2022;17:857–877.

MLA

Kutlu, Didem, vd. “Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 17, sy 68, Kasım 2022, ss. 857-7, doi:10.19168/jyasar.1141328.

Vancouver

1.Didem Kutlu, Zeynep Aktaş Çimen, Duygu Güdekli. Küresel Cinsiyet Eşitsizliğinin İstihdam, Eğitim ve GSYH Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Kasım 2022;17(68):857-7. doi:10.19168/jyasar.1141328

Cited By

Cumhuriyetin İlanından Günümüze Kadının Turizm Sektöründeki Yeri: Karşılaşılan Kariyer Engelleri

Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.17123/atad.1317545

Türkiye’de kadın istihdamının yapısal görünümü: WEF cinsiyet uçurumu endeksi üzerinden bir analiz

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.31795/baunsobed.1750701